Ватикан Тереза Ананы әулие деп жарияламақ.

Vatikan Tereza Ananı äulie dep jariyalamaq.

| Sep 4, 2016

Qırküyektiñ 4-i küni Vatikan Tereza Ananı äulie dep jariyalamaq. Tegi makedoniyalıq katolik taqua bükil ömirin (1910 – 1997) älemniñ eñ kedey elderinde qayırımdılıq qıluğa sarp etti. Kezinde Nobel' sıylığı berilgen dindardıñ öz bası men qwrğan wyımın sınauşılar da jeterlik. “Jüreksiz byurokratiyalıq mekeme”, “kedeyler üşin aşqan panalau ortalıqtarı men ashanalarında tazalıq joqtıñ qası”, “dini közqarastarı fundamentalizmge beyim” degen siyaqtı pikirler aytılıp jatadı. Älbette, kez-kelgen passionar twlğanıñ soñınan eruşiler köp bılıq jasaydı, senimdi dogmağa, ğibadathananı institutqa aynaldırıp jiberedi. Biraq mağan Tereza Ananıñ öz ömiri, idealdarı men principteri qızıq. Tömende özim oqığan ‘Mother Teresa: Essential Writings’ toptamasında (qwrastırğan – Jean Maalouf) qattı wnatqan keybir sözderin ağılşınnan audarıp tizip jazdım.

1. Eldiñ bärine tegis jaqsılıq jasau mindetim dep qaramaymın. Jeke adamğa jaqsılıq qılam. Jaqsı körudi bir adamnan bastaymın. Bir adamnıñ qarnın toydıruğa tırısam. Tek bir ğana adam, sosın jäne bireui, sosın jäne bireui…

2. Eger kedey-kepşikke Qwdaydıñ raqımşılığın körsetkimiz kelse, eñ äueli özimiz sol kedey-kepşiktiñ boyındağı Qwdaydıñ raqımşılığın köre biluimiz kerek.

3. Barlıq zamanda barşa dindegi zeyindiler men taqualar Qwdaydı ünsiz ğana şöl dala men orman-tauda oñaşalanu arqılı izdegen.

4. Meditaciyasız, qwlşılıqsız jäne ruhani ömirsiz äreket qılu – dinniñ suicidi.

5. Är zattan, är adamnan, är taraptan ärqaşan Qwdaydıñ jüzin izde.

6. Kedey adamdar qayda bolsın bar, biraq nağız taqır kedeyler – eşkim jaqsı körmeytin jandar.

7. Alıstağı adamdı sağına jaqsı köru oñay, ünemi qasıñda jürgen jandı bağalap jaqsı köru qiın. Beytanıs mwqtaj adamğa järdem qıla qoyu oñay, öz üyiñdegi jaqın jandı jalğızdıqtan qwtqaru qiın… Mahabbat üyde bastaladı. Täuligine 24 sağat köretin qasımızdağı adamdardı jaqsı köre almasaq, anda-sanda bir köretinderdi qaytip jaqsı körmekpiz?

8. Bügingi älemdegi qayğı-qasirettiñ bir sebebi – päk säbi, jaña tuğan näreste, tipti äli tumağan pinä kereksiz bolıp jatadı. Säbi – Qwdaydıñ otbasına, memleketke, älemge tartqan wlı sıyı.

9. Qwdıreti küşti Qwdaydıñ özi eger de äldekim onı qalamay twrsa, özin oğan küşpen moyındata almaydı. Iman degen – sirek tartu.

Galym Bokashtıñ facebook paraqşasınan alındı

Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa
Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

kerey.kz

Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ
KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

kerey.kz

Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq
Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.