|  |  | 

Jahan jañalıqtarı Sayasat

AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı.

Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı.

Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı.

Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal.

Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar.

7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa 1960-jıldarı arnayı nısandarın twrğızıp, sodan beri mwnay eksportında osı şağın aralğa täueldi bolıp qalğan.

Araldağı tereñ su aylaqtarı mwnaydı köptep tasımaldaytın alıp tankerlerdi qabılday alatınday etip jabdıqtalğan.

Tramp äkimşiligine jaqın derekköz The New York Post basılımına “soğıstıñ nätijesine äseri zor ekenin eskersek”, araldı basıp alu kerek pe degennen göri “qaşan basıp alamız?” degen swraq kün tärtibinde twrğanın aytqan.

Tramp äkimşiligi bwl turalı äli jariya pikir bildirgen joq.

“Irannıñ basqa eksport terminaldarı jetkilikti. Tağı beseui bar, olardıñ işinde Ormuz bwğazınıñ şığısındağı Jaskide Irannıñ bastı mwnay kenişterimen 1000 şaqırımdıq mwnay qwbırları arqılı jalğanğan jaña terminal bar”, – deydi Iran mwnayı tarihın zertteytin sarapşı, Eurasia Group ortalığınıñ zertteuşisi Gregori Bryu.

Onıñ aytuınşa, Jask mwnay terminalı mwnaydı Ormuz bwğazına kiriptar bolmay-aq eksporttay beru üşin ädeyi salınğan, yağni däl qazirgidey jağdaylar bolıp qalsa dep arnayı twrğızılğan deydi sarapşı.

AQŞ osı bir bos jatqan şağın ğana aralğa baqılau ornatuğa tırıssa, Iran Harktağı mwnay terminalın joyıp jiberuge küş saluı ıqtimal.

“Irandıqtar Harktağı infraqwrılımdı qarsılastıñ qolına berip qoyğanşa, onı joyıp jiberuge müddeli boluı äbden mümkin”, – deydi Bryu.

Sarapşılardıñ aytuınşa, mwnday qadam Vaşingtonğa – simvoldıq, al Iranğa propagandalıq twrğıda jeñis äkelui ıqtimal. Al mwnay narıqtarı odan keyin bolatın alasapırannıñ saldarımen küresuge mäjbür bolmaq.

Bryudiñ aytuınşa, Harkqa AQŞ äskeri kelgen jağdayda oğan Iran qarımta şabuıl jasauı äbden mümkin, sebebi aral zımıran men dron şabuılınan eş qorğalmağan.

AQŞ pen Izrail' aqpanda Tegeranğa äue şabuılın bastağannan soñ Iran Parsı şığanağınıñ ön boyına mwnday qaruın dayındap qoydı.

Hark aralın AQŞ äskeri basıp alğan jağdayda bwl Irannıñ jaña ruhani kösemi Mwjtaba Hameneige propaganda twrğısınan ülken olja boluı ıqtimal.

Hamenei 8 naurızda marqwm äkesiniñ ornına eldiñ eñ joğarı basşısı qızmetine keldi. Onıñ bwl orınğa kelui qanşalıq zañdı degen swraq basqa jaq tügil Irannıñ dini basşılığında da biraz dauğa sebep boldı.

Iran jerin basqa bir el okkupaciyalağan jağdayda bwl tötenşe jağday onıñ poziciyasın nığaytın, halıqtı öz aynalasına jwmıldıruğa mümkindik beredi.

“Bwdan soñ rejim Amerika men Izrail'diñ agressiyasına toytarıs beru degendi Irannıñ aumaqtıq twtastığın qorğau degen äskeri maqsatqa almastıra aladı”, – deydi Gregori Bryu.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    NU matematika tobı üşin ğana emes, jalpı älemdik matematika qauımdastığında mañızdı jañalıq. Äriptesterimiz 12 ölşemdi evklidtik keñistiktegi kissing number üşin jaña tömengi şekara taptı. Bwğan deyingi tömengi şekara 840-qa teñ bolatın jäne onı britan matematikteri Djon Liç pen Nil Sloun 1971 jılı däleldegen edi. 55 jıl boyı matematikter bwl nätijeni jaqsartuğa tırısıp keldi. Endi ol nätije jaqsardı: 12 ölşemde kissing number keminde 841-ge teñ. Jaña nätije tereñ matematikalıq ideyalar men quattı GPU-esepteulerdiñ üylesimi arqılı alındı. Sferalıq kodtar men şarlardı tığız ornalastıru teoriyasınıñ jetekşi mamandarınıñ biri, MIT professorı Henry Cohn (Maryna Viazovska-men birge 24 ölşemdegi äygili jwmıstıñ avtorlarınıñ biri) osı saladağı negizgi aqparat közi bolıp sanalatın sayttı jürgizedi. Henry Cohn 12

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • Irannıñ raketası azayğanımen nısanağa tiyu däldigi artqan. Sebebi nede?

    Irannıñ raketası azayğanımen nısanağa tiyu däldigi artqan. Sebebi nede?

    Frud BEJAN Izrail'ge şabuıl jasalğan sät. 29 naurız 2026 jıl. Soğıstıñ alğaşqı küni Iran Izrail' men AQŞ-tıñ raketağa qarsı jüyelerin qiratu üşin jüzdegen ballistikalıq raketa jibergen. Köp raketa qwlatıldı. Al qazir Iran raketa atudı azaytıp, künine ondağan raketa jibere bastadı. Aşıq derekközderge süyengen äskeri sarapşılar Irannıñ raketa atuı azayğanımen däl tiyui joğarılğan deydi. Mwnıñ sebebine üñilip kördik. “AQŞ pen Izrail'diñ soqqıları Irannıñ raketa jiberu qondırğılarına aytarlıqtay ziyan keltirgeni anıq. Mwnı atılatın raketalardıñ azayuınan bayqauğa boladı. Biraq Iran raketaların ünemdeuge üşin kişi, biraq mañızdı dep şeşken naqtı nısandardı däl ata bastadı” deydi Vaşingtondağı Stimson Center saraptama institutınıñ ğılım qızmetkeri Kelli Griko. Qazir Iran AQŞ-tıñ Tayau şığıstağı mañızdı äskeri nısandarı men radiolokaciya

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: