|  |  | 

Көз қарас Шоу-бизнис

Түріктен ұялған қазақ заңгері ұшақтағы тіл мәселесімен өзі айналысатынын мәлімдеді

Эйр-Астанадағы шулы оқиға қазақтар үшін масқара болып тынды. Бортсеріктен қазақ тілінде қызмет көрсетуді сұраған түрік азаматы қамауға алынып, оған айыппұл салынды.

Тәуелсіздік алғанда, ең бірінші боп қуанған түрік ағайын бұл жайттан хабардар боп жатса, әбден түңілетін шығар бізден. 25 жыл мерзімде ана тілі мәселесін біржақты ете алмаған өзімізге де обал жоқ.

„Мәселені саясатқа немесе басшылыққа сілтейтін түгі жоқ„ деген қазақ заңгері Абзал Құспан мұның барлығын өзіміздің еріншектігіміз бен қорқақтығымыздан көреді.

Әйтпесе, заңгердің айтуынша, Қазақстандағы заңдар мемлекеттік тіл қолданысын еш шектемейді, тек оны орындамайтындар бар. Бұл туралы заңгер Facebook-тегі жеке парақшасында жазды.

„Кешелі-бері лентадан түспеген, кінәлі тараптың кешірім сұраудың орнына, әдеттегінше, мұрнын шүйіре қарауының салдарынан, дау ушыға бастаған, «Эйр Астана» әуе компаниясына тиесілі ұшақтағы жағдайға орай, заңгер ретінде өзімнің нақты пікірім мен ұстанымымды білдіргім келеді.

Себебі, бұл тақырып — мен үшін етене жақын, қоғамдық негізде бұрыннан айналысып келе жатқан шаруаларымның бірі.

Бірінші айтқым келгені, Оғыз Доған ағамыздікі нағыз азаматтық, негізі қазақтар, яғни, бұл Сіз бен Біз жасау керек іс, бірақ ол біз жасай алмай жүрген істі атқарып, үлгі көрсетті.

Екінші айтайын дегенім,

Оғыз Доған ағамыздың талабы 100 процент заңды әрі негізді. Егер талабы мұқалмай, мәселені сотқа дейін жеткізер болса, бұл істен нәтиже шығарына мен кепілмін.

Оған мына дәлелдер айғақ. Кез-келген саланың қызметін реттеп отыратын салалық, яғни, профильді заңдары болады.

Мәселен, әуе саласына қатысты «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» заң бар. Ол Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15-шілдедегі № 339-IV Заңы болып табылады.

Аталған Заңның 56-бабы, 6-бөлігінде былай деп көрсетілген (сөзбе-сөз):

«Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесінің кабина экипажының мүшелері жолаушыларға қызмет көрсетуде қазақ тілін еркін меңгеруге міндетті».

Бұл заң талабы тәпсірлеп, түсіндіріп жатуды қажет етпейді деп ойлаймын?

Одан бөлек, Оғыз Доған ағамыз — «Эйр Астана» компаниясының қызметін тұтынушы, ал компания — қызмет көрсетуші. Ендеше «Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 4-мамырдағы № 274-IV Заңының 24, 25, 26 баптарында

қызмет көрсетушінің тұтынушыға ақпараттарды қазақ және орыс тілінде жеткізу міндеті,

деп, тайға таңба басқандай анық көрсетілген!

Бұл арада мен Тіл туралы Заңға немесе Конституцияға сілтеме жасамай-ақ қояйын, жоғарыдағы екі заңмен ақ, «Эйр Астананың» мәселесін май шаммен қарауға болады!

Тек… Оғыз Доған ағамыз «қазақтардың өздеріне керек емес тіл, маған неге керек?» — деп, орта жолдан қайырылмаса!

Сөз соңында айтарым, «Эйр Астанаға» тіл мәселесі турасында осыған дейін өз басым біраз мәселе көтеріппін, әзірге іссапарда жүргендіктен, табылғаны мына қағаздар болып тұр.

Және айтқым келгені,

«Эйр Астана» тіл мәселесінде мен сотқа тарта қоймаған мекемелердің бірі еді, егер Питер Фостер мырза жағдайды өз бақылауына алмай, осылай бетімен жібере берсе, амалсыз бұл мәселемен өзіме айналысуға тура келеді…

Ал, жалпы айтарым, қазақ тілінің мәселесі биліктің емес, сол тілдің тұтынушысы ретінде Сіз бен Біздің ғана қолымызда. Билік өз тарапынан заңдар шығарды, сол заңдарды жұмыс жасататын кім? Әрине біз! Егер біз, өз құқығымызды талап етуден қорықсақ, бір бет арыз жазуға ерінсек, мемлекеттік органдар қайтіп іске араласпақ? Сіздің құқығыңыздың бұзылып жатқанын олар бал ашып білмек пе?

Ұзын сөздің қысқасы, әуеде жүрсеңіз де, жерде жүрсеңіз де өз ана тіліңізде, мемлекеттік тілде қызмет көрсетілуін талап етіңіз, егер ол талабыңыз орындалмаса, тиісті мемлекеттік органға немесе сотқа арыз, талап қоюды жаппай қолға алайық. БАҚ-ты шулатқаннан гөрі, бұл әдеқайда тиімді де пайдалы іс. Ана тіліміздің абыройын асқақтатуға сөзбен емес, іспен үлес қосайық!„ — деп жазады Абзал Құспан мырза әлеуметтік желідегі жеке парақшасында.

365info.kz

Related Articles

  • Германия – Швеция 2:1

    Тони Кроос матчтың соңғы секундтарында әлем чемпионаттарының тарихындағы ең маңызды әрі техникалық жағынан шебер һәм мінсіз голдардың бірін соғып, құрамасының 1/8 финалға шығу үмітін сақтап қалды. Бүгін қанша жерден нағыз командалық ойын көрсетіп жанұшырса да, Германия төрт жыл бұрынғы құрамаға ұқсамайды. Әлбетте, қарсыласы да шымыр. Іріктеу кезеңіндегі жекпе-жекте Италияны ұшырып жіберген Швеция. Бүкіл 23 футболшысы елден тыс, шетелдік чемпионаттарда ойнайтын жалғыз команда. Германияның ойын соңына қарай бір футболшысы алаңнан қуылса да, үстем түскені әділ нәтиже болды. Жеребе ретін ескермесе, осы жолғы чемпионаттың жартылай финалына шығуға лайық төрт команда Мексика, Хорватия, Испания мен Бельгия деп ойлаймын. Одан кейінгі төрттік – Англия, Франция, Бразилия мен Германия. Роналду – мега жұлдыз. Бірақ бұл

  • “Назарбаев 2020 жылы сайлауға түседі деп ойламаймын”

    Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев ұлыбританиялық ВВС телеарнасының Hard Talk бағдарламасына сұхбат беріп, Назарбаевтың билігі және елдегі жемқорлықпен күрес туралы айтты. Сұхбат 20 маусымда ВВС News телеарнасына және BBC радиосына шықты. “Назарбаевтың билікте ұзақ отыруы – тұрақтылықтың белгісі. 2020 жылға дейін билікте болады. Кейін сайлауға түсем десе өзіне байланысты” деді Тоқаев сұхбатында. Осы сәтте хабар жүргізушісі Стивен Сакур “Егер менің математикалық есебім дұрыс болса, 2020 жылы Назарбаев 80 жасқа толады ғой?” деп сұрады. Бұл сұраққа Тоқаев “Иә, Иә. Малайзияда 92 жасқа толған Махатхир Мохамад премьер-министр болды ғой. Ашығын айтқанда, 2020 жылы Назарбаев президент сайлауына түседі деп ойламаймын. Ол өте ақылды адам. Мүмкін 2020 жылғы сайлау басқа кандидаттармен өтер. Сайлауға

  • «Корея халқының еңбекққорлығына таң қалдым»

    Нұртай ЛАХАНҰЛЫ Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында тұратын қазақстандық Оразхан Нұрмахан. (Сурет Оразханның рұқсатымен жеке мұрағатынан алынды) Постсоветтік кезеңде басқа Орталық Азия елдерімен салыстырғанда жақын және алыс шет елдерде қазақстандық еңбек мигранттары азырақ көзге шалынады. Бірақ көбірек табысқа ұмтылған мыңдаған қазақстандық үшін Оңтүстік Корея тартымды еңбек нарығына айналып тұр. Оңтүстік Қазақстан облысындағы Кентау қаласының 27 жастағы тумасы Оразхан Нұрмахан 2017 жылы желтоқсан айында Оңтүстік Кореяға туристік сапармен барып, қалып қойған. Қазір Пусандағы компаниялардың бірінде күннен қуат өндіретін құрылғыларды орнатушы болып жұмыс істейді. – Кореядағы жұмыс туралы барып-қайтқандардан естіп жүрдік. Өйткені ол жаққа кеткен таныстарым да, достарым да болды. Осыдан екі жыл бұрын кетуді ойластырған едім. Бірақ сәті өткен жылдың соңында келді,

  • Жүрегіңізден айналдым, Иманғали аға!

    Қазақстанның Ресейдегі Өкілетті елшісі, алаштың жүректі ұлы Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов Ресейде өтіп жатқан футбол чемпионатындағы Ресей мен Египет арасындағы кездесуде қай елге жанкүйер болатынын айтты, – деп хабарлайды Абай-ақпарат.  Имекең – өзі Елші болып жүрген һәм әлемдік доданы дүркіретіп өткізіп жатқан Ресейге жанкүйер болмайды. Сенсеңіз де, сенбесеңіз де Имекең – Египеттің ұлттық футбол құрамасының фанаты. Қазақстанның Ресейдегі елшісі Иманғали Тасмағамбетов “Футболдан әлем чемпионатында кімнің жанкүйері боласыз?” деген сұраққа жарысқа қатысушылардың бәріне құрметпен қарай отырып, египеттіктердің жанкүйері болатынын, өйткені бұл чемпианаттағы Египет қандық тұрғыдан, тарихы мен рухы һәм діні жағынан бізге жақын ел екенін айтып, Мысыр халифаттығын ұзақ жыл уысында ұстап гүлдендіріп, “Жүректердің әміршісі” атанған Сұлтан Бейбарыстың біздің бабамыз екенін еске

  • Ақыш бізге үлгі емес…

    Ақыш бізге үлгі емес, онда қару-жарақ сататын 65,000 дүкен бар, осысын да үлгі алуымыз керек пе?!? Ақыш стандард емес, ол өзінің парадокстары мен әлеуметтік апаттарын өзіне сақтап қалсын. Халқының 10%-сауатсыз, бұл 30 млн адам деген сөз. Ақыш түрмелерінде 3 млн қылмыскер жатыр, бұл әлемдегі ең үлкен көрсеткіш, федералды бюджеттен жылына 80 млрд доллар осы түрмелерді ұстауға жұмсалады екен. Жылына 17,000 Ақыш азаматы бейтаныс адамдардың атқан оғынан өліп жатыр. 70 млн Ақыш азаматы əлеуметтік арнаулы жəрдемақымен өлместің күнін кешіп жатыр. 24 млн адам наркоман! Ақыштың білім беру жүйесінің сапасы әлем бойынша 37-ші орында, айта берсек көп нәрсе бар. Ал Осындай елде өтірік шіркеу мен жалған діннің көп болуы еш таңғаларлық нәрсе

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: