|  | 

الەۋمەت

ايدىنىنا ورالعان اققۋ ءۇنى

Aydn Qumarqan

سالتانات قۇمارحانۇلى اقىن

ايدىنىنا ورالعان اققۋ ءۇنى

نە ءۇن مىناۋ مۇىڭىن شەرىتكەن دالانىڭ،

داۋسى ما ەكەن، الدە جارلى انانىڭ

قان مايداندا قاپىلىستا جوق الدە

قانعا باتقان اششى ۇنىمە بابانىڭ.

نە ءۇن مىناۋ تۇسىنە مە ءتىرى جان،

ارىستان با ءال دارمەنى قۇرىعان.

كوكجال ما ەكەن قاپيادا وق قۇشىپ،

قاراتاۋعا قاسىرەتپەن ۇلىعان.

نە ءۇن زارلى ساعىنىشقا مالىنعان،

تۇلپار ما ءال دە وقىس ورعا شالىنعان،

قىران با الدە تورعا ءتۇسىپ ابايسىز

كۇڭىرەنىپ كوك اسپانىن ساعىنعان.

جەتىم كول مە جاعانى ۇرىپ،جىلاعان،

ورماندارما شولدەن تامشى سۇراعان.

قارا بۇلت پا قارا اسپاننان كۇركىرەپ،

قارا جەرگە نايزاعاي بوپ قۇلاعان.

نە ءۇن ءوزى، ايتشى مىناۋ بوز دالام،

سار ىنگەن بە، سار جۇرتىنا بوزداعان،

اق بوران با، اق جالىن بوپ ىسقىرىپ،

كوك پەن جەردىڭ كوكىرەگىنەن قوزداعان.

بۇل زارلى ءۇن زاپىرانعا ورانعان،

جەر مەن كولدەن ايىرىلىپ جوعالعان

تىم الىستان تالىپ جەتكەن،

تۇلا بويى ساعىنىشپەن تولى ارمان،

اققۋلاردىڭ ءۇنى ەكەن عوي ورالعان.

وڭنان تۋىپ، جۇلدىز، كۇنىڭ، ايىمدا،

گۇل تەربەلسىن قىرىڭ مەن سايىڭ دا.

و، جاراتقان، سالماۋ ءۇشىن ۋايىمعا،

اققۋىڭدى ايدىن كولدەن ايىرما…

جەتىسۋ گۇلگە

اسپان كوڭىلىڭ كۇن كىرپىگىمەن نۇرلانىپ،

قارادىڭ با ەكەن اي جانارىڭ مەن ۇرلانىپ.

بۇلاق كۇلكىڭمەن باۋرادىڭ با ەكەن تاعىدا،

ايتپەسە مۇنداي عاشىق بولماس ەدى بۇل حالىق.

جاسادى ما ەكەن كوركىڭە سەنىڭ نۇر قاپتاپ،

دالا بەتتەرىڭ تامسانارلىقتاي نۇرلى اپپاق.

بالاۋسا گۇلىڭ بال قىلىق جاساپ باۋرايدى-اۋ،

تاۋ تاقياڭنىڭ بۇلت ۇكىسى دە بۇلعاقتاپ.

كۇن كوزىڭ نۇرلى وت بولىپ جانىپ قاراعان،

قاس سۇلۋ سەن بە ەڭ حالقىمنىڭ كوڭىلى قالاعان.

ساعىنىش جاڭبىر لەبىزىڭ بولىپ توگىلسە،

ساۋساعىڭ سامال دالانىڭ شاشىن تاراعان.

جاپ-جاسىل كويلەك جانىڭمەن اسەم جاراسىپ،

جاتىر ما ەكەن ىڭكار كوڭىلدەر تالاسىپ،

سۇلۋ بەينەڭە جۇرمە ەكەن قۇلاي عاشىق بوپ،

ءتىرى جان بىتكەن ەسىنەن تانىپ اداسىپ.

تال بويىڭ سىرلى تاماشا نەتكەن تامسانام،

وزىڭە ىڭكار جۇرەگىم، كوڭىل، جان، سانام.

جۇلدىز مونشاعىڭدى ءتۇن تاماعىڭنان كورىنگەن،

انىمەن يىسكەپ، جىرىمەن ءسۇيدى قانشا ادام.

جەتىسۋ گۇلىم عاشىعىم سەنسىڭ اڭساعان….

الدامشىلىق

اينالامدى باسقانداي قاراڭعىلىق،

ەش پەندە جوق قارايتىن ماعان كۇلىپ.

جاراتقانداي كوزىمە كورىنەدى،

تىرشىلىكتىڭ بارلىعىن ساراڭ قىلىپ.

بەتى قايتىپ پەندەدەن پەرىشتەم ءجۇر،

كورسەتسە دە تىرلىككە تاباندىلىق.

ويىم ويران، دەنەم سال، ميىم باتپان،

تىرلىگىمدى نەمەنە قيىنداتقان.

تەك كۇدىك تۇر، كۇيزەلىپ، كۇڭىرەنىپ،

كوكپەن جەردىڭ كوڭىلسىز كۇيىن قاققان.

سىر بىلدىرمەي كەلەمىن كەۋدە كەرىپ،

كەدەرگىگە قاراماي قۇيىنداتقان.

ارمانىمدا ارىمنان تونالعانداي،

ءۇمىتىم جوق، كەۋدەمنەن جوعالعانداي.

ەسى اۋىسقان ەكپىنسىز بۇل تىرلىكتەن،

كىم بىلەدى كۇنى ەرتەڭ بولام قانداي.

سايقى مازاق سانامنان زامان كوشەر،

قۇبىلمالى قۇلقىنسىز قوعامدارداي.

بەرەتىندەي اينالام ۋىن كەلىپ،

ءتۇسىپ كەتكەن بىلمەدىم قۇنىم نە عىپ؟

ادالدىعىم اداسىپ ايقايلايدى،

سايتاننىڭ سارايىندا تۋىن كەرىپ.

جاقسىلىقتى جاماندىق ءسۇيىپ جاتىر،

مايىسقان ماحابباتتىڭ گۇلىن بەرىپ.

 

اتا ارمانى..

اتا جۇرتتىڭ قىرقا بەلەس ادىرىن.

كورىۋ ءۇشىن ءبىلىۋ كەرەك قادىرىن.

اجالىمدا جاقىن قالعان سەكىلدى،

بولۋ كەرەك مەنىڭ سوندا قابىرىم.

دەپ ايتتىدا تەرەڭ ءبىر ءسات دەم الىپ.

ماڭدايىنان تارام-تارام تەر اعىپ.

كەتتىك بالام جات ولكەدەن دەدىدە،

جولعا شىقتى اتام سولاي مەنى الىپ.

شەگاراعا كەلە سالا اسىعىپ.

قاقپاسىنا سۇيەندىدە اسىلىپ.

وكسىپ-وكسىپ ءبىراز جىلاپ الدىدا،

بالام دەدى جاسىن مەنەن جاسىرىپ.

اناۋ تۇرعان بيكتەگى جەلبىرەپ.

ءبىزدىڭ كوك تۋ ونى قازىر ەل بىلەت.

ونى قانشا اڭساۋمەنەن ءوتتى كۇن،

ساي سۇيەگىم ساعىنىشتان ەلجىرەپ.

مىناۋ مىنە ەل تاڭبامىز ۇعىپ ال.

اڭساپ وتكەن ونى تالاي ۇلىلار.

مۇنى ساعان ادەي ۇلىم كورسەتتىم،

جانىمىزدان ارتىق بولعن قۇنى بار.

مىنە بالام قابىرعاعا قاراشى.

دەدى جاس بوپ جانارىنىڭ شاراسى.

ءبىزدىڭ تۇڭعىش ەلباسىمىز پرەزيدەنت،

كوزىن تىككەن بۇككىل ادام بالاسى.

ال مىناۋشى جەرىمىزدىڭ كارتاسى.

ماعان قىمبات اتا جۇرتتىڭ ءار تاسى.

مىنە وسىنداي بايلىق تۇڭعان ولكە بار،

بارلىعدا تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسى.

ءسالتىمىزدى، ۇلتىمىزدى ساقتادىق.

ەندى بالام ايتالاسىڭ ماقتانىپ.

وتانداسىڭ، ارمانىم جوق دەدىدە،

كەتە بەردى بۇل پانيدەن اتتانىپ.

بەرەكەمەن بىرلىك بولىپ ۇرانىڭ.

جاساي بەر سەن التىن وتان تۇراعىم.

سودان بەرى جۇما سايىن اتاما،

وقىعاندا قۇرانىن.

تاۋەلسىزدىك ۇشىندە،

دۇعا ەتىپ تۇرامىن…

سالتانات قۇمارحان

kerey.kz

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: