|  | 

Köz qaras

UÄJİMİZ RASTALDI: ANIQTAMA SWRAU QAJET EMES! 

Bügin Mäjilisten deputat Almas Twrtaev qoñırau şalıp, quanıştı habar jetkizdi. QHR-dıñ elimizdegi Elşiliginen QR Sırtqı ister ministrligine  «Sottılıqqa» baylanıstı jauap hat kelip tüsipti. Şauıp barıp, köşirmesin aldıq!

Esteriñizde bolsa, Mäjilistegi Jwmıs tobı «Qazaqstan Respublikasınıñ territoriyasında auır nemese asa auır qılmıs jasağanı üşin sottalğandığı bolğan;» dep özgeris engizgen 49-baptıñ 9)-tarmağı Ükimetten«auır nemese asa auır qılmıs jasağanı üşin alınbağan nemese ötelmegen sottılığı bar;» degen redakciyamen qaytıp kelgen bolatın. Zañ jobası Ükimet wsınğan osı nwsqamen qoldanısqa ense de, bäribir, twraqtı tirkeuge twruda qandastarımızdan «Sottılığınıñ» bar ne joqtığı turalı «ANIQTAMA» talap etiler edi. Osı anıqtamağa Aldan Smayıl ağamız bastağan barlıq Mäjilis deputatattarı qınjılıs tanıtqan. Sosın, Mäjilistegi jwmıs tobınıñ jetekşisi Gülnär Seytmağambetova apayımız bwl mäseleni kelesi otırısqa qaldıratının, ol otırısqa İşki ister ministriniñ orınbasarı Erlan Twrğınbaevtı şaqıratının aytıp, tarasqan.

(Elşilikke hat jazıp, mäseleniñ män-jayın anıqtağan QR İİM-niñ azamattarı: Sabırjan Seytjanov, Erlan Twrğınbaev (ortada) jäne osı joldardıñ avtorı – Auıt Mwqibek).

Kelesi otırısqa Erlan Twrğınbaev Köşi-qon policiyası departamentiniñ bastığı Serik Sayınovtı jäne Sabırjan Seytjanovtı erte kelgenin, deldaldar jasağan jalğan anıqtamanı körsetem dep, deputattardan sın estigenin kezinde jazğanbız. Sol jolı ministrdiñ orınbasarı deputattarğa «QR İşki ister ministrligi Sırtqı İster ministrligi arqılı Qazaqstandağı Qıtay Elşiliginiñ qabıldauın swrap, Hat jazamız. Sol kezdesude Elşilikten bwl mäsele turalı swraymız» – dep, uäde bergen. Biz de Qıtay Zañın audarmasımen qosıp, Erlan mırzanıñ qorjınına salıp jibergen edik. E.Twrğınbaev uädesinde twrıp, Qıtay Halıq Respublikasınıñ Elşiligine hat jazıptı. Elşilikten, mine, jauap ta kelip ülgirdi. Erlan Zamanbekwlı er eken! Wlı Abay aytqan «Söz ben isiñ bir bolsın!» degen osı! Jwz jasañız, Erekem!!!

Osı nätijege jetuge ıqpal etken Mäjilistegi jwmıs tobınıñ jetekşisi Gülnär Süleymenqızına, jwmıs tobındağı Aldan Zeynollawlı, Nwrtay Salihwlı, Baqıtbek Smağwl, Meruert Aytqajıqızı, Almas Wzaqwlı… bastağın barlıq Halıq qalaulılarına biz köp rahmet aytuımız kerek, ağayın!

(Quanıştı habardı qoñırau soğıp jetkizgen Almas Twrtaevpen äñgimemiz ärkez el mwratı töñirgende örbidi). 

 Jalpı Köşi-qon Zañınıñ köp talqılauına bastı sebeptiñ biri osı – «Sottılıqqa» baylanıstıANIQTAMANIÑ «jırı» boldı! Biz de bwl Zañ jobasınıñ Qıtaydan keletin qazaqtar üşin qwnı kök tiın bolğalı twrğanın, oralmandardı sergeldeñge salatının aytıp, qadalıp otırıp aldıq…

«Eşten keş jaqsı!» degen, aqırı Qıtay Elşiliginen jauap alıp tındıq!

Sonımen, atalğan jauap hatında Qıtay Elşiligi: «Qıtay aumağında äkimşilik jäne qılmıstıq ister boyınşa  ortaq derekqordıñ joq boluına baylanıstı, azamattıñ sottılığı nemese sottalmağanı turalı anıqtamalardı ötiniş beruşiniñ twrğılıqtı jeri boyınşa QHR Qoğamdıq qauipsizdik  ministrliginiñ  är  provinciyasındağı  nemese  qaladağı aumaqtıq policiya  bölimşeler  beredi. Bwl anıqtamalardıñ  ortaq  standartı  nemese ülgisi bekitilmegen» dep jazıptı. Sodan keyin: Elşiliktiñ Konsuldıq bölimi Qazaqstanğa QHR azamattarınıñ köpşiligi Şıñjañ-Wyğır avtonomiyalıq audanınan keletindikten, atalğan audannıñ qwzıretti organdarı beretin anıqtamalardıñ jäne olarğa lauazımdı twlğalardıñ qoyatın qolı men mörleriniñ ülgilerin wsınuı turalı Qıtay halıq Respublikasınıñ Sırtqı ister ministrligine   saual joldağanın jäne jauap kelip tüsken jağdayda qosımşa habarlanatındığın jetkizedi.

Osılay dey kelip Qazaqstandağı Qıtay elşiligi: «Kiru men şığu mäselelerin retteu turalı» 2012 jılı 30 mausımdağı QHR Zañınıñ 12-babınıñ 2, 3-tarmaqtarına säykes, eger de Qıtay azamatı sottalıp, onıñ merzimi ötelmegen bolsa, azamatqa qarsı qılmıstıq is qozğalıp ne qılmıs jasadı dep küdikke ilinip, tergeu üstinde bolsa, sonday-aq ayaqtalmağan azamattıq sottıq is boyınşa eldiñ aumağınan tıs ketuge şekteu qoyılğan jağdayda, oğan şetelge şığuğa tıyım salınuı mümkin.«Pasporttardı beru turalı» 2006 jılı 29 säuirdegi QHR Zañına säykes bwl sanattağı Qıtay azamattarına wlttıq pasporttar resimdelmeydi (aqparat qosa tirkelgen)»-dep anıqtap jazıptı.

Demek, «Pasporttardı beru turalı» 2006 jılı 29 säuirdegi QHR Zañına säykes, bizdiñ Ükimet wsınğan «auır nemese asa auır qılmıs jasağanı üşin alınbağan nemese ötelmegen sottılığı bar;» azamattarğa  Qıtay wlttıq pasport bermeydi. Bwl – pasportı joq adam şetelge de şığa almaydı degen söz! Bizdiñ Ükimetke talmay aytıp jürgen uäjimiz rastaldı!!!

Endi Qıtaydan keletin qandastarımızdan «Sottılıq» turalı ANIQTAMA swrau artıq! Osı sergeldeñ de jetedi! «Ortaq  standartı  nemese ülgisi bekitilmegen» anıqtama kimge kerek!? Oğan basılatın tañbanıñ bäri hansulardıñ qolında. Qazaqtardı telmeñdetip qoyu – eldigimizge sın!!

Eñ jaqsısı bwl mäseleni Zañ jobasında şeşken dwrıs! Bolmasa,  «Şığu parağın» küşinen qaldırğan №315 bwyrıq sekildi QR İşki ister ministrligi arnayı bwyrıq şığaru arqılı şeşse de boladı!

Aytpaqşı, Zañ jobası erteñ Mäjilistiñ ekinşi oqılımına joldanadı.

Arnayı Abai.kz aqparattıq portalı üşin

Auıt Mwqibek

13.10.2015

Astana

Abai.kz

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: