|  |  |  | 

Ezutartar Köz qaras Suretter söyleydi

Seniñ kinäñ – seniñ eliñniñ 50 eldiñ işinde joq bolğanında…

Nurtay LahanÄriptesim Nwrtayğa hat!

Bügin alañğa barğan birli-jarım belsendilermen birge seni de işki ister bölimine ayaq qolıñdı jerge tigizbey alıp ketipti degendi estip qapa boldım. OMON policaylar fotoapparatıñdı salaqtatıp, videokamerañdı dırıldatıp avtobusqa süyrep salğanda ne oylağanıñdı şamalap otırmın. Qazaqtıñ dästürli mädenietimen ösken jigitsiñ, eñ äueli “bas kespek bolsa da, til kespek joq edi, mına biliktiñ bw ne qılğanı” degen oy kelgen şığar. Ata-babam büy degen dep aytpay-aq qoy, bw küngi qazaq siyaqtılardan dästürdi dämetpe dep talay ayttım. Osı jolı köziñ jetken bolar. Äytpese, Baytwrsınov atañ aytpaqşı “halıqtıñ közi, qwlağı häm tili” – käzit-jornaldıñ tilşisin qolın artına qayırıp äketetin swmdıq, o zaman da, bw zaman qay dästüriñde bar edi? Bilgenge bwl – Birjandı Aznabaydıñ eserlerine sabatqanınan nesi kem?

Dästürdi aytpağanda osı zamanğı mıñ qwbılma zañıña da sıymaydı ğoy. Seni äketkeni – “halıqtıñ közi körmesin, qwlağı estimesin, tili şıqpasın, biz bilgenimizdi istey bereyik” degeni. Ötkende Azattıqtıñ Aqtaudağı tilşisi Säniyanı Jañaözenge jibermey, jolın bögep sarsañğa salğanın bilesiñ. Şındıqtı aytatın biren-saran basılımnıñ tilşilerin uqit-suqitpen qamaytının körip jürsiñ. Sondıqtan Aznabaydıñ sabatatına iştey öziñ de dayınsıñ. Köp bolsa eki-üş sağat wstaydı, sosın jiberedi. Ne üşin wstağanın adam sekildi aytpaydı da sağan. Boldı ket deydi, kete beresiñ. Nwrtaydı, Nwrtay siyaqtı reporterlerdi nege mäjbürleysiñder, wyat qayda, qiyas qayda deytin eşkim bolmaydı. Estuimşe älgi ayta beretin 50 elde “reporterge şekara joq”, “reporterlerge qol tigizbeu”, “söz bostandığın şektemeu” deytin wğım bar eken. Reporterdi mäjbürlemek tügili tiesili aqparat bermese biligi qır aspay, omaqasa qwlaydı eken. Seniñ kinäñ – seniñ eliñniñ 50 eldiñ işinde joq bolğanında. Seniñ köptegen tuıstarıñ, tanıstarıñ, jerlesteriñ, dostarıñ, tipti mektepte jwmıs isteytin äyeliñ de elu eldiñ işine kirgize almaytın Aznabaylardı jaqsı köredi, saylau sayın soğan dauıs beredi. Sondıqtan kinä öziñnen de bar. Endi matşağa taufiq bergenşe osı körgeniñ körgen. Policaylar däti jetip 15 künge japsa, ıstıq tamaq aparamın. Däti jetpese, keşki asıñ kempiriñnen. Eş uayımdamağın.

Aytpaqşı, merekeñ qwttı bolsın! Otan qorğau degen osılay ot pen su, abaqtıdan bastalğan:)


Asılhan Mamaşwlınıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

  • Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: