|  |  | 

Көз қарас Әлеумет

Көз алдаумен көшіміз түзелмейді

 

Жақсыбай САМРАТ
Мемлекеттің халықтың әлжуаз тобын әлеуметтік қолдауы қуанарлық жайт
болғанымен мәселені түбегейлі шешу үшін азаматтарымыздың экономикалық
белсенділігін арттыруға ықпал етуіміз керек, дейді Мәжіліс депутаты Айқын Қоңыров
өзінің Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленовке жасаған сауалында. Бұл жерде ол
ШОБ-тарды қолдау мәселесін арттыруды айтып тұрғаны белгілі, бірақ мемлекет олар
үшін жай да жағдай жасап, миллиардтаған қаражатты жеңілдікпен несиеге беріп жатыр
емес пе деп ойлаймыз ғой. Сөйтсек, экономиканың ұңғыл-шұңғылын терең білетін
маманның көзімен қарағанда осының өзі аз екен.
ШОБ-тың бүгінгі таңдағы ахуалына сарап жасаған ол 2019 жылдың 1
наурызындағы жағдайға сәйкес шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің саны өткен
жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 10 пайызға артқанын айтады. Үстірт қараған
адам мұны жақсы көрсеткіш деп қанағаттанып қалады. Бірақ, «бақсам бақа екен» дегендей
бұл кәсіпкерлік белсенділіктің артқаны емес, өзін өзі қамтитындарды есепке алудың
артқанының нәтижесі екен. Азаматтарымыздың жеке кәсіпкер (ИП) ретінде
тіркелгендігінің бәрін біздің статист мамандарымыз кәсіпкерліктің артқаны деп есеп
беретін көрінеді. Мәселен, бір адам өзінің мәшинесімен анда-санда, қолы боста кісі тасу
үшін ЖК болып тіркелсе, статистеріміз бір кәсіпкердің саны артты деп мәз болып, есепке
кіргізеді екен. Сөйтіп, қазіргі таңда елімізде 840 мың адам кәсіпкер бар деп саналатын
көрінеді. Егер елімізде шын мәнінде осынша кәсіпкер болса, экономикамыз қазіргіден
әжептәуір алға басып кетпес пе еді?
Қазір ШОБ-тың 35 пайызы алыпсатарлықпен айналысатындар екен. Ал дамыған
елдерде оның үлесі 25 пайыздан аспайды. Өңдеу кәсіпкерлігі саласында еңбек
ететіндердің үлесі бізде 3 пайыздан аспайтын көрінеді, ал көптеген елдерде бұлардың
үлесі 20-25 пайыздан кем емес. Депутаттың ойынша бұл біздің ЖК-ларымыздың елдің
экономикасының дамуына қосып жатқан өзіндік үлесінің төмен екенін көрсетеді. «ШОБ-
тың негізгі бөлігі өздері түк өндірмей, тек шетелдік өнімдердің бағасын өсіре сатумен
айналысып жатса – мұны экономикалық ахуалдың жақсарғаны деп айтуға болмайды»,
дейді А.Қоңыров.
Біздің еліміздің алдында ІЖӨ-дегі ШОБ-тың үлесін 50 пайызға дейін жеткізу
міндеті тұр. Депутаттың айтуына қарағанда бұл мақсатқа біз тек өндіріс пен
технологиялық қызмет көрсету салаларын жедел дамыту арқылы ғана қол жеткізе аламыз.
Маманның ойынша ШОБ-тың қазіргі құрылымы экономиканың тұрақтылығын арттыруға

2
қол жеткізбейді, керісінше сауда саласын ғана біржақты арттырып, оның басқа
салалардың дамуына кедергі жасауын тудырады.
Сайып келгенде, депутаттың ойынша мемлекеттің шағын және орта бизнесті
қолдауы тек арзандатылған несие берумен шектелмеуі керек. Қазір ШОБ-тың 668 жобасы
150 млрд. теңгеге қаржыландырылуда, бірақ соның 22 пайызы ғана инвестициялық
мақсаттарды көздеген. Қалғандары дамуды емес, тек айналыс құралдарын толықтыру мен
ағымдағы займдарды қайта қаржыландыруды мақсат еткен. Бұл ШОБ-ты дамыту емес, тек
жұмыс орындарын азайтпай сақтаудың амалдары ғана. Сондықтан ШОБ-ты жаңа деңгейге
көтеретін тиімді шаралар қолданбай оны дамыта алмаймыз дейді депутат.
Өзінің сауалында А.Қоңыров үкіметке осы бағытта жаңа шаралар әзірлеуді
ұсынады және көбінесе, көз бояушылық үшін жасалатын статистикалық деректерге
сүйеніп, алдағы жоспарлар мен болжамдарды жасамау керектігін ескерте келіп, ШОБ-тың
ІЖӨ-дегі үлесін 50 пайызға дейін арттыру бағытында қандай жоспарлар жасалғанын
айтып беруді сұрайды. Шынында бұл жалпы халықтың алаңдаушылығын тудыратын
мәселе.

kerey.kz

Related Articles

  • Шетелдік компания Алматының ауруханаларына 15 ингалятор тарту етті

    Шетелдік құнды аппараттар пневмония және Covid-19 ауырып жатқан науқастарды емдеуге арналған деп хабарлайды Kerey.kz ақпараттық порталы. QNET халықаралық тікелей сауда компаниясы 15 ингаляторды фтизиопульмонология орталығына жеткізді. Пневмония және Covid-19 вирусымен ауырып жатқан науқастар аталған аппараттардың көмегі арқылы дәрілік заттарды дем арқылы жұтады. «Бұл компанияның республикамыздағы соңғы айлардағы алғашқы қайырымдылық акциясы емес. Көктемде бизнесті дамыту бойынша көпбалалы кәсіпкерлерге арналған онлайн вебинарлар өткіздік. Аз қамтылған отбасылар 50 азық-түлік жиынтығын алды. Жазда Нұр-Сұлтан қаласындағы №1 және №3 ауруханаларына да қайырымдылық шарасы жасалды. Ол жердегі медқызметкерлер мен емделушілердің таза су ішуіне мүмкіндік жасалды. Суды тазартуға арналған «HomePure Nova» және ауаны тазартуға арналған «AirPure» фильтрлары мен бетпердені ұзақ уақыт таққаннан зардап шеккен дәрігерлердің терісіне арналған

  • Шонжының Гео-Стратегиялық Шындығы (сараптамалық мақала)

    Бұл аудан (Шонжы) қарасаңыз шекараға тиіп тұр. Шекараның күншығыс бетінде аты қаззаққа берілген Іле Қазақ Автономиялы Облысы бар (екінші сүгірет). Онда жер қайысқан қалың қазақ тұрады. Автонрмиялы облыс ШУАР’дан бұрын құрылған. Орталығы Құлжа қаласы (үшінші сүгіреттегі 1-ге қараңыз). Осы автономиялы қазақ облысына қазір сегіз аудан, бір қала төте қарайды. Олар: КҮНЕС, НЫЛҚЫ, ТОҒЫЗТАРАУ аудандары (үшінші сүгіреттегі 5,6,9-ға қараңыз). Бұл үш аудан Іле аңғары мен Іле дариясының басына орналасқан қазақ ең көп, ең іргелі қоныс тепкен, тарихы өте терең, байырғы қазақ жері. Осы үш аудан қазақтары 20- ғасыр басында Орынборға арнайы хат жазып, Алаш баспасөзін қолдап қаржы жолдап, өздерін де Алаштың алыстағы бір бөлшегі санаған-тын. Осы үш аудан тың игеріп, там

  • Елдес ОРДА: Шонжы тараншыларының “айғайы” (шағын сараптама)

    Бірінші, ұйғырстан деген атау қателеспесем алғаш рет 1928-1935 жж арасында хатқа түсе бастады. Еуропаның христиан миссионерлері қашқарияда баспа құрған. Баспадан ұйғырлардың қашқар акцентінде христиан дінін уағыздайтын кітаптар, қиссалар, күнтізбелер басып шығарды. Сол көп кітаптың бірінде “ұйғырстан” атауы алғаш рет қолданылған. Бірақ бұндағы ұйғырстан атауы қашқариядағы алты үлкен шаһарды көрсетеді. Ұйғырстан атауы одан соң 1951-1955 жылдары тағы көтерілді, бірақ атауды көтерушілер христиан миссионерлері емес, ұйғырдың белсенді саяси топ, элитасы болды. 1951-1955 жылдары қазіргі ШУАР’да ұлттық автономияны анықтау, шекарасын бекіту жұмыстары қаурт жүрді, сол кезде қытай орталық партия комитетіне “ұйғырстан автономиялы респубиликасы” дейтін ұсыныс жолданған. Әрине, бұл сол кездегі көп ұсыныстың бірі, “шарқи түркістан автономиялы респубиликасы” деген ұсыныс да болды. Осы автономиялы

  • Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): ҚАРАДАЛА АТАУЫ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРІЛСЕ…

    Жазушы-публицист Ұйғыр ауданында қазақ-ұйғыр жастары арасында жанжал шығып, төбелеске ұласқанын, арасында жарақат алғандар бар екендігін естіп өте қапа болдым. Бұл сөз жоқ, идеологиялық жұмыстардың олқылығы деп ойлаймын. Жалпы ұйғыр халқына жаппай қара бояу жағуға болмайды. Олар да өзінше бір халық, туыс халық, түркі халқы, мұсылман халқы. Негізгі мекені қазіргі Қытай жерінде. Ұйғыр халқы бірнеше ғасырдан бері өз тәуелсіздігі үшін күресіп келеді. Саяси тұрғыдан ашықтан ашық оларды қолдауға құқымыз жоқ болса да, өз басым іштей мұсылман бауырларымыз ғой, өз алдына ел болып кетсе ғой деп тілеймін. Ұйғыр халқының еңбекқорлығы мен мәдениетіне, тілі мен дәстүріне құрметіміз үлкен. Бірқатар ұйғыр қаламгерлерінің шығармаларын қазақ тіліне аударуға атсалысқаннан болар ұйғырша да тәп-тәуір сөйлей аламын. Бірақ

  • Президент Тоқаевқа ашық хат

    2020 жылдың 28 мамырында, Мәскеуден жіберілген менің жүгім Қызылордаға келді. CDEK фирмасы, тапсырыс нөмірі 1173341109 жіберілім. Қос чемодан. Менің құжаттарым, базарлықтарым, киім-кешек, ұялы телефондарым өз орнында. Неміс тіліндегі Гёте жинағы,  орыс классиктерінің кітаптары, КСРО журналдары  мен басқа әдебиет те өз орнында. Бірақ, Қыдырбек Рыспекұлы құрастырған, жұдырықтасу жұлдыздарының қолтаңбаларына толы “Қазақ боксшылары” атты кітап жоғалған. Сонымен қатар, тарихшымыз Кәрішал Асан Атаның қос кітабы да жоқ. Әрине, бәрі болуы мүмкін. Алайда, қазақи кітаптарымды орыс жүк тасушысы немесе ресейлік шекарашы жымқырды деп ойламаймын. Погон таққан жергілікті хайуандардың сасық әрекеті болса керек. Барып тұрған оңбағандар ғой! Мысалы, бокс кітабымда маған арналған Ермахан Ыбырайымов пен Жандос Көкімовтың ізгі тілектері жазылған. Сонда не? Офицер атағымен жамылған

1 пікір

  1. Ghaliy Baysimaq

    Bayaghidan beri aytilip kele jatqan mäsele ghoy. Äleumettik qamtama etiw ol memleketdin tikeley jauabkershiligi emey nemene. Basqa jol joq. Talay azamattar jäne qatardagy tulgalar da ünemi qaqsap keledi buqara haliqdin jaqdayi kün sanap tömendeu üstinde. Elde Astana’da tiridey janip ketken bes büldirshin balanin obali kimge? Älbette biylik basi azamattari osygan toliq kinäli dep sanaymin. Eger sol semyanin jaqdayin memleket qarastirsa qoldasa onda bul jaqday orin almaushi edi. Osi kedeylikden qansha turgyndar zardap shegiwde ökinishke oray qogamnan küder üzip öz ömirlerin qurdimga saliwda. Onin bir däleli öz özine qol jumsau turgyndar arasinda songy jildari belen algan.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: