Qazaqstanğa kelgen reseylikterden ekonomikalıq jağımdı effekt bola ma? Ökinişke oray, eşqanday jağımdı äseri bolmaydı. Sebebi rubl' – dollar/evro emes, al qaşqındar – turist emes.

Qazaqstanda jinaqtalğan rubl' kölemi BCK törağası Ğalım Qwsayınovtıñ esebinşe, osı mausım ayında 50 milliard rubl'ge jetken. Jäne bwl aqşa Reseyden basqa jerde konvertaciyalanbaytındıqtan, al onı Resey qwndı qağazdarına bizdiñ bankter sala almaytındıqtan (sankciya wşıp keledi) ol jwmıs istemeytin resurs bolıp qaldı. Mobilizaciya tolqınımen kelgen reseylikter, meniñ şamalauımşa banknotamen kem degende tağı 5 milliard rubl' ala keldi.

24 aqpannan beri, qolma-qol rubl'di bankke salıp, onı audaru operaciyalarınan svop komissiyası 15-20% qwrağandıqtan, bizdiñ bankter ayına kem degende 4 milliard teñge joğaltıp keldi. Keyinnen olar rubl' salımın qabıldau üşin komissiya engizdi de, şığındarın azayttı. Biraq ne bolsa da, artıq jük retinde jatqan rubl' massasınan qarjı jüyesine de, ekonomikağa da qauip bar.

Qarjı jüyesi – eger rubl' bir demde qwnsızdanıp ketse, orasan zor şığınğa wşıramaq. Balanstağı qayta bağalau bankter eseptiligindegi jağdaydı naşarlatadı jäne olarğa qosımşa proviziya jasaqtauğa tura keledi.

Ekonomikağa kelgen qauip anağwrlım masştabtı bolıp twr. Resey qant pen biday eksportın şektegende, bizdiñ oğan degen importtıq täueldigimiz 40-tan 38%-ğa deyin tüsken bolatın. Jäne importtı ärtaraptandıru üşin Indiya sındı jaña importerimizdiñ ülesi arta bastağan edi. Biraq elde rubl'diñ köp boluı bizdi import jağınan Reseyge qaytadan baylap tastaytın boladı. Bwl – Resey ekonomikası jedel qwlasa, bizdegi biraz sektor da qwlaydı degen söz. Jäne rubl' kanalı arqılı Reseydegi inflyaciya, deval'vaciya sındı boluı öte ıqtimal jağımsız qwbılıstar da bizge importtalmaq.

Ne isteu kerek?

Däl qazir bizde valyutanı sırtqa äketuge şekteu bar. Bir rettik rwqsat tek 31 tamızğa deyin jwmıs istedi. Dollardıñ elden ketuine tosqauıl qoyu kerek, onımen kelisemiz. Biraq osı valyutalar qwramınan rubl'di alıp tastağan dwrıs. Qazaqstannan rubl' barınşa kete bastasa, valyutaaralıq disbalanstardan qwtıla alamız. Jäne qarjı narığındağı qwnsızdanu täuekeli azayadı.

Aybar Oljaev