Qamşınıñ qwdıreti
kerey.kz
Köne grek tarihşısı Gerodottıñ jazbalarında saqtar jaylı jazıp ketken mınaday bir derek kezdesedi.
Saqtar Aziya men Europanı jaulap, esimderi törtkül dünieniñ auzında jürgen kezi. Ay demey, kün demey wzaq jıldar boyı ömirleri at üstinde ötip, ne bir qandı jorıqtarda jaudıñ betin qaytarıp, jortuıl joldarı wzara-wzara bir kezde Europa asıp ketipti. Osınday bir wzaq jorıq elu jılğa sozılıptı. Basıp alğan jerlerindegi halıqtı tize büktirip, tuğan jwrtına oraluğa asıqpay jata bergen eken. Sodan künderdiñ küninde jat elde jürgen saqtar tuğan jerine oraluğa şeşim qabıldap, küldir-küldir küreñderin minip, jalaulı nayzasın qoldarına alıp, kün tübinen keri attanıptı.
Erleri soğısqa ketken saq aruları küyeulerin wzaq jıl kütipti. Erlerinen eşqanday habar joq häm öli-tirisin bilmegen äyelder özderiniñ soqır qwldarına tiip, olardan bala tuıp alğan eken. Qwldardıñ soqır bolğan sebebi, saqtar olardı äyelderge qaramasın dep közderin oyıp alıp tastağan eken. Söytip, saq jauıngerleri eldiñ şetine kelse, qwldan tuğan wldar qoldarına qaru wstap, olardı elge kirgizbey, soğısadı. Qwldardan mwndaydı kütpegen saq jauırgerleri ayran-asır bolıptı. Ayqas wzaqqa sozıladı. Qwldar aldırmaydı, saqtar da berispeydi. Ärkim bar qabiletin salıp qılıştasadı. Qwldardı jeñe almay, amalı tausılğan saqtar keñes qwradı. Sonda bir aqılgöl qariya: “Ey, saq jauıngerleri! Osı biz ne istep jürmiz? Biz öz qwldarımızben soğısıp jürmiz. Bizder qarumen soğısqandıqtan olar özderin teñ sanap, aldırmay jür. Bar qaru-jaraqtarımızdı tastap, qamşı alıp şığayıq. Alısta twrıp qamşını ısıldatıp, köreyik. Olar qamşınıñ suılın estip, özderiniñ qwl ekendigi esine tüsui tiis, yağni, olardıñ qanındağı qwldıq sezimin oyatayıq” deydi. Saqtar bwl keñesti maqwl körip, qwldarğa qamşımen qarsı şığadı. Qojayınnıñ ayqayı men qamşınıñ ısılın estigen qwldan tuğan wrpaqtardıñ qanındağı qwldıq sanası oyanıp, soğıstı tastay qaşıptı.
Erlan Altay
Pikir qaldıru