|  |  | 

Şou-biznis Qazaq şejiresi

Alataudıñ bauırın mekendegen qırğız wltına qatısımız joq.

Dimash-i-dzheki“Äjem Rahimanıñ ruı Älimniñ işindegi — Jaqayım, onıñ işinde – Bılamıq. Ol kisi boyjetip, Jaqayım ruınıñ işindegi Talpaq, Qırğız ruınıñ jieni Töleubay degen kisige twrmısqa şığadı. Ekeui birneşe bala süyedi. Söytip jürgende otızınşı jıldardıñ alasapıranı bastaladı. Aştıqtıñ kezinde Töleubay atamız ölip, äjemiz bala-şağasın aştan ölip qalmas üşin uaqıtşa balalar üyine ötkizip, alasapıran zamanda olardan köz jazıp qaladı. Auılda aman qalğan ülkender aqıldasa otırıp, süyener tireginen, bala-şağasınan tiridey ayırılğan qam köñil Rahima äjemdi Älimge siñgen qırğız ruınıñ işindegi Baraq, onıñ işindegi Tileubaydan taraytın, jwbayı qaytıs bolğan meniñ atam Aytbayğa qosadı. Jan-jaqtağı ağayın-tuıstıñ süyemeldeuimen eki jartı bir bütin bolıp, tütin tütetedi. Köp wzamay ömirge meniñ äkem keledi. Anaday jağdaylardan keyin düniege kelgen bala tipti tätti körinedi ğoy, ekeui de: «Bizge bwl balanı Qwday berdi…» dese kerek. Söytip, eki şañıraqtıñ öşken otın twtatqan säbige Qwdaybergen degen esim beriledi. Äkemiz 7-8 jasqa kelgende, tağı bir quanıştı jağday bolıptı. Äjemniñ Töleubaydan tuğan Ayazbay degen wlı aman tabıladı. Aytbay atam toy jasap, bauırına basqan. Ayazbay da meyirimdi, elgezek bozbala eken, lezde atama bauır basadı.Meniñ äkem Qwdaybergendi erkeletip, ertip jüredi eken.
Bir küni Aytbay atam attan qwlap, mertigedi. Derti äbden meñdep, ömirden ozar aldında wlı Ayazbaydı şaqırıp alıp: “Balam, estiyar jigit bolıp qaldıñ, meniñ uaqıtım tayağan siyaqtı, iniñ Qwdaybergen öziñe amanat, eşqaşan bölinbeñder, sağan sendim…” dep üzilip jüre beripti. Keyinirek anası da ömirden ozıptı. Atamız qaytqan kezde meniñ äkem Qwdaybergen bar bolğanı toğız jasta eken.
Äke amanatına berik Ayazbay atamız inisi Qwdaybergendi jetelep jürip ösirip, Baraqtıñ Tileubayınan, Jaqayımnıñ Talpağınan taraytın barlıq tuıs, tuğannıñ meyirimin boyına teñ siñiredi. Äkem Jaqayım men Baraqtıñ ortaq balası bolıp er jetedi.
Äsker qatarınan kelgen soñ, ağasınıñ aq batasın alıp
äkem Almatı auılşaruaşılıq institutına oquğa tüsedi.
Oqıp jürip, Aqtöbeniñ Şalqar öñirinen kelgen, Älimniñ Şektisinen taraytın Qabaqtıñ qızı, meniñ anam Miuamen tanısıp, şañıraq köteredi.
Ekeuinen üş bala örbidik – men, äpkem Gülzira, qarındasım Nwrgül.
Men 1993 jılı institut bitirip, Älimniñ Şektisinen, onıñ işinde Nazar ruınıñ Bäşeninen taraytın Ermekqızı Svetamen şañıraq köterdim.
Allağa şükir, qazir eki wlımız, bir qızımız bar.
Ata-anamızben birge bir şañıraq astında tatu-tätti ömir sürip jatırmız.
P.S. Alataudıñ bauırın mekendegen qırğız wltına qatısımız joq.
Qwdandalı, jekjattı bolar kezde ğana aytılatın ru tarmaqtarın, ömir tarihın jariyalı türde bayandauğa mäjbür etken “jurnalisterge” ne deyin…
Qanat Aytbaev.

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: