Köz qaras Ruhaniyat Şou-biznis
“BALQADIŞA” änin qaşanğı bwrmalap ayta bermekpiz?
kerey.kz
Biraz kün bwrın “Jigitter” kvartetiniñ 10 jıldıq mereytoyına arnalğan koncertin teledidardan berip jatqanın bayqap, änderine qwlaq saldım. “Jigitter” tobı Aqan seriniñ “Balqadişa” änin ötken ğasırdıñ 30-jıldarındağı nasihat qwralına aynaldırıp, äyel teñsizdigin jırlağan Maqswtbek Mayşekin arnayı kirgizgen
“Degende Balqadişa, Balqadişa,
Küyeuiñ seksen beste, şal, Qadişa”, – dep aytılğan nwsqasımen orındadı. Osı bir nwsqanıñ äli künge özgermey, boyauın joğaltpay şırqalıp kele jatqanına qattı qapalımın.
Negizinde, Aqan seri Qazirgi Kökşe öñirindegi Zerendi audanına qarastı Jılandı tauınıñ baurayındağı Qaraötkel jerine şildehana toyına kelip, Ibıray atamızdıñ qızı – jiırma jastağı Balqadişa apamızben kezdesedi. Keyin Balqadişanıñ Keñötkel auılına, özinen altı jas ülken Masabaydıñ Süleymenine wzatılğanın estip, zarlı ökinişin osı änmen şırqağan. Mine, bar tarihı da, aqiqatı da osı.
Änniñ tarihın bile twra, M.Mayşekinniñ nwsqasın halıqqa taratu bizdiñ Mädeniet ministrligindegi mamandardıñ salğırttığı ma, älde şou-bizneste jürgen önerpazdarımızdıñ nemqwraydılığı ma, tüsinbedim.
Soñğı jıldarı şıqqan “Qazaq änderi” jinaqtarınıñ köbinde “Balqadişa” äni osı qate nwsqada keltirilgenin bayqaymız. Mısalı, “Auıl keşi köñildi” attı qazaq änderi jinağınıñ 87-betinde “Balqadişa” äniniñ eki şumağı bastapqı qalpında özgerissiz berilgen.
Ötken jılı Zerendi öñirinde ötken körnekti kompozitor, jazuşı, Arqa änderin zertteuşi ağamız Il'ya Jaqanovpen kezdesu keşinde öziniñ “Bir kezde Aqan edim aspandağı…” degen derekti hikayat kitabın mağan tartu etti. Avtor öz kitabında “Balqadişa” äniniñ şığu tegin tereñ zerttep, tiyanaqtı twjırım jasaydı. Kitaptıñ 171-betinde Il'ya ağamız bılay dep kürsinedi: “Aqan seriniñ köp küyip, köp süyingen jüreginiñ bir tebirene eljiregen kezi “Balqadişa” äninde qalıp qoydı. Bwl än keşegi bir kezeñde wzaq jıldar boyı:
“Degende Balqadişa, Balqadişa,
Küyeuiñ seksen beste, şal, Qadişa”, – dep aytılıp keldi. Äli de solay aytılıp jür. Öresiz, bilimsiz bireuler uıljığan Balqadişanı qutıñdağan şalğa tigizip, jürekti auırtatın, ar-ojdandı qorlap, namısqa tietin ädepsiz beynebayan da tüsiripti. Qanday soraqılıq?! Ne degen jetesizdik?! Neniñ ne ekenin bilmeytin mäñgürttik degen osı bolar… Qoldan jasalğan jalğan sözdiñ süreñi sanadan öşip, wmıtılatın emes. Jürekke baylanğan dert ol! Ayıqpay, jöndelmey kele jatqan zardabınan arılu qanday qiyamet… qanday qiyanat?! Bügingi jäne keler wrpaq eş şındıqqa közi jetpey, “Balqadişa” äni jöninde osı teris tüsinikpen kete bere me?…”. Mine, estitin qwlaq bolsa, Il'ya ağamızdıñ da janayqayı osınday!
Däl osı mäseleni köterip, dwrıs jolğa qoyamın ba degen nietpen 2013 jılı şıqqan “Qayran elim – Qaraötkelim…” degen kitabımda keñinen jazğan bolatınmın. Amal ne, qazirgi önerpaz jastar kitap oqımaytın siyaqtı. Bizdiñ jazğandarımız ortalıqqa asa jete qoymasa da, Il'ya Jaqanovtay ataqtı ağalarımızdıñ eñbekterimen tanıs bolu är önerpazdıñ mindeti emes pe?!
Jeñis TEMIRHAN, ölketanuşı, Balqadişa Ibırayqızınıñ nemereles inisi.
Qaraötkel auılı,
Kökşetau qalası
zhasalash.kz
Pikir qaldıru