|  | 

Көз қарас

Өндіріс пен өңдеу аз, ал алыпсатарлық алысқа апармайды

Qazaqstan

Мәжілістегі «Халық коммунистері» фракциясынан депутат Айқын Қоңыров
Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленовке сауал жолдап, ШОБ-тың бүгінгі таңдағы
ахуалына қарағанда шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің саны былтырғымен
салыстырғанда 10 пайызға артқаны кәсіпкерлік белсенділіктің артқаны емес, өзін өзі
қамтитындарды есепке алудың артқанының нәтижесі ғана екенін айтқан. Сонымен бірге
депутат біздегі ШОБ-тың 35 пайызы алыпсатарлықпен айналысатындар, ал дамыған
елдерде оның үлесі 25 пайыздан аспайтынын көрсеткен. Өңдеу кәсіпкерлігі саласында
еңбек ететіндердің үлесі бізде 3 пайыздан аспайтын көрінеді, ал көптеген елдерде
бұлардың үлесі 20-25 пайыздан кем емес. Депутаттың ойынша бұл біздің ЖК-
ларымыздың елдің экономикасының дамуына қосып жатқан өзіндік үлесінің төмен екенін
көрсетеді. «ШОБ- тың негізгі бөлігі өздері түк өндірмей, тек шетелдік өнімдердің бағасын
өсіре сатумен айналысып жатса – мұны экономикалық ахуалдың жақсарғаны деп айтуға
болмайды», дейді А.Қоңыров.
Сайып келгенде, депутат мемлекеттің шағын және орта бизнесті қолдауы тек
арзандатылған несие берумен шектелмеуі керектігін айтқан. Бұл ШОБ-ты дамыту емес,
тек жұмыс орындарын азайтпай сақтаудың амалдары ғана. Сондықтан депутат үкіметке
ШОБ-ты жаңа деңгейге көтеретін тиімді шаралар әзірлеуді ұсынып, көбінесе, көз
бояушылық үшін жасалатын статистикалық деректерге сүйеніп, алдағы жоспарлар мен
болжамдарды жасамау керектігін, сонымен бірге ШОБ-тың ІЖӨ-дегі үлесін 50 пайызға
дейін арттыру бағытында қандай жоспарлар бар екенін айтып беруді сұраған.
Осы сауалға жуырда Ұлттық экономика министрінің орынбасары
М.Жүнісбекованың атынан жауап келді. Онда депутаттың көрсеткен мәселелері ұзақ
қайталанып, кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауға бөлінген қаражат «Бизнестің жол
картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы арқылы іске асырылуда екені айтылған.
Бағдарлама іске асырыла бастаған 5 жылда (2014 жылдан бастап 2018 жылға дейін)
республикалық бюджеттен 254 млрд. теңге бөлініп, ол 16 мың ШОБ субъектілерін
қаржыландыруға; 20 мыңнан астам кәсіпкерді оқытуға; 7,7 мың жұмыс орындарын
құруға; 2,2 трлн. теңгеге өнім өндіруге; жыл сайын 178 млрд. теңге көлемінде салықтық
түсімдер алуға мүмкіндік бергені айтылған. «Бөлінген қаражаттың 68 млрд. теңгесі немесе
26,7% фабрикаларға, зауыттарға және ШОБ өндірістік объектілеріне жеткіліксіз
инфрақұрылымды тартуға бағытталды. Қаражаттың қалған бөлігі кредиттерді
кепілдендіруге, гранттар беруге, микрокредиттерге, кәсіпкерлерді оқытуға және

консультациялық қызметтер көрсетуге жұмсалды. Осы жылдары бөлінген қаражат 100%-
ға игерілді. Мемлекеттік бағдарламаның құралдарына сұраныс өте жоғары деңгейде
екенін атап өту қажет» дейді жауап.
«Бағдарламаның екінші бағыты шеңберінде қалалардағы және моноқалалардағы
қолдау құралдарын әкімшілендіру. 2017 жылдан 2018 жылға дейін осындай қалаларды
микрокредиттеуге 28,1 млрд. теңге бөлінген, оның 19,3 млрд. теңгесі игерілді. Бұл
барлығы 1764 микрокредит, қалған 8,8 млрд. теңге 2019 жылғы кредиттеуге бағытталатын
болады».
Одан әрі жауапта Үкімет пен Ұлттық Банктың кәсіпкерлік субъектілерін
қаржыландыруды қамтамасыз ету жөніндегі бірлескен іс-қимыл жоспарлары бойынша
Ұлттық Қордан 200 млрд. теңге көлемінде бөлінген қаражат шеңберінде жалпы кредит
сомасы 523,9 млрд. теңге болған 2,4 мың жоба қаржыландырғаны айтылған. «Осы
шаралардың арқасында 2014-2017 жылдар аралығында 156 мың жұмыс орындары
сақталып, 17 360 жаңа жұмыс орындары ашылды. 2,4 трлн. теңгеге өнім өндіріліп,
салықтық түсімдер – 169,6 млрд. теңгені құрады» делінген жауапта.
Орыста «Вашими бы устами да мед пить» деген бір мәтел бар. Шынымен ШОБ-
тың дамуы осы айтылғандардай болса оның үлесі ЖІӨ-де неге көбеймей жатқанын білу
қиын. Оған неге ешкім сарап жасамайды? Сарап жасаса дамымай жатқанның себебі
табылмас па еді? Депутат А.Қоңыровтың алыпсатарлықпен айналысып жатқандар көп, ал
өндіріспен, өңдеумен айналысатындар неге аз деген сұрағына да нақты жауап айтылмаған.

С.ЕЛЕУ, сарапшы

kerey.kz

Related Articles

  • “Саяси ұпай жинауға тырысып жатыр”. Сарапшы Тоқаевтың ЕАЭО жиынында айтқаны жайлы

    Аян ҚАЛМҰРАТ Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев видеоконференция арқылы өткен ЕАЭО жиынына қатысып отыр. 19 мамыр 2020 жыл. Мамырдың 19-ында Еуразия экономикалық одағына (ЕАЭО) мүше елдердің президенттері видеоконференция арқылы өткен жиында ұйымның алдағы бес жылға арналған даму стратегиясын қабылдаған жоқ. Жиын кезінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың стратегия жобасын «ел үкіметтері мен парламентінің дербестігін шектейді» деп, кейбір тұсын қайта қарау қажет деген ұсыныс айтты. Тәуекелді бағалау тобының директоры, саясаттанушы Досым Сәтпаев Азаттыққа берген сұхбатында экономикалық кеңес отырысындағы Тоқаев сөзінің астары жайлы, Нұрсұлтан Назарбаевтың ақыры таяған дәуірі, Еуразия экономикалық одағы ішіндегі қордаланып қалған қайшылықтар жайлы айтты.  ЕАЭО ішіндегі Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жобаның ішінде “Еуразиялық экономикалық интеграцияның 2025

  • ТӘҢІРШІЛДІК — қазақтың көнермейтін көне дүние танымы

    Тәңіршілдік — қазақтың көнермейтін көне дүние танымы. Тәңіршілдік ұғымында көп діндер қатарлы Жаратушыны бар деп есептейді, бірақ Ол адамдарға елші жібермейді, Көктен кітап түсірмейді, жаратылысқа (сіз бен бізге) “сәлем” жолдамайды — деген наным-сенім бар. Жаратушы барлығын жерге қалдырған, бәрі айналып тұратын механизм. Сондықтан жақсылық жасасаң да, жамандық жасасаң да өзіңе айналып келеді. Сол себепті Тәңіршілдік ұғымындағы ең негізгі ғибадат — шын көңілден жақсылық жасау, барыңды бөліп беру. Оны репрессия жылдарында Қазақ даласына айдалып келген өзге ұлттар жақсы біледі. Ал қазақ неге қырғынға ұшырады..? Оған Ислам жауап бере алмайды, оған Тәңіршілдік жауап береді: қазақ қашан да жауынгер халық болған, кеше ғұндар қытайларға қауіп төндірсе, бүгін сол қытайлардың ұрпақтары бізге қауіп төндіріп

  • Сардоба, Рогун, АЭС. 

    Алапат апат болып, қалың ел суға кетіп жатқанда билік ойнап жатқандар Өзбекстанға нота жібереміз бе, жоқ па дегенді де ақылдаспапты. Нотамызды дайындап қойдық деген вице-министрдің сөзіне қарағанда, шекарада салынып жатқан су қоймасы жөнінде Қазақстан “бірнеше рет” сұраса да Өзбекстан жөндем жауап бермепті. Бірі келіп, бірі кетіп жатқан шенеуніктер сірә, “біз сұрадық, міндетімізден құтылдық” деп жылы жауып қойса керек. Табандап тұрмаған, жеріне жеткізбеген. Әйтпесе, халықаралық заң нормасын бұзды деп Біріккен ұлттар ұйымына арызданар еді, әлемнен бейтарап сарапшы шақырар еді. Іздедім, ондай жоқ. Сардоба салынса, тым болмағанда Сырдария суалмай ма, Кіші Аралға зар болмаймыз ба деген де есеп-қисап жоқ.  Сардобаның мәселесі екі жемқор жүйенің арасында жалған ағайынгершілікпен, бәлкім, сен іш, мен іш

  • Дариға туралы толғау

    Сара Қонақаева үлкен қызының да дәуірлеген сәттері жоқ емес. 2006 жылдың жазы. Мәскеудің қақ ортасындағы Тверская көшесі. КГБ-ФСБ полковнигі Пётр Стефанович Паршиковпен әңгіме-дүкен құрдым. Бұл кісі де жәй адам емес. Куба революциясы көсемдері – Фидель Кастро мен Че Геварамен араласқан радио, телекоммуникация тыңшысы болып табылады. Сондай білікті ардагер де апайымызды сыйлап, тамсана айтпай ма: “Дариға, Дариға…” Әрине, жоғары жақта жүргендердің көбісі оңбай тұрған қанішер, жемқорлар екендігі айдан анық. Соның өзінде де, әнші-бикештің сіңген еңбегін жоққа шығаруға болмайды. Оның сырлас досы, Майра Мұхаммедқызы, атақты Париж операсы сахнасыдан жарқырап көрінді. Қазақ-татар музыка маманы Равиль Гизатулин маған былай деді: “Майраның дауысы – сопрано. Әлем бойынша, күшті сопрано әншілер толып тұр. Дариғаның қолдауысыз Майра

  • Менің көріксіз қытай әйелім

    Көп адамдар менен шексіз байлық иесі бола тұра неге қытайлық әрі әдемі емес (олардың ойынша) қалыңдық таңдағанымды сұрайды. Мен (олардың ойынша) кәзіргі әйелім Присилла Чаннан да “артық” әйелмен үйлене алады екенмін. Ең алдымен бұл сұраққа жауап бермес бұрын сұлу әйел деген қандай және сұлу емес әйелдің қандай болатынын талқылағым келеді. Шындығында, менің әдемі әйелдермен кездесу мүмкіндігім көп, олардың көбісі менің жарым болғысы келеді. Алайда, “сұлу” әйелдердің көбісінің жүрегі шағылып қалатын әйнек тәрізді. Егер сен ханның қызындай тәкаппар ашушаң болып аурып тұрсаң оның сенімен шаруасы жоқ брақ бай бола тұра неге машинаңды ауыстырмайсың деп сұраумен болады. Олар менің жарым болғылары келуінің мақсаты тік ұшақтарыммен мақтану. Одан кейнгі кезекте олардың байдың әйелі

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: