|  | 

Көз қарас

Өндіріс пен өңдеу аз, ал алыпсатарлық алысқа апармайды

Qazaqstan

Мәжілістегі «Халық коммунистері» фракциясынан депутат Айқын Қоңыров
Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленовке сауал жолдап, ШОБ-тың бүгінгі таңдағы
ахуалына қарағанда шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің саны былтырғымен
салыстырғанда 10 пайызға артқаны кәсіпкерлік белсенділіктің артқаны емес, өзін өзі
қамтитындарды есепке алудың артқанының нәтижесі ғана екенін айтқан. Сонымен бірге
депутат біздегі ШОБ-тың 35 пайызы алыпсатарлықпен айналысатындар, ал дамыған
елдерде оның үлесі 25 пайыздан аспайтынын көрсеткен. Өңдеу кәсіпкерлігі саласында
еңбек ететіндердің үлесі бізде 3 пайыздан аспайтын көрінеді, ал көптеген елдерде
бұлардың үлесі 20-25 пайыздан кем емес. Депутаттың ойынша бұл біздің ЖК-
ларымыздың елдің экономикасының дамуына қосып жатқан өзіндік үлесінің төмен екенін
көрсетеді. «ШОБ- тың негізгі бөлігі өздері түк өндірмей, тек шетелдік өнімдердің бағасын
өсіре сатумен айналысып жатса – мұны экономикалық ахуалдың жақсарғаны деп айтуға
болмайды», дейді А.Қоңыров.
Сайып келгенде, депутат мемлекеттің шағын және орта бизнесті қолдауы тек
арзандатылған несие берумен шектелмеуі керектігін айтқан. Бұл ШОБ-ты дамыту емес,
тек жұмыс орындарын азайтпай сақтаудың амалдары ғана. Сондықтан депутат үкіметке
ШОБ-ты жаңа деңгейге көтеретін тиімді шаралар әзірлеуді ұсынып, көбінесе, көз
бояушылық үшін жасалатын статистикалық деректерге сүйеніп, алдағы жоспарлар мен
болжамдарды жасамау керектігін, сонымен бірге ШОБ-тың ІЖӨ-дегі үлесін 50 пайызға
дейін арттыру бағытында қандай жоспарлар бар екенін айтып беруді сұраған.
Осы сауалға жуырда Ұлттық экономика министрінің орынбасары
М.Жүнісбекованың атынан жауап келді. Онда депутаттың көрсеткен мәселелері ұзақ
қайталанып, кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауға бөлінген қаражат «Бизнестің жол
картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы арқылы іске асырылуда екені айтылған.
Бағдарлама іске асырыла бастаған 5 жылда (2014 жылдан бастап 2018 жылға дейін)
республикалық бюджеттен 254 млрд. теңге бөлініп, ол 16 мың ШОБ субъектілерін
қаржыландыруға; 20 мыңнан астам кәсіпкерді оқытуға; 7,7 мың жұмыс орындарын
құруға; 2,2 трлн. теңгеге өнім өндіруге; жыл сайын 178 млрд. теңге көлемінде салықтық
түсімдер алуға мүмкіндік бергені айтылған. «Бөлінген қаражаттың 68 млрд. теңгесі немесе
26,7% фабрикаларға, зауыттарға және ШОБ өндірістік объектілеріне жеткіліксіз
инфрақұрылымды тартуға бағытталды. Қаражаттың қалған бөлігі кредиттерді
кепілдендіруге, гранттар беруге, микрокредиттерге, кәсіпкерлерді оқытуға және

консультациялық қызметтер көрсетуге жұмсалды. Осы жылдары бөлінген қаражат 100%-
ға игерілді. Мемлекеттік бағдарламаның құралдарына сұраныс өте жоғары деңгейде
екенін атап өту қажет» дейді жауап.
«Бағдарламаның екінші бағыты шеңберінде қалалардағы және моноқалалардағы
қолдау құралдарын әкімшілендіру. 2017 жылдан 2018 жылға дейін осындай қалаларды
микрокредиттеуге 28,1 млрд. теңге бөлінген, оның 19,3 млрд. теңгесі игерілді. Бұл
барлығы 1764 микрокредит, қалған 8,8 млрд. теңге 2019 жылғы кредиттеуге бағытталатын
болады».
Одан әрі жауапта Үкімет пен Ұлттық Банктың кәсіпкерлік субъектілерін
қаржыландыруды қамтамасыз ету жөніндегі бірлескен іс-қимыл жоспарлары бойынша
Ұлттық Қордан 200 млрд. теңге көлемінде бөлінген қаражат шеңберінде жалпы кредит
сомасы 523,9 млрд. теңге болған 2,4 мың жоба қаржыландырғаны айтылған. «Осы
шаралардың арқасында 2014-2017 жылдар аралығында 156 мың жұмыс орындары
сақталып, 17 360 жаңа жұмыс орындары ашылды. 2,4 трлн. теңгеге өнім өндіріліп,
салықтық түсімдер – 169,6 млрд. теңгені құрады» делінген жауапта.
Орыста «Вашими бы устами да мед пить» деген бір мәтел бар. Шынымен ШОБ-
тың дамуы осы айтылғандардай болса оның үлесі ЖІӨ-де неге көбеймей жатқанын білу
қиын. Оған неге ешкім сарап жасамайды? Сарап жасаса дамымай жатқанның себебі
табылмас па еді? Депутат А.Қоңыровтың алыпсатарлықпен айналысып жатқандар көп, ал
өндіріспен, өңдеумен айналысатындар неге аз деген сұрағына да нақты жауап айтылмаған.

С.ЕЛЕУ, сарапшы

kerey.kz

Related Articles

  • Жекешелендірдік. Жетістік пе?

      Халықтың хал-ахуалын жақсарту үкіметтің алдындағы ең бірінші міндет. Ол үшін халықтың нақты табысы артуы керек, алайда оның өсуі мүлде мардымсыз. Халық қаражатының шығыс құрылымына қарасақ, адамдар қазір барлық табысының жартысынан астамын тамаққа жұмсауға мәжбүр. Өйткені, бәрі қымбат және баға күннен күнге арта түсуде. Ал әлеуметтік қызмет көрсету сапасы қандай десек, бұл бағытта да тілді тістететін мәселелер көп. Осы мәселелерді айта келіп Мәжілістегі «Халықтық коммунистер» фракциясының жетекшісі Айқын Қоңыров үкімет басшысы Асқар Маминге жолдаған депутаттық сауалында жекешелендіруге берілген әлеуметтік нысандардың жай-күйі туралы сұрау салды. «Бүгінгі таңда жекешеге берілген әлеуметтік нысандар саны 500-ге жетіп қалды. Соның жартысы коммуналдық меншікке жататын емханалар, сауықтыру кешендері, диагностикалық орталықтар, диспансерлер, санаторийлер, спорттық клубтар, музыкалық және

  • Былқ-сылқ жауап… Былқ-сылқ істер…

    Бұдан бұрын Мәжілістегі «Халықтық коммунистер» фракциясының атынан депутат Айқын Қоңыровтың дәрі-дәрмек бағасын реттеу туралы Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановқа жолдаған сауалы туралы жазған болатынбыз. («Дәрі-дәрмектің бағасы қашан реттеледі, Біртанов мырза?»., «Керей кз, 18.04.2019 жыл.) Онда депутат қолданыстағы заңнамаға дәрі-дәрмек бағасын мемлекеттік реттеу бойынша өзгерістер енгізілгенін, осыған байланысты министрліктің қандай шаралар қолданатыны сұралған. «Өткен жылдың алғашқы тоқсанымен салыстырғанда, 2019 жылдың бірінші тоқсанында дәрі-дәрмектер бағасы 8,4%-ға қымбаттаған. Бұл басқа бағалардың өсуінен 1,7 есе артық. Бұл жағдай дәрі-дәрмектер бағасы қымбаттауының объективті және субъективті себептерін шұғыл түрде анықтауды қажет етеді. Бұған қоса бөлшектік нарықта пайда түсімі аз арзан дәрі-дәрмектерді ығыстырып, қымбат дәрі- дәрмек саудасын дамыту қаупі да бар. Статистика комитетінің мәліметі бойынша, өткен жылы

  • Досым Сәтпаев: “Ескі кадрлармен жүйені жаңарту мүмкін емес”

    Пётр ТРОЦЕНКО Саясаттанушы Досым Сәтпаев. Алматы, 5 маусым 2019 жыл. Тәуекелді бағалау тобының жетекшісі Досым Сәтпаев Азаттыққа берген сұхбатында Қазақстанда сайлауалды насихаттың қалай өткені және жаңа президентті ішкі және сыртқы саясатта қандай сынақ күтіп тұрғаны туралы айтты. Азаттық: Қазақстандағы сайлауалды насихаты түрліше бағаланып жатыр. Бір жақ бәсеке мен саяси балама бар дейді. ЕҚЫҰ миссиясы бастаған екінші жақ сайлауалды насихатын сүреңсіз, азын-аулақ ұран мен билбордтан аспайтын науқан деп сипаттайды. Бұл сайлауалды насихатын тартысты бәсеке деуге келе ме? Досым Сәтпаев: Бұл сайлау бақылау тізгінін уысынан шығармаған бірінші президенттің (Нұрсұлтан Назарбаев – ред.) билікті мұрагерге тапсыру процесін заңдастыру әрекеті екенін негізге алу керек. Сондықтан сайлау ойыншылардың бәрі өздеріне берілген рөлі мен орнын жақсы білетін спектакльге

  • Ғылымсыз өндіріс дами алмайды

      Кез келген елдің экономикасы ғылым жетістіктерін өндіріске енгізбей дами алмайды. Ғылыми жетістіктердің негізінде жасалған үздік өнімдер ғана халықаралық рынокта бәсекелестікке қабілетті бола алады. Ал біздің өндірісшілеріміз ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға көңіл бөлмейді. Сарапшылардың зерттеуіне қарағанда әлемдегі үздік тауар өндірушілер өткен ғасырдың аяғымен салыстырғанда ғылыми-зерттеу жұмыстарына бөлінетін шығыстарын 7 есе арттырған. Ал біздің барлық меншіктегі өндірісшілеріміз соңғы бес жылда бұл тараптағы шығындарын үнемі азайтумен келеді. Қазір ол ІЖӨ-нің 0,12 пайыздық үлесіне дейін түскен. Бұл дамыған елдер түгіл дамушы елдердің арасындағы ең төменгі көрсеткіштердің бірі. 2018 жылы біздің ғылымға көңіл бөлген кәсіпорындарымыздың саны 384 қана болды, ал бұдан 10 жыл бұрын оның саны 438 болатын. Кәсіпорында ғылыммен айналысатын қызметкерлер саны да

  • Тоқаев: “Жер шетелдіктерге сатылмайды”

    Қостанай облысы  Жер туралы ойын Қасым-Жомарт Тоқаев облыстың ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілермен кездесуінде айтты. – Басқа облыстардағыдай мұнда да белгілі бір мәселелер бар. Бірақ, Үкіметтің көмегімен бұл проблемаларды шешу жұмыстары күшейтіледі. Ал, жер мәселесіне келер болсақ, кім жұмыс істейді, жер соған тиесілі. Екіншіден, жер шетелдіктерге сатылмайды. Бұл менің Президент ретінде түбегейлі ұстанымым, – деді Мемлекет басшысы. Кездесуге қатысушылар ауыл шаруашылығы еңбеккерлеріне мемлекеттік тарапынан көрсетіліп жатқан қолдау үшін Қасым-Жомарт Тоқаевқа алғыс айтты.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: