“…Şamamen sağat 16.00 kezinde 200-dey şabuıl jasauşı muzey ğimaratına kirdi. Jügirip aldarınan şıqtım. Barlığı derlik jastar. Bar dauısımmen ayqaylap, eşteñege tiispeuin ötindim. Sözge toqtamay, elektrondı qwrılğılardı qirata bastadı. Arasında bireuleri meniñ sözderimdi estip, qalğanına toqtau saldı. Olarğa «Bwl zattardıñ barlığı – ata-babamızdan qalğan asıl mwra. Sındırmañızdarşı, bwlardı örtesek, bizdiñ tarihımızda eşteñe qalmaydı. Erteñgi küni sizderge kerek boladı ğoy» degen sözimdi keybiri tıñdadı. Tınıştıq ornatıp, menen «Altın adamnıñ» originalı qayda?», «Altın zattar qayda twr?», «qılıştar bar ma?» dep swray bastadı. «Altın adamnıñ» tüpnwsqasınıñ bizde emes ekenin ayttım. Bwl uaqıtta muzey zaldarında negizgi jarıq emes, kezekşi jarıq şamdarı janıp twrğan. Sonıñ kömegi tidi me dep oylaymın, keybir zattar qarañğıda anıq körine qoymadı. Muzey turalı, muzeydiñ qazir jäne bolaşaqta ne üşin kerek ekenin toqtamay ayta berippin. Aralarına kirip, birde ortasına şığıp, barınşa köndiruge tırıstım. Menimen birge twrğan muzey qızmetkerleri estigen eken, arasında twrğan bireui meni «öltirip keteyik» dep, jan-jağındağılarğa aytqan. Men mwnı estimedim. Bir kezde arasındağı 20 şaqtısı dini räsimderin jasap, muzeyde tınıştıq ornadı. Qwlşılıqtarın jasağan soñ, barlığı sözge toqtadı. Arasındağı bireuine bağına bastadı. Şamamen 5 sağattay uaqıt ötken soñ, sırttan qara pal'to kigen eki jigit keldi. Jaqsı kiingen, tüzu adamdar siyaqtı körindi. Ol ekeui toptı basqarıp jürgendermen söylesip, Almatı äuejayına ketetinin, biraz uaqıttan soñ qaytıp keletinin jäne muzey ğimaratı olardıñ ştabına aynalatının ayttı. Ünsiz bas izep, olardıñ tezirek ketuin tiledik. İşinen 20 şaqtı adam tağı da dini räsimderge säykes qwlşılıq jasap bolğan soñ, barlığı bireuiniñ komandasımen sırtqa şıqtı. Bwl şamamen 21.00-den asqan uaqıt bolatın», – dedi B.Dändiqaraqızı.

200-dey şabuılşı muzeyde bolğan uaqıtta ğimarattıñ qor saqtaytın arnayı jertölesinde jaralı äskeri mamandar bolğan.

«Biz muzeyge şabuıl jasağandarmen alısıp jatqanda, muzeydiñ bunkerinde qwqıq qorğau organdarınıñ 15 qızmetkeri jaralı jatqan edi. Äkimdik ğimaratına şabuıl bastalğanda olardı muzeydiñ eñ tüpki qoymasına tıqqan özimiz edik. Muzeydegi 2 qızmetker jaralılarğa bilgenderinşe medicinalıq kömek jasadı. Arasında qol-ayağına, közi men keudesine oq tigenderi boldı. Türleri öte ayanıştı, jap-jas balalar. Olarğa qarap jılarman boldıq. Şabuıldauşılar bes sağattay muzeyde bolğan kezde bunkerde qwqıq qorğau organdarınıñ 15 adamı jaralı jatqanın bilmedi. Barınşa bildirmeuge tırıstıq. Aralarında bireui barınşa timiskilep, saqtıq tanıtıp, birdeñege seziktenip jürgenin bayqadım. Onı da sözge tartıp, köñilin aulauğa tırıstıq», – dedi muzey direktorınıñ orınbasarı.

Muzeyge keltirilgen materialdıq zalal kölemi jaqın künderi anıqtalatın boladı. Eñ bastısı – Wlttıq mwralarımızğa zaqım kelmegen.

«Eki kün boyı muzeyge qonıp, äriptesterimiz wlttıq mwralarımızdı saqtap qaldı. Qazir üydemin. Men äyel adam bolğandıqtan mağan dwrıs qaradı ma älde muzeydiñ kiesi, babalar ruhı meni qoldadı ma ma bilmeymin, osı jağdaydan aman qaldıq. Ömirimde mwnday qorqınıştı jağdayğa tüsip körmeppin. Betpe bet kelgende qorıqpağan edim. Qazir bir qorqınıştı tüs körgen siyaqtımın», – deydi Bibigül Dändiqaraqızı…

*

Oqiğa 2022 jılğı 5 qañtarda bolğan. Bülikşiler Almatı qalasındağı ortalıq muzeyge kirgen bette «Altın adamdı» jäne muzeydegi altın zattardı izdegen….

Derekköz: kazmuseum.kz saytı.

*

15 jaralını jasırıp, aman saqtap qalğandarğa ayrıqşa alğıs. Tarihi mwralardı janın sala qorğağan jandarğa respekt!