Ұстаз жалақыңызды есептей аласыз ба?

Wstaz jalaqıñızdı eseptey alasız ba?

| May 24, 2015

Köptegen wstazdar özderiniñ jalaqısın esepteuge kelgende esepke joq bolıp şığadı. Mwğalimder bile jürsin degen oymen ötkende jazıp edim, endi jariyalap otırmın. Mümkin qajeti bolıp qalar.

Elimizde bilim salasınıñ qızmetkerlerine memleket tarapınan jalaqılarına türli üstemeaqılar qosıladı. Bügin biz bastauış, negizgi jäne orta nemese ortalau bilim beretin oqu orındarındağı qızmetkerlerdiñ jalaqısına qosılatın üstemeler men olardıñ kölemi turalı keñesimiz mine:

Joğarıda atap ötken bilim salası qızmetkerleriniñ jalaqısı QR Ükimeti 2009 jılı 29 jeltoqsanda bekitken №1400 Qaulısımen esepteledi. Qwjattıñ tolıq atauı «Azamattıq qızmetşilerge, memlekettik byudjet qarajatı esebinen wstalatın wyımdardıñ qızmetkerlerine, qazınalıq käsiporındardıñ qızmetkerlerine eñbekaqı töleu jüyesi turalı» dep ataladı.

Osı Qaulığa säykes, barlıq sanattağı wstazdar G-9 sanatına jatqızıladı (eger bilimi joğarı bolsa). Atalğan sanatqa säykes mwğalimderdiñ eñbek ötilderiniñ ayırması osı posttağı surette berilgen.

Bwl jerde şıqqan şığındı Sizdiñ 18 sağatqa arnalğan lauazımdıq jalaqıñızdıñ kölemi. Eger sağat sanı 18-den az nemese köp bolsa 50 514 teñgeni 18-ge bölip, şıqqan şığındını öziñizdiñ sağattıq jüktemeñizge köbeytesiz. Mısalı Sizde 25 sağat jüktemesi bar. Demek, 50 514 teñgeni 18-ge bölgende 2806 teñge. Endi osını 25 sağatqa köbeytkende 70 158 teñge şığadı. Bwl Sizdiñ bir ay boyğı jalaqıñızdıñ kölemi. Endi osı jalaqığa Sizdiñ biliktiligiñiz nemese qosımşa özge jüktemeñizge baylanıstı mınaday türli qosımşalar qosıluı mümkin: Mısal: Joğarıdağı kesteden öziñizdiñ eñbek ötiliñizdi (tek pedagogikalıq) tabıñız. Sizdiñ eñbek ötiliñiz 4 jıl 3 ay 11 kün delik. Demek Siz kestedegi 3-5 jıl aralığındağı 2,53 koefficenti boyınşa öz jalaqıñızdıñ kölemin bile alasız. Koefficentti, yağni 2,53-ti BLJ (bazalıq lauazımdıq jalaqı) mölşerine köbeytemiz. 2,53h19 966 = 50 514

1. Sınıp jetekşiligi üşin: 1-4 sınıptardıñ jetekşilerine BLJ-dan 25 payız, 5-12 sınıptardıñ jetekşisine BLJ-dan 30 payız üsteme. Joğarıda atap ötkendey BLJ-nıñ kölemi qazirgi uaqıtta 19 966 teñgeni qwraydı.

2. Däpter teksergeni üşin: 1-4 sınıptardıñ mwğalimderine BLJ-dan 20 payız, orıs tilindegi mektepterdiñ qazaq tili mwğalimderine BLJ-dan 25 payız, barlıq mektepterdiñ barlıq pänderinen 5-12 sınıptardıñ däpterindegi jazba jwmıstarın teksergeni üşin BLJ-dan 25 payız üsteme qosıladı.

3. Orta mektepterdiñ (internattardı qosa alğanda) kabinet meñgeruşiligi üşin BLJ-nıñ 20 payızı kölemindegi üsteme belgilengen.

Eskertu: Joğarıdağı 3 punktte atalğan üstemaqılar oquşı sanı 15-ten kem birden 2 ese qısqaradı. Mısalı, 30 payız ornına 15 payız belgilenedi.

Sonımen qatar, mwğalimderge Ükimet tarapınan mınaday üstemaqılar qarastırılğan:

1. Auıldıq jerde qızmet etkeni üşin lauazımdıq jalaqısınıñ 25 payızı kölemindegi üstemaqı.

2. Biliktiligi üşin:

Joğarı sanattağı wstazğa – BLJ-nıñ 100 payız köleminde;

İ sanattağı wstazğa – BLJ-nıñ 50 payızı köleminde;

İİ sanattağı wstazğa – BLJ-nıñ 30 payızı köleminde üsteme qosıladı. Bügingi uaqıtta BLJ-nıñ kölemi 19 966 teñge ekenin esteriñizge sala keteyik.

Tağı bir ayta ketetin jäyt, äskeri bilim beretin, psihikalıq aqauı bar balalarğa sabaq beretin jäne ziyandı tehnikalıq zattarmen jwmıs jasağan qızmetkerler üşin de qosımşa aqılar qarastırılğan.

Jalaqıñızğa türli üstemeler qosılğanımen Sizdiñ lauazımdıq jalaqıñızdan türli alımdar wstalatının da eskeru kerek. Lauazımdıq okladtan äueli mindetti zeynetaqı tölemi (10 payız), käsipodaq jarnası (1 payız) (eger Siz käsipodaqqa müşe bolsañız), tek eñ sonıñda osılardan qalğan summanıñ qorıtındısı boyınşa tabıs salığı (10 payız) wstaladı.

kazbilim.kz

Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

kerey.kz

Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til
Tek tilge baylanıstı…

kerey.kz

Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,
“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

kerey.kz

“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq
Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda