Qazaq handığınıñ 550 jıldığına oray Kenesarı hannıñ bas süyegi elge qaytarılu isin jüyeli türde qolğa aluımız qajet. Bwl turalı «Han Keneni qaytaramız!» qozğalısınıñ üylestiruşisi Nwrlan Ämireqwlov ayttı.

Bwğan deyin qazaqtıñ soñğı hanı Kenesarınıñ bas süyegin Reseyden qaytarıp alu mäselesi talay köterilgen bolatın. Tipti, «Kenesarı handı qaytaramız!» qozğalısınıñ belsendileri Resey federaciyasınıñ prezidenti Vladimir Putinge resmi türde eki ret peticiya joldağan-dı. Endi Qazaq handığınıñ 550 jıldığına oray üşinşi märte peticiya joldanbaq.

“Eliniñ täuelsizdigin saqtau jolında Wlt-azattıq köterilis jasap, qasıq qanı qalğanşa küresken Kenesarı hannıñ bas süyegin tuğan jerine äkelip, arulap jerleu – ärbir qazaqtıñ qasietti parızı. Sol parızdı orındau üşin Resey zañına säykes 1 million adamnıñ qolın jinau qajet eken.  Resey prezidenti sonda ğana bwl mäseleni resmi türde şeşuge kelisim beredi.”- dedi Nwrlan Ämireqwlov.

«Han Keneni qaytaramız!» qozğalısınıñ üylestiruşisiniñ aytuınşa, qazir Kenesarınıñ qasietti basın elge qaytarudı qoldap qol qoyğan 100 mıñ adam bar.

Han Keneniñ Qırğızstanda jerlengen mürdesin tabu asa qiın şarua. Ol süyek tabılmauı da mümkin.

“Kenesarı – qazaqtıñ täuelsizdigi üşin küresken twlğa. Qazaq halqında «Öli razı bolmay tiri bayımaydı» degen söz bar. Biz sol qazaq täuelsizdigi jolında şeyit bolğan babalarımızdı qwrmetteuge, qasterleuge tiispiz. Ol üşin birinşiden Han Keneniñ qasietti basın qaytarıp alu isi tolıqtay eldiñ armanı men wlttıñ maqsat-mwratına aynaluı kerek. Ekinşiden, mwnday mäsele qoğam tarapınan qoldauğa ie bolıp, Qazaqstan men Resey memleketteriniñ arasındağı sayasi diplomatiya şeñberinde şeşilgeni dwrıs. Üşinşiden, Han Keneniñ Qırğızstanda jerlengen mürdesin tabu asa qiın şarua. Ol süyek tabılmauı da mümkin. Sondıqtan da zañdı jolmen Reseydegi bas süyekti elge äkeludiñ joldarın Qazaq handığınıñ 550 jıldıq mereytoyı qarsañında halıq bolıp jüzege asıruımız kerek”,- dedi ol.

Sonday-aq  Nwrlan Ämireqwlov irgedegi Resey biligi aq patşanıñ süyegin tauıp arulap jerlegenin, oğan arnap eñseli eskertkiş qoyğanın tilge tiek etti.

“Resey tipti, Kolçaktıñ özine qwrmet körsetip jatır. Biz solardan ülgi alıp, Kenesarınıñ äruağına tağzım jasap, onıñ mürdesin tabuğa tiispiz. Sebebi  Kenesarı – qazaqtıñ soñğı hanı. Onıñ bas süyeginiñ joğaluı – Qazaq handığınıñ joğaluı. Onıñ bas süyeginiñ elge kelui 550 jıldıq tarihı bar Qazaq handığınıñ ömirşeñdigin körsetedi”, – deydi Ämireqwlov.

Mamandar Qazaq handığınıñ 550 jıldığı qarsañında tek Kenesarı hannıñ basın elge qaytarumen ğana şektelip qalmau qajettiligin aytadı. Olar Resey federaciyasınıñ basşılarınan patşa ökimeti jäne keñester odağı twsında Qazaq elinen alınğan basqa da mädeni-tarihi jädigerlerimizdi qaytarudı talap etu qajet degen pikirde.

Onıñ bas süyeginiñ joğaluı – Qazaq handığınıñ joğaluı. Onıñ bas süyeginiñ elge kelui 550 jıldıq tarihı bar Qazaq handığınıñ ömirşeñdigin körsetedi.

«Kenesarı han» qoğamdıq qorınıñ direktorı Mwhtarhan Abağan bir sözinde: “Kenesarınıñ basın izdeytin türli wyımdardıñ, ziyalılardıñ, ğalımdardıñ bası bir arnağa toğısa qoyğan joq. Bwl mäseleni tübegeyli şeşu üşin aldımen özimiz bir jağadan bas şığarıp aluımız kerek. Bwl bir. Meniñ aytqım keletin ekinşi mäsele «Kenesarınıñ basın äkeluge million adam jinau kerek» dep jwmıstı birjaqtı ğana jürgizuge bolmaydı. Osı bağıtta türli ğılımi konferenciyalar wyımdastırıp, qoldan keletin şarualardı atqara bergen jön. Mısalı, Kenesarınıñ atına qazaqtıñ barlıq qalasınan köşe beru mäselesin qolğa alatın kez keldi. Mäselen, Almatıdağı Furmanov köşesin Kenesarınıñ atına beruge boladı. Öytkeni Kenesarı sonday qwrmetteuge layıq twlğa”, degen bolatın.

Kenesarı qazaq täuelsizdigin saqtaudı maqsat etti. Tarihşılar onıñ otarşıldarğa qarsı soğıstı birden bastamağanın däleldedi. Ol birneşe märte diplomatiyalıq qadamdar jasap, İ Nikolay patşağa, Orınbor general-gubernatorları V.A.Perovskiyge, V.A.Obruçevke, Sibir general-gubernatorı P.D.Gorçakovke hat joldap, tiisti talaptarın qoyğan.