Channel News Asia aqparattıq agenttigi soñğı künderi Qazaqstannıñ birneşe qalasında ötken jaña jer reformasına qarsılıq akciyaların «prezident Nwrswltan Nazarbaev üşin nağız qaterge aynalıp ketui mümkin bilikke bağınbaudıñ sirek şarası» dep jazadı.

Şildeniñ 1-inen bastap küşine enui tiis Jer kodeksindegi tüzetuler ükimettiñ auıl şaruaşılığı jerin Qazaqstan rezidentteri baqılauındağı şeteldik birlesken käsiporındarğa satuına mümkindik beredi. Jerdi şeteldikterge satuğa tıyım äli küşinde, biraq olarğa jerdi 25 jılğa deyin jalğa beruge boladı.

Channel News Asia basılımı «narazılıq bildirgender bwl reforma wlttıq qauipsizdikke qater töndiredi dep qobaljidı» dep jazğan.

Atıraudağı qarsılıq jiınına qatısuşılar. 24 säuir 2016 jıl.

Al Nazarbaev jergilikti auıl şaruaşılığı alqaptarın şeteldikter «satıp aladı» degen qorqınıştı negizsiz dep atap, jalğan aqparat taratıp jürgen «arandatuşılardı» jazalau kerek dep mälimdedi.

Agenttiktiñ jazuınşa, prezidenttiñ baspasöz qızmeti Nazarbaevtıñ kommentariylerimen birge Facebook jelisinde jariyalağan videoğa jwrttıñ narazı pikirleri köbeygen, biraq olardı ile-şala öşirip tastağanğa wqsaydı. Maqala avtorları ädette AkordaPress öz paraqşasında jağımdı pikirlerdi ğana qaldıradı dep jazadı.

Japoniyanıñ Diplomat gazetiniñ habarlauınşa, Jer kodeksine engizilgen tüzetulerge halıqtıñ alañdauınıñ sebebi – azamattar memleket sayasatınıñ aşıqtığına senbeydi. Gazettiñ jazuınşa, paydalanılmay jatqan jerlerdi satu men jalğa beru arqılı aqşa tabu – öte orındı qadam, biraq eldiñ qorqınışın Astananıñ tüsinbeui halıq pen ükimet arasındağı sonşalıqtı qajet senimdi nığaytuğa septespeydi.

ASTIQ TÜSİMİ JAYLI BOLJAM

Avstraliyanıñ Weekly Times basılımınıñ jazuınşa, AQŞ-tıñ astıq narığındağı bağa twraqsızdığı oğan degen swranıs pen wsınısqa qatıstı boljamdarğa eş äser etpegen.

Qara teñiz jağalauı aymaqtarınıñ biday eksporttauşı negizgi elderi satılatın biday kölemin odan äri wlğaytıp, astıq bağasın belgilep otır. Basılımnıñ jazuınşa, Qazaqstan men Reseydiñ biday eksportı 2016 jılı da ösedi degen boljam bar. Biıl eki eldiñ qambası astıqqa toladı degen boljam aytıladı.

Bwl äsirese, eldiñ wlttıq ekonomika ministrligine qarastı statistika komitetiniñ 2016 jıldıñ 1 naurızındağı esebi boyınşa, bükil şaruaşılıqta jatqan dändi jäne bwrşaq dändi daqıldar qorı 10,157 million tonnanı qwrağan, yağni bıltırğı jıldıñ osı merzimimen salıstırğanda (10,908 mln. tonna) jeti payızğa kemigen Qazaqstan üşin öte mañızdı.

«BARSAKELMESKE» JİBERU WSINISI

Biraq Qazaqstandı halıqqa jaqpay qalğan sayasatkerlerdi “jer audaruğa” layıqtı orın dep sanaytındar da bar eken. Oñtüstik Afrikanıñ Times Livegazetiniñ habarlauınşa, Travelstart internet-turistik agenttigi äleumetti Oñtüstik Afrikanıñ «barsakelmes» sayahatqa layıq bir sayasatkerin basqa el emes… Qazaqstanğa attandıru üşin dauıs beruge şaqırğan. Turagenttik «dauıs beru nätijesi boyınşa jeñimpaz dep tanılğan sayasatker Qazaqstanğa wşatın bilet aladı, al dauıs bergenderge Oñtüstik Afrikanıñ 200 randına teñ somağa wşaq biletine vauçer beremiz» dep uäde etken.

Agenttik dauısqa salu maqsatın mısqılmen tüsindirgen. Sayttıñ habarlauınşa, ükimettiñ qımbat jobalarınıñ kesirinen Oñtüstik Afrika parlamenti müşeleriniñ issaparlarına jwmsalatın şığıs kölemi qısqarıp qalğan. Sondıqtan agenttik «barsakelmes saparğa eñ layıq sayasatkerge bilet alıp berip, [parlamenttiñ] joğarı märtebeli müşeleriniñ «qajılıq» märtebesin qalpına keltiruge kömektesudi öz parızı sanaydı».

Al «barsakelmes» el retinde tañdau nelikten Qazaqstanğa tüskenin tek dolbarmen şamalauğa boladı.

Resey prezidenti Vladimir Putin (sol jaqta) jäne Oñtüstik Afrika Respublikası prezidenti Djeykob Zuma. Ufa, 8 şilde 2015 jıl.

Basılımnıñ habarlauınşa, dauısqa saluğa bes kandidatura – OAR prezidenti Djeykob Zuma, Economic Freedom Fighters wyımı basşısı Djulius Malema, ğılım jäne tehnologiya ministri Naledi Pandor, demokratiyalıq al'yans basşısı Djon Stinhuyzen jäne Afrika wlttıq kongresi jetekşisi Djekson Mtembu wsınılğan.

Turistik agenttiktiñ Facebook jelisindegi paraqşasına jazılğandar dauısqa saludı äzil dep qabıldağan, ideya avtorlarınıñ da közdegeni osı siyaqtı.

Moira Smith esimdi qoldanuşı «Sayasatkerlerimizdiñ birin qabıldaytınday Qazaqstan sonşalıqtı neden jazıqtı bolıp qaldı?» degen swraq qoyğan.

Al turistik agenttik saytındağı dauısqa salu qorıtındısı boyınşa OAR prezidenti Djeykob Zuma jeñimpaz dep tanılğan.

Bwl dauısqa salu osı eldegi sayasi nauqannıñ bir böligine wqsaydı. Times Live gazetiniñ jazuınşa, qazir bükil jwrttıñ nazarı prezident Zumağa auğan. Internette onı prezident qızmetinen alıp tastauğa şaqırıp jariyalanğan peticiyağa qazirdiñ özinde 50 mıñnan asa adam qol qoyğan.

Alisa VAL'SAMAKI

Azat Europa / Azattıq radiosı