|  |  | 

Köz qaras Şou-biznis

Halıqtan salığın jasırğan Mädeniet ministri otstavka ketsin…

Unknown-1

        Mädeniet pen ruhaniyat, sport salaları – elimizdi älem aldında tanıtatın birden bir altın köpir sanaladı. Törtkül dünieni dür silkindirer öner, sport  dodalarında atalğan qos salanıñ asığı alşısınan tüsse elimizdiñ bayrağın jelbiretip, namısın asqaqtatatını sözsiz. Ökinişke oray, soñğı uaqıtta  mädeniet pen sport salalarınıñ salı suğa kete bastadı. Mädenietti damıtudıñ  bağıtı mardımsız, isi qarqınsız, al öner men önerpazdar qorğausız küyge tüsti.

           Qazaq öneri men mädenietiniñ soğıstan qalğan japan daladay hälge enui Mädeniet jäne sport ministri Aqtotı Rayımqwlovanıñ janın auırtpaytın sekildi. Sausaqpen sanarlıqtay az ğana uaqıttıñ işinde qalıñ eldiñ köz aldında ötip jatqan qanşama oqiğalar halıq pen mädeniet salası arasın jaqındatudıñ ornına alıstata tüskenin moyındamasqa amal joq. Teatrdı tärbie közi, mädeniet maytalmandarın tälim alatın twlğa retinde bağamdaytın halıq teatrğa külip, öner adamdarın qağıtıp otıratın jağdayğa tüse bastadı. Bwl olqılıqtarğa kinäli kim? Mädeniet jäne sport ministriniñ täjiribesizdigi me, älde komandasınıñ nietiniñ bwrıstığı ma? Juırda ğana teledidar men türli aqparat közderinde Äkemteatr jaylı jaysız habar taradı. Qızmetkerlerdiñ janayqayı Prezident Qasım-Jomart Kemelwlına deyin jetti. Prezidentke Ündeu joldap, araşa kütu qanday jağday bolsa da eñ soñğı şarasız hälde ğana jasalatın äreket. Demek, ministrlik tarapınan bwl iske tosqauıl qoyıp, qızmetkerlerdiñ aşuına qozğau bolğan öz äreketteriniñ maqsatın tüsindiruge eşqanday qadam jasalmağanı añğarıladı. Halıq ekige bölingen ärtisterdi körip, janı jabırqadı. Oğan deyin kino, teatr arqılı süysine qarap, ülgi etken ärtisterinen teris aynaldı. Bwl körinis ayranday wyığan qazaq önerinde alauızdıq tudıruşı indet taralğanın bayqattı. Qoğamnıñ indeti – kadr sayasatı, komanda jasaqtau, qudalau men türli amal-äreketter. Teatrdıñ tınıştığına qol swğıp, öz maqsatın ğana közdegen ministrliktiñ is-äreketi saldarınan ärtister zardap şegip, abıroyına ülken nwqsandar keldi. Qorğap, qoldap, bağıt berudiñ ornına ayğay-şudı eseley tüsuge äreket etken basşılıqtıñ  işki oyı teatr wjımımen kezdesude türli saualdardan qaşqan  ministrdiñ äreketinen anıq añğarıladı. Bir qızığı, ädildik kütip ministrge telmirgen teatr qızmetkerlerine mekeme direktorınıñ otbasılıq mäselesin qozğap, kekesindi keyippen wjımğa qwttı bolsın aytuı Ükimet müşesiniñ qızmettik etikasına layıq pa? Teatr qızmetkerlerin önerdiñ abıroyın asqaqtatıp, ıntımaq pen birliktiñ ülgisi boluğa şaqırudıñ ornına alauızdıq uın öz qolımen şaşıp ketui mädenietti damıtuğa bas auırtıp jürgen ministrdi bayqatpadı?  
            Teatr ğana emes kino salasında da şım-şıtırıq dau-damay kün sanap örşip baradı.  Osı künge deyin 30-ğa juıq kino tüsirgen tanımal rejisser Aqan Sataev pen «Qazaqfil'm» kinostudiyası sotta jüzdesip jür. Tize qosıp eñbek etip, bilek biriktirip wlttıq kinonıñ deñgeyin köterer şaqta qazaqtıñ qos rejisseri zañ aldında tüyisui de der kezinde kürmeui şeşilmegen istiñ äseri ekeni dausız. Jer älemge «Tomiris» fil'mimen jar salğan Mädeniet jäne sport ministri  kinostudiyalardıñ bwqaralıq aqparat qwraldarı arqılı tanımal bolıp jatqan daularına nükte qoyuğa äreket etudi qaperine alar emes.

            “Er twğırıl” kinosınıñ rejisseri Metin Gyunay Elbasınıñ şaqıruımen Qazaqstanğa kelip ülken jobanı qolğa alğanı belgili. «Qazaq handığı» fil'miniñ jalğası ispetti  köp seriyalı «Qasım han» fil'mi 2019 jıldıñ küzinde bastaluı tiis bolatın. Rejisser köktem ayında Türkistan oblısındağı tarihi orındardı aralap, tüsirilim alañdarımen tanısqanı jaylı aqparat közderi habarladı. Alayda ministrlik qoldau körsetui tiis tarihi fil'm  söz küyinde ayaqsız qaldı. Fil'mniñ tüsirilimine qarsılıq bildirip, hat jazğan jazuşı Smağwl Elubaevtıñ aytqan uäji men ministrlik qoldağan scenariyge qatıstı pikir bildire almağan Aqtotı Rahmetollaqızı tarihi  twlğanı jañğırtıp, wrpaq balasına nasihattauğa qwlıq tanıtqısı kelmedi. Eki söziniñ birinde jazuşınıñ qızımın dep közine jas aludan äri asa almaytın ministrdiñ bwl äreketi adamdar men kamera aldındağı şarasız röli sekildi. Sebebi,  ruhaniyat patşalığınan när alğan qızdan qazaq ruhaniyatı men mädenietine jañaşa lep, erekşe qarqın alıp keler degen ümitimiz aqtalatın türi joq.

MÄDENIET TABIS KÖZİ ME?

Olay deytinimiz, mädeniet ministriöz lauazımın paydalanıp zañsız bılıqqa qorıqpay kirisken sıñaylı. Adam Kapanov librettosınıñ «Aspan köşi» jelisi boyınşa qoyılğan Kseniya Zverevanıñ «Zaman tınısı» bir bölimdi baletiniñ muzıkasın jazğan Aqtotı Rayımqwlova  3 million 430 mıñ teñge gonarar alğan. Alayda atalğan qarjı salıq komitetinen jasırılıp Ermek Şınarbaev basqaratın “Töltuma” kompaniyasınıñ şotına audarılğan. Memleket qazınasınan bölingen qarjığa osınday amal-aylamen qol jetkizgen lauazım iesiniñ basqa salalar boyınşa da tağı qanday ayla-şarğılarğa barıp jatqanı belgisiz.

Juırda ğana Mädeniet jäne sport ministrliginiñ alqa mäjilisinde Almatı qalasınan arnayı kelgen ata-ana öz şağımdarın jetkizbek bolğan. Ökinişke oray ministr saualdı jüre tıñdap, ministrlik ökilderi anağa böget jasap, üntayaqtıñ dauısın öşirip sarsañğa tüsti. Ministr bala tağdırına nemqwraylı qarağanına qaramay oquınan qol üzgen jas spportşı halıqaralıq bayqauda top jarıp, altın jüldeni enşilep qayttı. Prezident Qasım-Jomart Toqaev aytqanday halıq pen bilik arasındağı aşıq dialogtı ornata almağan Aqtotı Rayımqwlova men onıñ komandası äli de  biz bilmeytin qanday bılıqtarğa batıp jatqanı belgisiz.

Jüsipbek Qorlanbek;

 

Mädeniet qayratkeri, 

 

Nwrğali Twrlıbek 

 

Mädeniet salasınıñ üzdigi“, 

Halıqaralıq konkurstardıñ laureatı .

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: