Aleppo şayqası azamat soğısınıñ betalısın özgerte me?

Siriyanı azat etu armiyasınıñ sarbazdarı atısıp jatır. Aleppo, 2 tamız 2016 jıl.
Siriyadağı azamat soğısınıñ män-mağınasın tüsinu mümkin emes. Mwndağı bey-bereket qaqtığıstardıñ bwlıñğır jayttarı köp, biraq bwl soğısta adam qanı suşa tögilip, zorlıq-zombılıqtıñ şekten şıqqanı anıq.
Tarazınıñ bir basında Iran men Resey, «Hizballa» men Iraktan şıqqan şiittik jasaqtar, siriyalıq armiyanıñ qaldığı jäne bölinip qalğan kürd toptarı qoldaytın qategiz bileuşi Başar äl-Asad twr. Oğan qarsı jaqta «Islam memleketi» (IM – Qazaqstandı tıyım salınğan) ekstremistik wyımı, «Äl-Qaidanı» bülikşileriniñ birneşe tobı men köptegen köterilisşi jasaqtar bar.
Qazir bwl soğıstı sırttan baqılağan adamdar qaqtığıstıñ maqsatın bılay qoyğanda, bolıp jatqan oqiğalardıñ mänin ajırata almay qaldı. Biraq bir närse anıq: qazir Aleppo qalasınıñ şığısında memleketşil küşter köterilisşilerdi qorşauğa alıp twr, osı şayqastıñ nätijesi bükil soğıstıñ bağıtın özgertui ğajap emes.
RESEY MEN IRAN JAQTAĞAN ASAD REJIMİ
Demalıs künderi Aleppo qalasınıñ ortalığı men qalanıñ batıs böliginde jatqan köterilisşiler Ramouseh (Ramouseh) audanında qarsılastarına qattı soqqı berip, maydan şebin qalpına keltiruge tırıstı. Biraq ädettegidey, rejim jaqtastarı oğan tötep berdi. Köterilisşiler şabuılına qarsı twru üşin Resey aviasoqqılarına da süyendi.
Siriyadağı soğıs qazir itjığıs jağdayda twrğanı anıq. Azattıq radiosına elektrondıq poçtamen swhbat bergen Genri Djekson qoğamınıñ ğılımi qızmetkeri Kayl Orton Alepponıñ Siriyadağı negizgi qarulı qaqtığıs bolıp jatqan iri qalası ekenin aytadı. Onıñ boljamınşa, köterilisşiler Alepponı Asadşıl küşterge bermey, saqtap qaluğa tiis.
Qısqası, twtas soğıstıñ tağdırı Aleppodağı ayqasqa tirelip twr.
Resey men Iran kömegine süyengen rejim öz tarapınan köterilisşilerden keletin strategiyalıq qauipti aytarlıqtay azayttı. Endi olar üşin Alepponı qaytarıp alu köterilisşilerdi jeñumen teñ. Orton bwl turalı «Qısqası, twtas soğıstıñ tağdırı Aleppodağı ayqasqa tirelip twr» deydi.
Eger köterilisşiler qorşaudı bwzsa, bilik koaliciyasına strategiyalıq soqqı beriledi. Ortonnıñ pikirine qarağanda, «Asadşıl küşterdi Siriyanıñ soltüstik-batıs öñirinde, sonıñ işinde Hama jäne Alepponıñ oñtüstik böliginde köp el qoldamaydı». Eger Idlib provinciyası men Alepponıñ oñtüstik-batısında köterilisşiler köbeyip, olar Aleppoda da şoğırlanatın bolsa, Asadtıñ negizgi äskerine eleuli qauip tönedi, onımen birge Asadtıñ köterilisşilerge qarsı küyrete soqqı beru mümkindigi de talqandaladı.
KÖTERİLİSŞİLERGE «KÖMEKTESUŞİ» TOPTAR
Siriya mäselesinde tağı bir kümändi äri kürdeli tüyin bar. Şabuıldağı negizgi köterilis toptarı – «Jabhat Fatah äl-Şam» (bwrın «Äl-Kaidağa» qatısı bolğan «äl-Nusra maydanı» wyımı), «Ahrar äl-Şam» jäne Siriyanı azat etu armiyası. Siriyadağı «Äl-Kaida» özin «Fatah äl-Şam» – resmi türde «Köterilisşiler birligi» dep atadı – bwl köpşilik aldında bet-beynesin jaqsı etip körsetudiñ bir ädisi.

Alepponıñ qirağan twstarınıñ biri. 2 tamız 2016 jıl.
Bwl jerde negizgi mäseleni şabuıldıñ qanşa uaqıtqa sozılatını şeşedi. Türli beybit kelissözder köterilisşilerge eşteñe äpermedi. Tamızdıñ soñına josparlanğan kelissöz de eş nätije bermeytin siyaqtı. Iran men Resey qoldaytın rejimniñ küşeyip alğanı sonşalıq, ımırağa keluge beyildi emes.
Resey Asadtı tek soğıs şebinde ğana qoldap otırğan joq. Reseydiñ diplomatiyalıq qajırı arqasında ol bilikte qaluğa mümkindik aldı. Soğıstı toqtatu turalı kelisimder nätijesiz qalıp jatır (bitimdi ünemi Asadşıl küşter bwzadı), sondıqtan «Äl-Qaida» 2015 jıldıñ jeltoqsanında «bitim turalı kelisimderdi bilik köterilisşilerge qarsı astırtın äreketter jasauğa paydalanıp keledi» dep mälimdedi. Ğalamdıq qauımdastıqtıñ enjarlığına narazı twrğındar «Äl-Qaidanıñ» mälimdemesine ilanuğa dayar.
Bwdan da soraqısı, soğıstı toqtatu turalı kelisimder bwzılğan sayın «Äl-Qaida» şayqasqa şıqqan köterilisşilerdiñ negizgi tiregi boluğa tırısıp keledi. Köterilisşiler oñtüstik Aleppoda da solardıñ qoldauımen aytarlıqtay tabısqa jetti. Basqaşa aytqanda, «Äl-Qaida» oppoziciyağa oraldı.
Endi «Jabhat Fatah äl-Şam» tobı Aleppo şabuılın köterilisşiler al'yansına tolıq qosıludıñ mümkindigi retinde paydalanuı mümkin. Orton «Bwl top köterilisti özine qorğan köredi, onıñ üstine Aleppo qalasınıñ qorşauın bwzıp şığıp, özin ıqpaldı äskeri küş retinde körsetkisi keledi. Şın mäninde bwl top sol arqılı köptegen baylanıstar ornatıp, odaqtar qwradı» deydi.
WTATINDAR MEN WTILATINDAR
Endi tağı bir gumanitarlıq apattıñ bolatını anıq. BWW deregi boyınşa, qorşaudağı Aleppo qalasınıñ işinde 300 mıñğa juıq twrğın qalğan, olarda däri-därmek pen azıq-tülik tez tausıla bastağan. Rejim Alepponı qorşauğa alıp, köterilisti tübegeyli basudı josparlap otır. Bilik köterilisşilerdiñ şabuıldarın toytaruğa asa asıqpaydı. Degenmen rejim büytip wzaq añdısıp ta twra almaydı. Endi aspan men jerden alapat soqqı berilmek.
Üzdik-sozdıq jetken habarlar soğıstıñ qarqındı jürip jatqanın jäne köterilisşilerdiñ basım bolıp twrğanın… Alepponıñ şığısında qorşaudı bwzuğa birneşe jüz metr ğana qalğanın bildiredi.
Köterilisşiler otırğan aumaqta elektr quatı öşip qalğandıqtan, ol jaqtan aqparat alu qiın, biraq olar qorşaudı bwzu üşin naqtı qadamğa baratın tärizdi. Keybir derek boyınşa, tamızdıñ 1-i küni olar Ramousah artilleriyasınıñ äskeri-äue bazasınan oñtüstikke qaray ornalasqan äl-Mişrefah strategiyalıq zonasın basıp alğan.
Biraq qalanıñ artilleriyalıq bazasın alu üşin olar äli eki jarım kilometr jıljuı kerek, bwl – Asad tobına qorğanıs bolğan Siriyadağı eñ ülken baza. Bwl bazanı alu olardıñ Aleppo jaqtağı sıbaylas köterilisşilermen baylanısuına mümkindik beredi. Ortonnıñ aytuınşa, «üzdik-sozdıq jetken habarlar soğıstıñ qarqındı jürip jatqanın jäne köterilisşilerdiñ birşama basım bolıp twrğanın… Alepponıñ şığısında qorşaudı bwzuğa birneşe jüz metr ğana qalğanın bildiredi».
Eger bwl derekter ras bolsa nemese köterilisşiler azdağan jetistikke jetse, tım qwrığanda teñdikti saqtap qalsa – «Jabhat Fath äl-Şam» sodırlar tobınıñ asığı alşasınan tüsedi. Qorşaudağı twrğındardı qwtqaramız degen jeleumen bwl top özin soltüstik Siriyadağı qarulı oppoziciya retinde körsetedi. Biraq sodırlardıñ onday scenariinen köterilisşiler de, soğıstan köz aşpağan halıq ta wtpaydı.
David Patrikarakostıñ maqalası ağılşın tilinen audarıldı.

Pikir qaldıru