|  | 

Мәдениет

АНА ТІЛІМ – БАЙЛЫҒЫМ

Кокажаева А.Б.

Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті,
математика кафедрасының қауым.профессор м.а.Qazaq

Заман талабына сай инновация мен технологияның жаңа кезеңіне қадам
басқан халқымыз үшін басты мәселелердің бірі ол – тіл тағдыры, яғни «Тіл
тағдыры – ұрпақ тағдыры, ұрпақ тағдыры – ел тағдыры».
Елбасымыз атап көрсеткен жаңғырудың Үшінші кезеңіне көшуіміз
жаһандық технологиялық бәсекелестігімізді арттырумен қатар, рухани-
мәдени  дамуымызға да серпін берері баршаға мәлім. Осыған орай, қазіргі
заманауи қоғам азаматтары тілдік ортаны жетілдіруге, оның ішінде қазақ
тілін өз еліміздің болашақ дамуы үшін ортақ тілге айналдыруға
атсалысуымыз қажет.
Тіл мәселесі – болашақ ұрпаққа мақтанышпен тапсыратын ата-
бабамыздың қалдырған аманаты. Осы ана тіліміз қарым-қатынас жасап келе
жатқан ұрпағымыздың өткені мен бүгінгісін салмақтай келе, келешегі баянды
болатын халықтың мәңгілік бейнесін көрсетеді. Тілдерді дамыту мен
қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаға
негізделген Республика көлемінде тілдің мәртебесін көтеріп, қолданыс аясын
кеңейтуге бағытталған ісшаралар жоспары әзірленіп, жұмыс барысы бүгінгі
күні әр салада жүйелі жолға қойылуда.
Жалпы мемлекеттік тілді қоғам өмірінің барлық саласына енгізу арқылы
2025 жылға дейін қазақ тілін меңгерген қазақстандықтардың үлесін арттыру
көзделіп отыр. Бұл тапсырма баршамызға үлкен жауапкершілік жүктейтіні
белгілі. Осы бағытта мемлекеттік тілге жанашыр, яғни оған жан-жақты көңіл
бөлу, ана тілде сөйлейтін, өз қызмет ортасында осы тілге төрден орын
беретін жанашырларының қатарын көбейтіп, оның қолданыс аясын
кеңейтуге күш салу. Бұл дегеніміз Ана тілімізге деген шексіз құрметтен,
ұлтқа деген сыйластық пен мейірімділіктің нысаны.
Сөз өнерін қадір тұтып, киелі санап, тілді барынша насихаттап жүрген
жастарға қолдау көрсету – ұлтымыздың рухани жаңғыруы мен отаншылдық
қасиеттерін көтерудің бірден-бір негізгі мақсаты. Егеменді елімізде
көкжиегімізді кеңейтіп, рухани кемелденуіміздің кепілі болмақ. Өркениеттің
өр биігіне шығарар берік тұғыр – ұлттық болмыс десек, сол ұлттық
болмыстың бір қиыры тілмен сабақтас. Қоғамдық сананы рухани тұрғыдан
жаңғырту рухани қазыналарымызды, соның ішінде қастерлі қазаақ тіліміздің
тұғырын одан әрі биіктете түсумен және оны ұрпақ кәдесіне жаратумен
тығыз байланысты екекні баршаға аян. Сондықтан, осындай
құндылықтарымызды бағалап, өскелең ұрпаққа әдемі күйінде аманат ету
бүгінгі міндеттердің бірі.
Мемлекеттік тіл саясатына ақпараттық қолдау көрсету арқылы оны
бұқараға кеңінен насихаттау, сол арқылы қоғамдық пікір қалыптастыру

мақсатында бұқаралық ақпарат құралдарының, интернет-ресурстарының
әлеуеті кеңінен пайдаланылады.  Тілдік ахуалды одан әрі жақсарта түсу
мақсатында бүгінде алдымызда үлкен міндеттер тұр. Осылардың ішіндегі ең
бастыс мәселе – қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасы аясында қазақ
әліпбиін латын графикасына көшіру.
Тәуелсіздіктің тірегі – ұлттың тілі және діні. Тәуелсіз елімізде көптеген
ұлт өкілдері алаңсыз өмір сүріп келе жатқаны баршамызға аян. Елбасының
көреген саясатының арқасында еліміздегі ұлттар өз тілдеріне ешқандай
нұсқан келтірмей, мемлекет қолдауымен өркендеп дамуда.
Сонымен қатар, тілдерді құқықтық тұрғыдан қорғау Қазақстан
Республикасының Конституциясымен, ҚР «Қазақстан Республикасындағы
тіл туралы» Заңымен және өзге де заң актілерімен қамтамасыз етілген.
Тәуелсіз Қазақстанда көптеген ұлттардың өкілдері тату-тәтті өмір сүріп
жатқанын мақтанышпен айтуға болады.
Бүгінгі таңда Қазақстан әлемдегі ең бейбітшіл, саяси тұрақтылық,
әлеуметтік-экономикалық өркендеу қалыптасқан мемлекет ретінде танылып
отыр. Бұл жетістік қазақстан халықтарының көз қарашығындай сақтайтын
байлығы деп айтсақ артық болмас.
Осы орайда еліміздегі ұлтаралық келісімге, әлеуметтік – экономикалық
даму үрдісіне, азаматтық қоғамның орнығуына кепілдік болып отырған
Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жүргізіп отырған саясатын
ел болып бағалай білуіміз қажет.
«Ана тілінде еркін сөйлеп, шын жүрегіңмен құрметтесең ғана өзгелерге
де ана тіліңді құрметтете аласың», – деп атақты жазушы бабамыз Ахмет
Байтұрсынов айтқандай, ана тіліміз өркендеп, асқар шыңдардан көріне
берсін!. Қазақ тілі – бай да құнарлы тілдердің қатарына жатады. Ежелгі
бабаларымыздың тарихы, шежіресі және түрлі әдеби мұралар бүгінгі ұрпаққа
өзіміздің осы ана тіліміз арқылы жетіп отыр. Тіл тарихы халық тарихына
ұқсас. Қоғамның жылжып, өзгеруіне байланысты тіл де дамып, өзгеріп
отырады.
Бүгінгі қазақ тілінің тағдыр мен болашағы қазіргі жастардың қолында.
Сондықтан да болар Елбасының «Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»,
«Ана тілі – бәріміздің анамыз, өйткені ол – ұлтымыздың анасы» деген сөзі
бар. Ал соңғы жолдауында айтылған «Қазақ тілі, біздің мемлекеттік тіліміз
өсіп-өркендеп келеді. 2020 жылға қарай мемлекеттік тілді меңгергендердің
қатары 95 пайызға дейін жететін болады. Еліміздегі барлық мектептер мен
оқу орындарында қазақ тілінде оқыту үрдісі жүріп жатыр» деген.
Тіл – ұлтымыздың байлығы, тіл ұмтылса – салт-дәстүріміз де ұмтылады,
«Өзге тілдің бәрін біл өз тіліңді құрметте» демекші, өз тілін білмеген адам
ата – баба тарихын ешқашан түсіне алмайды.
Сөзімізді қорытындылай келе, тілдердің әлеуметтік-коммуникативтік
қызметін кеңейту мен нығайту, белсенді қолданылуын қамтамасыз ету,
жалпы мәдени қызметін сақтау – баршамыздың ортақ міндетіміз болмақ.

Kerey.kz

Related Articles

  • КЕРЕКУДЕГІ КЕЗЕКТІ КЕЗДЕСУ

    Биыл дәстүрлі түрде өтетін журналистика мамандығы бойынша студенттер арасындағы ХІ республикалық пәндік олимпиада Павлодар қаласында жалғасын тауып отыр. Болашақ БАҚ өкілдері бақталасатын бұл жарысқа еліміздің жоғары оқу орындарынан 17 құрама қатысуда. Кіл мықтыдан кім мықтыны анықтау үшін бағы мен бабын бағушылар жалпы 5 кезең бойынша шеберліктерін көрсетуі шарт. Олар жарыс ережесіне сай қазылар алқасының ұпайларымен бағаланады. Бұл байқаудың берері бәссіз басым. Өйткені келген қатысушылар тек жарысып қана қоймай, Кереку жерінің көркіне куә болады. Осы орайда оларға арнайы экскурсия да ұйымдастырылды. Саяхат барысында командалар Ауған соғысы ардагерлері аллеясы мен Сұлтанмахмұт Торайғыров саябағының және әйгілі Мәшһүр Жүсіп мешітінің тарихымен танысты. Одан әрі Бұқар жырау атындағы әдебиет және өнер мұражайына бағытты бұрған байқаушылар,

  •   ЭТНОГРАФ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫНЫҢ ЖЕТІ КІТАБЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ ӨТТІ

    АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНДАҒЫ ЖАЗУШЫЛАР КІТАПХАНАСЫНДА 2019 ЖЫЛЫ 5 СӘУІР КҮНІ ЭТНОГРАФ, ЖАЗУШЫ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫНЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ ЖЕТІ КІТАБЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ ӨТТІ. ЭТНОГРАФ, ЖАЗУШЫ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫ  Ахетов Мамай Қаниұлы Дабыралы әрі ғылми деңгейде өткен бұл реткі жеті кітаптың тұсаукесерін Алматы қаласы әкімінің кеңесшісі, «Тіл» орталығының жетекшісі Ахетов Мамай Қаниұлы басқарды.     Мазмұны бай, құндылығы жоғары, тарихымызды арыдан қозғайтын жеті кітаптың тұсауын кесу мәртебесіне ие болып, салтанатын асырғандар: Нұртілеу Иманқалиұлы Нұртілеу Иманқалиұлы. Қазақстан еңбек сіңірген Қайраткері, көрнекті теле журналист.   Ғалым Жайлыбай Ғалым Жайлыбай. Халықаралық алаш сыйлығының иегері, «Жұлдыз» журналының бас редакторы. Ислам Жеменей Ислам Жеменей. Әл-фараби атындағы қазақ ұлттық университетінің «Тұран-Иран» ғылми зерттеу орталығының директоры, психология ғылымының докторы, профессор.   Нәбижан Мұқаметқанұлы Нәбижан

  • ”Көк” Туқазақ мәдениетi қоғамы ұйымның бiр жылдығы мен Наурыз мерекесi бірнеше мәдени іс-шаралармен атап өтілді.

    Анкарада "Көк Ту" қазақ мәдениетi қоғамының мүшесi, жас талант суретшi Кәрiм Байғұтовтың "Өнертапқыш қолдар" аталатын сурет көрмесiнiң ашылу салтанаты өттi. Қазақстанда жария етiлген үстiмiздегi жастар жылына орай ұйымдастырылған көрменiң ашылуына Қазақстан Республикасының Түркиядағы Елшiсi Абзал Сапарбекұлы, өнер жанашырлары мен қазақ шәкiрттер қатысты. Ашылу салтанатының әуелгi құттықтау сөзiн сөйлеген Елшi Абзал Сапарбекұлы, Елшiлiк ретiнде Қазақстанның Түркияда кең таныстырылуына ерекше мән беретiндiктерiн атап өтiп, айрықша түрде мәдени жұмыстардың бел ортасында белсендiлiк танытып жүрген "Көк Ту" қазақ мәдениетi қоғамына алғыс айтты. Талантты суретшi Кәрiм Байғұтовтың жастар жылы аясында ұйымдастырылған көрмесi бұл тұрғыда маңызды екендiгiн салмақтай сөйлеген Елшi мырза, қонақтарды Наурыз мерекесiмен құттықтады. Сөз алған құрметтi қонақтардың бiрi, профессор Хүлия Касапоғлу Ченгел ханым болса,

  • “Қош келдің, әз Наурыз”

    El Amanaty” қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен 21.03.2019ж. “Қош келдің, әз Наурыз” атты береке-бірлікке, ауызбіршілікке шақыру мақсатындағы мерекелік іс шара Алматы қаласы, Алатау мейрамханасында күндізгі уақыт11:00~15:00 аралығында, бүкіл Қазақстанға танымал ұлт зиялылары-қабырғалы қаламгерлер мен қоғам қайраткерлері, саясаткерлердің, қоғамдық бірлестік өкілдерінің, қоғам белсенділерінің, өнерпаздардың қатысуымен жоғары деңгейде өтті. “El Amanaty” қоғамдық бірлестігі бұл мерекелік іс шараны Қытай қысымынан зардап шегіп отырған қандастарға араша түсудің ұтымды жолдарын ел ағаларының талқысына салу, бұл күндері бұл мәселе жөнінде жақ-жақ болып айтысып, бірін-бірі келсе-келмес қаралап, алтыбақан алауыз болып жүрген ағайындарды береке-бірлікке шақыру, сондай-ақ, осы уақытқа дейін “El Amanaty” қоғамдық бірлестігінің атқарған іс шараларын және алдағы жоспарларын халыққа таныстыру мақсатында өткізді. Бірінші бөліп сөз алған ақ иық ақын, ұлт

  • Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды.

    Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды. Қайырымдылық шарасы барысында қолдарына домбьра алған балалар ән-күйден шашу шашты. Рухани жаңғыру жобасы аясында ұлттық бұйымдарды насихаттап жүрген бастамашыл топ әр отбасына бір домбырадан сыйлауды жөн санапты. Алайда ынталы балалар көп болғанадықтан бір жанұяға екіден, үштен ұлттық аспап берілді. “Балалар телефон, теледидарға телмірмей, қоңыр домбырамен сырласса әлдеқайда пайдалы болмақ. Қазақ арман-тілегі, қайғы-мұңы мен қуанышын қос ішекке сыйдырған, қолына қоңыр домыра алса баланың арманы асқақ, ойы ұшқыр болады”, – деді игі іске ұйытқы болған ұлт жанашыры Салтанат Өмірәлі. Қазақтың көне мұраларын бүгінгі заманға сай ғып насихаттауды мұрат қылған Салтанат Өмірәлінің айтуынша бұндай шара әліде жалғасын табады. “Елбасымыз домбыра күнінде арнайы бекітіп берді. Домбыра күні қарсаңында

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: