|  |  | 

Езутартар Әдеби әлем

«Джуан колбасаны джонып джеп джатырсыңдар ма?»

Қалтай Мұхамеджанов ағамыз жұмысқа келгенде:
– Қалай, джігіттер, джағдайларың джақсы ма? – дейтін сол кезде «ж»-ға «д»-ны қосып айтатындарды кекетіп.
Бір күні «Араның» жауапты хатшысы, марқұм Сайлаубек Жұмабековтің бөлмесінде жұмыстың соңында кішігірім «жетім қыздың» тойын жасап жатқанбыз.
– Есікті жаптыңыз ба? – деген сұрағыма «қорықпа, қатырдым» дегендей Сәкең екі көзін бірдей жұмып, басын шұлғып, бас бармағын қайқайта шошайтты.
Апыл-ғұпыл боп жатқанымызда кенет есік сарт етіп ашылды да, ар жағынан Қал-ағаң көрінді. Не істерімізді білмей қатты сасқалақтадық. Ауыздағыны жұта алмай, қақалып-шашалып тұрған пұшайман түрімізді көріп, Қал-ағаң сыр алдырмай әдеттегідей қалжыңға басты.
– Қалай, джігіттер, джуан колбасаны джонып джеп джатырсыңдар ма? – деді түк болмағандай газет-дастарханымыздағы шала туралған, шынында, жуандау шұжыққа көзін тоқтатып. Сол кезде «ж»-ның алдына «д»-ны қосып айтатын шала қазақтарды кекетіп.
– Келіңіз, Қал-аға, келіңіз, дәм алыңыз, – деп, барымызды ұсына беріппіз бәріміз ыңғайсыздықты жуып-шаюдың ретін таппай.
– Жарайды, ала беріңдер. Әй, Толымбек, бері келіп кетші, – деді де, мені соңына ілестірді.
Дәлізге шыққан соң маған:
– Біз сендердей кезімізде бұл бәлеге нан турап жеген адамбыз. Оған ештеңе айта алмаймын. Ең болмаса есіктеріңді бекітіп алсаңдар қайтеді… Айналаның барлығы адам аңдыған анталаған арыз ғой, абай болсаңдаршы, – деп лифтіге қарай беттеді.
Шын мәнінде қатты ұялып қалдық.

«Ара» жабылғаны – қазақ күлкісінің қара жамылғаны»
Газет-журналдар жаппай жабылып жатқан кез. Қағаз жоқ, қаржы жоқ. «Араға» да тықыр таянды. «Әне жабылады, міне жабылады» деген қауесетпен оянып, қайғымен ұйықтаймыз. Бас редакторымыз – Қалтай Мұхамеджанов. Бір жағынан, ол кісінің бедел-абыройын ойлаймыз да, «Араны» жаптырмайтын шығар деген үмітке жүгінеміз.
Бір күні Қал-ағаң осы мәселеге байланысты «не бүк қылам, не шік қылам» деп артынып-тартынып, орталық комитетке кетті. Тақымды қысып редакцияда біз қалдық. Келді түс қайта. Менің кабинетім 12-қабатта лифтінің тура қарама-қарсысында болатын. Есік ылғи ашық. Кімнің келіп, кімнің кетіп жатқаны көрініп тұрады.
Қал-ағаң келді. Жүзінде жеңістің белгісі бар. Көзінде қуақы күлкі ойнайды. Сөзінде де жеңімпаздықтың желі еседі. Шұбап кабинетіне кірдік.
«Ара» жабылмайтын бопты. Сонда Қал-ағаң не айтқан дейсіз ғой.
– Қағаз жоқ дейсіңдер, бізге жай сары қағаз де жетеді. Анау дүкендердегі май орайтын, ет орайтын сары қағаздар да жарайды бізге. Сонымен-ақ журналды шығара береміз. Бізге сол қағаздарды беріңіздер, бәрібір оны орайтын ет те, май да жоқ қой. Ал «Ара» жабылғаны қазақ күлкісінің қара жамылғаны емес пе? – депті.
Осылай бір ауыз сөзбен «Араны» аман алып қалған еді.

Толымбек ӘЛІМБЕКҰЛЫ                                       zhasalash.kz

Related Articles

  • ЕСЕНҚҰЛ ЖАҚЫПБЕКОВ. Олар жайлы айтылмайды биік-биік мінбеден…

    Біздің елдің жігіттері Біздің елдің жігіттері жігіттердің төресі Олар жайлы ағайын-жұрт не білесің сен осы Олар жайлы айтылмайды биік-биік мінбеден Өйткені олар ақиқат пен шындық сөздің жебесі.   Біздің елдің жігіттері жігіттердің төресі Біздің елдің жігіттері ұлы мұхит кемесі Осы елден бақ пен қызыр қашпаса екен деп тілеп Осал жерін түзеп жүрген біздің елдің шегесі.   Олар жайлы білгің келсе, ортасына кіріп көр Солар жүрген жолдарменен дәтің барса жүріп көр Ерте туып еш заманның маңдайына сыймаған Қайран біздің қасиетті қара нардай жігіттер.   Біздің елдің жігіттері жігіттердің сырттаны Кешегі өткен ақындар мен батырлардың ұрпағы Ерте туып еш заманның маңдайына сыймаған Өз елінің ұлтаны мен өз елінің сұлтаны.   Сұр бөлтірік

  • Гималай асқан көш куәгері Арыстан қажының өмірі жайлы кітап жарық көрді

    Кеше, 17 наурыз Алматыдағы Manar Palace-та Арыстан қажы Шәдетұлының (Зуқа батырдың немересі) 80 жас мерей тойына орай, той иесінің өмірін арқау еткен, жазушы Байахмет Жұмабайұлының «Аңсаған арман» атты кітабының тұсаукесері өтті. Арыстан қажы туралы деректі филым көрсетілді. Мерей той мен ғұмырнамалық еңбектің тұсаукесеріне алыс-жуық шетелдерден және еліміздің әр жерінен ел ағалары, әдебиет пен өнер өкілдері, өзге де сыйлы қонақтар келіп қатысты. Алыс-жуқтан жеткен ағайын. Аталған кітаптың тұсауын мерей той иесімен бірге Зиябек Қабдылдинов, Досан Баймолда, Әмірхан Меңдеке және Нәбижан Мұхаммедханұлы қатарлы тарихшы, қаламгерлер кесті. «Аңсаған арман» кітабы Бұланайды (Гималай) асып, Үндістан мен Пәкістанды басып Алтайдан Анадолыға жетіп, Еуропаны айналып тәуелсіз Қазақ еліне келген Арыстан Шәдетұлының өмірін арқау еткен.   Қазақтың

  • Хаяо Миядзакидің елестер әлеміне ретроспектива

    Әлем анимациясы сан алуандықтың ортасында адасып, тақырып іздеуде тығырыққа тірелген тұста, біресе оң жақтағы – классикалық ертегілерге, біресе сол жақтағы – соны технологиялық мүмкіндіктерге басын ұрып, даурығып жатқанда жапон анимесі өзінің “диснейлік-емес” әлемін құрастырып үлгерді. Ал Хаяо ақсақалдың бұл әлемді құрудағы қаламының қарқыны ешкімге ұқсамас пішінмен өрнектелді. Миядзакидің әрбір туындысы елестердің, жын-перілердің тілімен сөйлеп тұрғандай әсер қалдырады, қалдырып қана қоймайды – ол әсерден біраз уақытқа дейін арылтпайды, бойды билеп алады. Хаяо Миядзакидің әлемінде әркімнің ішкі қорқыныштары, бейтаныс қараңғылыққа аяқ басардағы санадағы жылт ететін бір сәттік сезімдер ешбір өзгеріске ұшырамай қағаз бетіне бедерленгендей-ақ. Ол әлемнің есігін айқара ашып кірген адам, өзінің дөрекілігінен шошып, тіпті орнынан ыршып тұрып, безіп кетуіне сәл-ақ қалады.

  • «Өш алу» феномені

    Бұл шағын ғана жазбам жасы баршын тартқан қарияның автобустың орындығында отырып қалғып кеткен жас жігітке «неге ғана орын бермейсің, қазіргі жастардың еш ұяты жоқ» деп құлақ тұндыра айқайлаған оқиғасының негізінде жазылды. Сол кезде менің санама басқа бір себептің сәулесі жарқ етіп, «ШЫНТУАЙТЫНА КЕЛГЕНДЕ КІМДЕРДІҢ ӨЗІ ҰЯТЫ ЖОҚ» деген сауал төңірегінде ойға қалдым (Бұл әлеуметтік сұрақтың жауабы маған әлде қайда әріде жатқандай сезіледі). Әйгілі данышпан Сенека «…Болып жатқан оқиғаның барлығы сөзсіз, болуы тиіс нәрсенің белгісі» дейді. Рас, себепсіз еш нәрсе жоқ. Мұны дәрменсіз жастардың әлде бір әділетсіздікке іштей қарсылығы мен бұлқынысы, дәлірек айтсақ «өш алу» әрекеті десек те болатындай. Әлеументтану ғылымы қоғамда әділетсіздік белең алғанда қорғансыз топтың қолынан келері тек кіжіну

  • ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР

    Бүгін ҚР Журналистер одағының мүшесі, Әлем халықтары Жазушылар одағының мүшесі Жұмат ӘНЕСҰЛЫ 72 жасқа толып отыр. Жұмат Әнесұлы тарихи зерделеу мақалаларымен, әзіл қалжыңдарымен оқырмандарға есімі кеңінен таныс.Ж. Әнесұлының өлең жырлары «Жұматтың ғазелдері мен әзілдері», «Ғазелдерім мен әзілдерім» атты кітаптарынан мәлім. Авторды туған күнімен құттықтап, шығармашылығына даңғыл жол тілейміз! Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, жазушы, ақын ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР Айдын көл жатыр жарқырап, Көкте тұр ай сығалап. Айнала көктем жаңарған, Тобылғы толған сай алап. Көл жағасы тіршілік, айнала қонған кигіз үй. Жанып жатыр көп ошақ, маужыраған көңіл күй. Тобылғы арасы бір сыбдыр, Екеуден ғана бір қыбдыр, Сөнбеді анау бір ошақ, Естіледі көмескі, шолпыдай күміс бір сыңғыр. ӨНЕР мен САУДА Өнер мен сауда Бір

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: