|  |  | 

Көз қарас Шоу-бизнис

Түріктен ұялған қазақ заңгері ұшақтағы тіл мәселесімен өзі айналысатынын мәлімдеді

Эйр-Астанадағы шулы оқиға қазақтар үшін масқара болып тынды. Бортсеріктен қазақ тілінде қызмет көрсетуді сұраған түрік азаматы қамауға алынып, оған айыппұл салынды.

Тәуелсіздік алғанда, ең бірінші боп қуанған түрік ағайын бұл жайттан хабардар боп жатса, әбден түңілетін шығар бізден. 25 жыл мерзімде ана тілі мәселесін біржақты ете алмаған өзімізге де обал жоқ.

„Мәселені саясатқа немесе басшылыққа сілтейтін түгі жоқ„ деген қазақ заңгері Абзал Құспан мұның барлығын өзіміздің еріншектігіміз бен қорқақтығымыздан көреді.

Әйтпесе, заңгердің айтуынша, Қазақстандағы заңдар мемлекеттік тіл қолданысын еш шектемейді, тек оны орындамайтындар бар. Бұл туралы заңгер Facebook-тегі жеке парақшасында жазды.

„Кешелі-бері лентадан түспеген, кінәлі тараптың кешірім сұраудың орнына, әдеттегінше, мұрнын шүйіре қарауының салдарынан, дау ушыға бастаған, «Эйр Астана» әуе компаниясына тиесілі ұшақтағы жағдайға орай, заңгер ретінде өзімнің нақты пікірім мен ұстанымымды білдіргім келеді.

Себебі, бұл тақырып — мен үшін етене жақын, қоғамдық негізде бұрыннан айналысып келе жатқан шаруаларымның бірі.

Бірінші айтқым келгені, Оғыз Доған ағамыздікі нағыз азаматтық, негізі қазақтар, яғни, бұл Сіз бен Біз жасау керек іс, бірақ ол біз жасай алмай жүрген істі атқарып, үлгі көрсетті.

Екінші айтайын дегенім,

Оғыз Доған ағамыздың талабы 100 процент заңды әрі негізді. Егер талабы мұқалмай, мәселені сотқа дейін жеткізер болса, бұл істен нәтиже шығарына мен кепілмін.

Оған мына дәлелдер айғақ. Кез-келген саланың қызметін реттеп отыратын салалық, яғни, профильді заңдары болады.

Мәселен, әуе саласына қатысты «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» заң бар. Ол Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15-шілдедегі № 339-IV Заңы болып табылады.

Аталған Заңның 56-бабы, 6-бөлігінде былай деп көрсетілген (сөзбе-сөз):

«Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесінің кабина экипажының мүшелері жолаушыларға қызмет көрсетуде қазақ тілін еркін меңгеруге міндетті».

Бұл заң талабы тәпсірлеп, түсіндіріп жатуды қажет етпейді деп ойлаймын?

Одан бөлек, Оғыз Доған ағамыз — «Эйр Астана» компаниясының қызметін тұтынушы, ал компания — қызмет көрсетуші. Ендеше «Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 4-мамырдағы № 274-IV Заңының 24, 25, 26 баптарында

қызмет көрсетушінің тұтынушыға ақпараттарды қазақ және орыс тілінде жеткізу міндеті,

деп, тайға таңба басқандай анық көрсетілген!

Бұл арада мен Тіл туралы Заңға немесе Конституцияға сілтеме жасамай-ақ қояйын, жоғарыдағы екі заңмен ақ, «Эйр Астананың» мәселесін май шаммен қарауға болады!

Тек… Оғыз Доған ағамыз «қазақтардың өздеріне керек емес тіл, маған неге керек?» — деп, орта жолдан қайырылмаса!

Сөз соңында айтарым, «Эйр Астанаға» тіл мәселесі турасында осыған дейін өз басым біраз мәселе көтеріппін, әзірге іссапарда жүргендіктен, табылғаны мына қағаздар болып тұр.

Және айтқым келгені,

«Эйр Астана» тіл мәселесінде мен сотқа тарта қоймаған мекемелердің бірі еді, егер Питер Фостер мырза жағдайды өз бақылауына алмай, осылай бетімен жібере берсе, амалсыз бұл мәселемен өзіме айналысуға тура келеді…

Ал, жалпы айтарым, қазақ тілінің мәселесі биліктің емес, сол тілдің тұтынушысы ретінде Сіз бен Біздің ғана қолымызда. Билік өз тарапынан заңдар шығарды, сол заңдарды жұмыс жасататын кім? Әрине біз! Егер біз, өз құқығымызды талап етуден қорықсақ, бір бет арыз жазуға ерінсек, мемлекеттік органдар қайтіп іске араласпақ? Сіздің құқығыңыздың бұзылып жатқанын олар бал ашып білмек пе?

Ұзын сөздің қысқасы, әуеде жүрсеңіз де, жерде жүрсеңіз де өз ана тіліңізде, мемлекеттік тілде қызмет көрсетілуін талап етіңіз, егер ол талабыңыз орындалмаса, тиісті мемлекеттік органға немесе сотқа арыз, талап қоюды жаппай қолға алайық. БАҚ-ты шулатқаннан гөрі, бұл әдеқайда тиімді де пайдалы іс. Ана тіліміздің абыройын асқақтатуға сөзбен емес, іспен үлес қосайық!„ — деп жазады Абзал Құспан мырза әлеуметтік желідегі жеке парақшасында.

365info.kz

Related Articles

  • Сәнді сақал қоятын отандық жұлдыздар кімдер?

    NUR.KZ порталы сақал қоюдың әлем бойынша ең үздік әрі танымал үлгілерін назарларыңызға ұсына отырып, отандық жұлдыздар арасында сәнді сақал қойып жүргендердің топтамасын ұсынады. Ең танымал сақал үлгілері: 1. Теке сақал «Эспаньолка» Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті 2. Жеңіл қырыну Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті Тағы оқыңыздар: Қазақшаға судай америкалықтар Астанадан сөйлесетін адам таппай қиналды 3. «Five O`clock» сақалы Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті 4. Толыққанды сақал Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті 5. Ширма атты сақал үлгісі Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті Тағы оқыңыздар: Алматыда Toyota жүргізушісі жаяу жүргіншіні қағып өлтірді (фото) Ал отандық жұлдыздардың арасында сақал қоюды сәнге айналдырып жүрген ер азаматтар кімдер? Мейрамбек Беспаев Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті Арман Қоңыр Facebook арқылы бөлісуВконтакте бөлісті Кентал Facebook арқылы

  • «Осы жолы бәрі бітеді». Сарапшы Ресейге салынатын санкцияның сұмдық құпиясын ашты

    Камшат Сатиева Ресейге салынбақ соңғы санкцияның салдары қандай болатынын айтып берген қаржыгер-маман Әлихан Қанапия сұмдық құпияның бетін ашты. Оның пікірінше, АҚШ Конгресі қабылдаған кезекті санкция Ресейдің саяси элитасын бекерден бекер дүрліктіріп жіберген жоқ. Санкцияның салдары өте ауыр. Бұл туралы қаржыгер-маман Әлихан Қанапия kaz.365info.kz сайтына берген сұқбатында мәлім етті. Өз сұқбатында маман, алдымен, доллардың қымбаттауына қатысты пікірін білдірді. Санкция салдары… — Қазір доллардың қымбаттауына нақты экономикалық фактор орын алған жоқ. Оның тек екі жанама себебі бар. Бірден-бір себебі — Ресейге бағытталған жаңа санкцияның салқыны бұл. Өйткені теңге орыстың ақшасына тәуелді. Біздің экономикамыз Ресей экономикасына тәуелді дегендей. Ресей экономикасы шындап шатқаяқтайын деп тұр. Демек, ол міндетті түрде Қазақстанға да әсер етеді. Күрт

  • ӘДЕБИЕТ ТУРАЛЫ СОҢҒЫ ПІКІРТАЛАСҚА ҚОСАРЫМ

    Ақын-жазушыны “адам жанының инженері” деп атап, шығармашылық демалысқа жіберіп, пәтер бөліп, қаламақы төлеп, жеке шығармашылығын бюджет қаржыландыратын мамандық қылып, коммунистік мораль мен идеология насихатшыларына айналдырған совет режимі енді қайтып келмейді, “балдар”. Ақын-жазушылық мамандық та емес, күнкөріс кәсібі де емес, идеология құралы да емес, билік өкілдері бір-жерден екінші жерге оп-оңай көшіріп ала қоятын, я қуып жібере салатын ләппай қызметкер де емес. Бұл – сөз шеберінің таланты ұшталған сайын, қабілеті күшейген сайын, білімі тереңдеген сайын негізгі мамандығы мен негізгі кәсібін ығыстырып шығарып, табиғи түрде һәм шабыттың, һәм күнкөрістің сарқылмас көзіне айналатын, ең бастысы әлгі шеберге тәуелсіздік сыйлайтын еркін шығармашылық. Саяси-экономикалық, әлеуметтік-мәдени ерекшеліктері бөлектеу болса да, “жақсымен салыстырып, жақсыға ұмтылу” принципімен Батыстағы өз

  • АБЫЛАЙ ХАННЫҢ ТЕГІ ЖӘНЕ ТУҒАН-ӨЛГЕН ЖЫЛДАРЫ

      Қазақтың даңқты ханы, «үш жүздің баласының атын басын бір кезеңге теңеген», «он сан Алаш баласын аузына қаратқан» Абылайдың шыққан тегіне, оның туған-өлген жылдарына қатысты бірталай сұрақтар бар-деп жазды  e-history.kz.                                                                                                                                                                

  • Ерден ҚАЖЫБЕК: «Қазақ мектебі» деген атау болмауы керек

    Ерден Қажыбекті көзіқарақты оқырман жақсы таниды. Қызметте жүргені бар, білікті ғалым атанғаны бар, «қашып кетіпті» деген сөзі бар… Қайбір жылы қаржы полициясы Ерден Қажыбектің үстінен қылмыстық із қозғап, айып тақты. Ал ол қашып кетті. Сол кезде «Ерден енді елге оралмайды, осы кеткеннен жоқ болады» деп жорамалдағандар да болды. Бірақ ол қазір А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтының директоры. Біз Ерден мырза Қажыбекті ашық әңгімеге шақырып, осынау жайттардың анық-қанығын сұрай отырып, латын әліпбиіне қатысты мәселенің де түп-төркініне қанықтық. Сонымен әңгіме әліпбиден басталды… – Ерден Задаұлы, соңғы кездері латын әліпбиіне өту мәселесі қызу талқылануда. Кешегі Совет Одағының құрамында болған бірқатар елдер бұл әліпбиге тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында-ақ ың-шыңсыз өтіп алды. Қалай ойлайсыз, біз қолымызды

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: