Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal.
Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar.
7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa 1960-jıldarı arnayı nısandarın twrğızıp, sodan beri mwnay eksportında osı şağın aralğa täueldi bolıp qalğan.
Araldağı tereñ su aylaqtarı mwnaydı köptep tasımaldaytın alıp tankerlerdi qabılday alatınday etip jabdıqtalğan.
Tramp äkimşiligine jaqın derekköz The New York Post basılımına “soğıstıñ nätijesine äseri zor ekenin eskersek”, araldı basıp alu kerek pe degennen göri “qaşan basıp alamız?” degen swraq kün tärtibinde twrğanın aytqan.
Tramp äkimşiligi bwl turalı äli jariya pikir bildirgen joq.
“Irannıñ basqa eksport terminaldarı jetkilikti. Tağı beseui bar, olardıñ işinde Ormuz bwğazınıñ şığısındağı Jaskide Irannıñ bastı mwnay kenişterimen 1000 şaqırımdıq mwnay qwbırları arqılı jalğanğan jaña terminal bar”, – deydi Iran mwnayı tarihın zertteytin sarapşı, Eurasia Group ortalığınıñ zertteuşisi Gregori Bryu.
Onıñ aytuınşa, Jask mwnay terminalı mwnaydı Ormuz bwğazına kiriptar bolmay-aq eksporttay beru üşin ädeyi salınğan, yağni däl qazirgidey jağdaylar bolıp qalsa dep arnayı twrğızılğan deydi sarapşı.
AQŞ osı bir bos jatqan şağın ğana aralğa baqılau ornatuğa tırıssa, Iran Harktağı mwnay terminalın joyıp jiberuge küş saluı ıqtimal.
“Irandıqtar Harktağı infraqwrılımdı qarsılastıñ qolına berip qoyğanşa, onı joyıp jiberuge müddeli boluı äbden mümkin”, – deydi Bryu.
Sarapşılardıñ aytuınşa, mwnday qadam Vaşingtonğa – simvoldıq, al Iranğa propagandalıq twrğıda jeñis äkelui ıqtimal. Al mwnay narıqtarı odan keyin bolatın alasapırannıñ saldarımen küresuge mäjbür bolmaq.
Bryudiñ aytuınşa, Harkqa AQŞ äskeri kelgen jağdayda oğan Iran qarımta şabuıl jasauı äbden mümkin, sebebi aral zımıran men dron şabuılınan eş qorğalmağan.
AQŞ pen Izrail' aqpanda Tegeranğa äue şabuılın bastağannan soñ Iran Parsı şığanağınıñ ön boyına mwnday qaruın dayındap qoydı.
Hark aralın AQŞ äskeri basıp alğan jağdayda bwl Irannıñ jaña ruhani kösemi Mwjtaba Hameneige propaganda twrğısınan ülken olja boluı ıqtimal.
Hamenei 8 naurızda marqwm äkesiniñ ornına eldiñ eñ joğarı basşısı qızmetine keldi. Onıñ bwl orınğa kelui qanşalıq zañdı degen swraq basqa jaq tügil Irannıñ dini basşılığında da biraz dauğa sebep boldı.
Iran jerin basqa bir el okkupaciyalağan jağdayda bwl tötenşe jağday onıñ poziciyasın nığaytın, halıqtı öz aynalasına jwmıldıruğa mümkindik beredi.
“Bwdan soñ rejim Amerika men Izrail'diñ agressiyasına toytarıs beru degendi Irannıñ aumaqtıq twtastığın qorğau degen äskeri maqsatqa almastıra aladı”, – deydi Gregori Bryu.
Azat Europa / Azattıq radiosı


Pikir qaldıru