|  | 

Äleumet

AYDININA ORALĞAN AQQU ÜNİ

Aydn Qumarqan

Saltanat Qwmarhanwlı aqın

AYDININA ORALĞAN AQQU ÜNİ

Ne ün mınau mwıñın şeritken dalanıñ,

Dausı ma eken, älde jarlı ananıñ

Qan maydanda qapılısta joq älde

Qanğa batqan aşşı ünime babanıñ.

Ne ün mınau tüsine me tiri jan,

Arıstan ba äl därmeni qwrığan.

Kökjal ma eken qapiyada oq qwşıp,

Qaratauğa qasıretpen wlığan.

Ne ün zarlı sağınışqa malınğan,

Twlpar ma äl de oqıs orğa şalınğan,

Qıran ba älde torğa tüsip abaysız

Küñirenip kök aspanın sağınğan.

Jetim köl me jağanı wrıp,jılağan,

Ormandarma şölden tamşı swrağan.

Qara bwlt pa qara aspannan kürkirep,

Qara jerge nayzağay bop qwlağan.

Ne ün özi, aytşı mınau boz dalam,

Sar ingen be, sar jwrtına bozdağan,

Aq boran ba, aq jalın bop ısqırıp,

Kök pen jerdiñ kökireginen qozdağan.

Bwl zarlı ün zapıranğa oranğan,

Jer men kölden ayırılıp joğalğan

Tım alıstan talıp jetken,

Twla boyı sağınışpen tolı arman,

Aqqulardıñ üni eken ğoy oralğan.

Oñnan tuıp, jwldız, küniñ, ayımda,

Gül terbelsin qırıñ men sayıñ da.

O, jaratqan, salmau üşin uayımğa,

Aqquıñdı aydın kölden ayırma…

JETİSU GÜLGE

Aspan köñiliñ kün kirpigimen nwrlanıp,

Qaradıñ ba eken ay janarıñ men wrlanıp.

Bwlaq külkiñmen bauradıñ ba eken tağıda,

Äytpese mwnday ğaşıq bolmas edi bwl halıq.

Jasadı ma eken körkiñe seniñ nwr qaptap,

Dala betteriñ tamsanarlıqtay nwrlı appaq.

Balausa güliñ bal qılıq jasap bauraydı-au,

Tau taqiyañnıñ bwlt ükisi de bwlğaqtap.

Kün köziñ nwrlı ot bolıp janıp qarağan,

Qas swlu sen be eñ halqımnıñ köñili qalağan.

Sağınış jañbır lebiziñ bolıp tögilse,

Sausağıñ samal dalanıñ şaşın tarağan.

Jap-jasıl köylek janıñmen äsem jarasıp,

Jatır ma eken iñkär köñilder talasıp,

Swlu beyneñe jürme eken qwlay ğaşıq bop,

Tiri jan bitken esinen tanıp adasıp.

Tal boyıñ sırlı tamaşa netken tamsanam,

Öziñe iñkär jüregim, köñil, jan, sanam.

Jwldız monşağıñdı tün tamağıñnan köringen,

Änimen iiskep, jırımen süydi qanşa adam.

Jetisu gülim ğaşığım sensiñ añsağan….

Aldamşılıq

Aynalamdı basqanday qarañğılıq,

Eş pende joq qaraytın mağan külip.

Jaratqanday közime körinedi,

Tirşiliktiñ barlığın sarañ qılıp.

Beti qaytıp pendeden periştem jür,

Körsetse de tirlikke tabandılıq.

Oyım oyran, denem sal, miım batpan,

Tirligimdi nemene qiındatqan.

Tek küdik twr, küyzelip, küñirenip,

Kökpen jerdiñ köñilsiz küyin qaqqan.

Sır bildirmey kelemin keude kerip,

Kedergige qaramay qwyındatqan.

Armanımda arımnan tonalğanday,

Ümitim joq, keudemnen joğalğanday.

Esi auısqan ekpinsiz bwl tirlikten,

Kim biledi küni erteñ bolam qanday.

Sayqı mazaq sanamnan zaman köşer,

Qwbılmalı qwlqınsız qoğamdarday.

Beretindey aynalam uın kelip,

Tüsip ketken bilmedim qwnım ne ğıp?

Adaldığım adasıp ayqaylaydı,

Saytannıñ sarayında tuın kerip.

Jaqsılıqtı jamandıq süyip jatır,

Mayısqan mahabbattıñ gülin berip.

 

Ata armanı..

Ata jwrttıñ qırqa beles adırın.

Köriu üşin biliu kerek qadırın.

Ajalımda jaqın qalğan sekildi,

Bolu kerek meniñ sonda qabırım.

Dep ayttıda tereñ bir sät dem alıp.

Mañdayınan taram-taram ter ağıp.

Kettik balam jat ölkeden dedide,

Jolğa şıqtı atam solay meni alıp.

Şegarağa kele sala asığıp.

Qaqpasına süyendide asılıp.

Öksip-öksip biraz jılap aldıda,

Balam dedi jasın menen jasırıp.

Anau twrğan byktegi jelbirep.

Bizdiñ kök tu onı qazır el bilet.

Onı qanşa añsaumenen ötti kün,

Say süyegim sağınıştan eljirep.

Mınau mine el tañbamız wğıp al.

Añsap ötken onı talay wlılar.

Mwnı sağan ädey wlım körsettim,

Janımızdan artıq bolğn qwnı bar.

Mine balam qabırğağa qaraşı.

Dedi jas bop janarınıñ şarası.

Bizdiñ twñğış Elbasımız prezident,

Közin tikken bükkil adam balası.

Al mınauşı jerimizdiñ kärtası.

Mağan qımbat ata jwrttıñ är tası.

Mine osınday baylıq twñğan ölke bar,

Barlığda Täuelsizdiktiñ arqası.

Saltımızdi, wltımızdı saqtadıq.

Endi balam aytalasıñ maqtanıp.

Otandasıñ, armanım joq dedide,

Kete berdi bwl päniden attanıp.

Berekemen birlik bolıp wranıñ.

Jasay ber sen altın otan twrağım.

Sodan beri jwma sayın atama,

Oqığanda qwranın.

Täuelsizdik üşinde,

Dwğa etip twramın…

Saltanat Qwmarhan

kerey.kz

Related Articles

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: