|  |  | 

Суреттер сөйлейді Шоу-бизнис

Этно туризм. Балхашта этно туризімді қаладй дамытуға болады?

Бейсен Ахметұлы 0030700e8a53dd4482d9aa834cb2f265
Әлемде біз естіменген елді мекендер, ғажайып салт-саналар мен ғұрып-әдеттер, ойлап көрменген тіршілік тәсілдері бар. Сонай ғажап өңірдің бірі Балқаш.
Қарны тойып, қалтасы қалыңдаған әр пенде өмірден ләззат алғысы келеді. Өзі аңсаған жерді көріп, қызыққан өмірді қызықтайды. Дем алады және өмірдің мәнін салыстарды.
Өмір теңіз бойында жасаған адам сусыз жапан даланы елестете алмайды. Бірақ естісе барып көруді аңсайды.
Қазқастан да сол ғажайып әлемнің бір бұрышы. Онда елді таң қалдырар ғажайыптар өте көп. Ендеше сол мүмкіндікті қалай ашуға болады?
Біз сөзді Балхаш көлі маңынан бастайық.
Балқаштың қандай кереметтері бар?
• Балқаш әлемдегі ең үлкен тұйық көлдердің бірі. Аумағы 19 мың шаршы шақырымға жетеді. Су тұнық таза және тұздылығы төмен. Қысы суықтау болғанмен жазы ыстық. 2-3 ай сайрандауға жетеді. Балық та бар. Сонымен бірге таяз болғандықтын қауыпсіз деп айтуған болады. Көл ортасындағы шағын аралдар да, шығыс солтүстігіндегі қамысты алаңдар да өз тәбиғатымен ерекшеленген. Ал батысы ұзыннан ұзаққа созылған құмайтты жапан дала. Бұл да біреулерге таңсық көрінері белгілі.
• Екінші жағынан, көл айналасында малшылар бар. Мыңғырған қой-ешкіні, үйірлі жылқы, сиыр табындары мен маң-маң басқан түйелер де табиғаттың өзгеше бір жаратылысы екені даусыз.
• Үшіншіден, Балқаштың жағасынан темір жол, тас жол өтеді. Оған Балқаш қаласына қатынайтын ұшақты қосыңыз. Мәселен, Бектау ата өңгірі, Қарқаралы, Жезқазған жақтағы Алтын Орданың ханы Жөшінің кесенесінің өзі -ақ әлемнен өзгеше сыр іздеген адамдарды тартатын ғажайып мекен болары даусыз.

Балқаш қаласы жанындағы Нарманбет ауылының әкімі Қайдар Жортаров:
– Балқашқа жылда демалысқа келетіндер көбейіп жатыр. Көл бойында демалып, ат пен түйеге мінгісі, киіз үйде түнегісі келетіндер де жоқ емес деп ойлаймын. Қазірше ондай мүмкіндік жоқ. Егер кімде кім осындай жұмыстармен айналысқысы келсе көмегіміз дайын.

Балқаш тұрғыны Қуат Сарыбас:
– Балқаш өндіріс қаласы болғандықтан өнеркәсіптік сулардың көлге құйылуы бар. Яғни, кей зауыттар экологиялық норманы сақтамайды деп ойлаймын. Егер су таза болса адамдар да көбейер еді. Әкімшілік осы мәселені қолға алса штелден келетін туритер алдында ұялмайтын едік.
Тағы да, көл бойында әдемі жаға жайлар да бар. Бірақ барлығы емес. Себебі, демалысқа келген адам бір орында ғана жүрмейді. Аралау барысында көл бойындағы шашылған қоыстарды көрсе жиркеніп қалуы мүмкін. Мұны қалыптастыру үшін қала тұрғындарына түсіндіру жұмыстарын жүргізу керек, – дейді.
Ендеше, осындай керемет өңірде туризм неге дамымай отыр?

Біз бұл сұрақты балқашты аралап жүрген туристерге қойдық.
Александыра Богданова. Ресейлік турист:
– Мен әлемнің көптеген жерлерін араладым. Балқаш ыстық белдеудегі тұрғындар мен суық районда жасайтын халықтар үшін демалысқа үйлесімді жер. Алайда инфрақұрылым мен тұрмысқа қажетті қарапайым мүмкіндіктер жасалмаған.
Айталық, тазалық дәрежесі төмен. Қонақ үйлері өте ескі, оған керемет қонақ үйлер болмаса да қарапайым да таза үйлер жетіп жатыр. Туәлетті де , асханаларды да табу қиын.
Бірақ ішіп-жем арзан. Бұл да туристерді тартады. Бұл әсіресе Ресейдің оңтүсітк облыс тұрғындары үшін өте ыңғайлы аймақ.
Ең маңыздысы ұлы дала көшпенділілерінің өмірін көрсететін этно туризм жағы мүлдем жоқ. Бұл өте маңызды. Қазір көп елдерге солардың салт-дәстүрін, өмір сүру дағдыларын көруге барады, – дедйді.
Көшпелі қазақ ауылын орнатуға болады

Осыған орай Моңолиядан келген қонақ Есентай Кеңшілікпен де сұхбаттастық.
– Біз Моңғолияның Алтайында тұрамыз. Қыс қыстауда, жылы үйде отырамыз. Ал көктем туа киіз үйлерімізді алып шығып көктеуден бастап тігеміз. Мал төлдетеміз. Сонды қырқым болады.
Сосын, майдың соңынан бастап суатқа, онан арман жәйлау тауға шығып кетеміз. Міне сонда тізілген ақ шаңқандай киіз үйлер топ-топ болып көрінеді.
Жәйлау ақтылы малға толады. Дәл осы кезде еропадан, АҚШ-тан туристер толып кетеді. Онда олар нағыз көшпелілердің өмірін көреді.
Егер Қазақстан үкімет бізге осы жерден малға жер, жайлау берсе және тыныс-тіршілігімізге кедергі жасамаса (мұнда бюрократтық пен жемқорлық өте өатты ғой деп қосып қойды) ешқандай көмексіз ақ көшпелі тұрмысты осында да жалғастыра берер едік, – деді.
Тунгалаг Пуревсамбуу, Монғолия, MonDigitalTur LLC туристік фирмасының кеңесшісі:
– Моңғолияға келген туристер Уланбатырда бір күн ғана тұрады да басқа аймақтарға аттанып кетеді. Соның бірі қазақ көшпелі мәдениетімен әлемге танымал БАянөлгей аймағындағы бүркітшілер, киіз үйлі жайлау, – деді.
Қысқартып айтқанда…

Балқаш көлі маңайының тазалығы мен қызмет көрсету сапасын жақсартса ақ туристер ағылатын алтын мекенге айналары даусыз. Олүшін ең алдымен Балқаш халқын соған бейімдеу керек. Әр кім өзіне сеніп, жан-жақтан жұмыла іске кіріссе біренше жылда -ақ туристер ағылар еді.
Әрі көшпелі малшылардың тірлігіне керек жерді беріп, нақты өмір дағдысын жаңғыртуға да мүмкіндік көп. Мысалы, Абай, айыр тау жақтағы жабылып жатқан ауылдық елді мекендерді қайта тірілту керек.
Әлемдік тәжірибеде таза да табиғи өмірді, табиғатты көргісі келетіндер үшін жол да кедергі болмайтынын ескерту керек.
Ал жарнаманы әр келген турист жасайды. Егер бір адамды раз етсе, ол мыңдаған адамға жарнама жасары сөзсіз.

Related Articles

  • Соғысқа “Леопард” араласпақ. Немістің бұл танкісі несімен мықты?

    The Associated Press Reuters агенттігі Немістің “Леопард 2″ (Leopard 2) танкісі. Германия билігі Украинаға “Леопард 2″ (Leopard 2) танкісін беруге және басқа елдерге де бұл танкіні Украинаға жеткізуге рұқсат берді. Бұл танкіні Украина билігі Германиядан бұрыннан сұрап келген еді.Бірақ Берлин “Леопард” танкісін Киевке ұзақ уақыт бергісі келмеді. Украина қызыққан бұл танк қаншалықты мықты? Түсіндіреміз.  “ЛЕОПАРД 2″ ДЕГЕН ҚАНДАЙ ТАНК?  “Леопард 2″ танкісін Германияның Krauss-Maffei Wegmann компаниясы жасаған. Компания “Леопардты” ату қабілеті, қорғанысы, жылдамдығы, айласы жағынан “әлемдегі ең мықты танк” деп сипаттайды әрі кез келген жағдайдағы шайқасқа жарайды дейді. 55 тонна танкіге төрт адам сыяды, ең жоғарғы жылдамдығы – 68 км/сағат. Бұл танкінің алғашқы нұсқасы 1979 жылы жасалған. Содан бері Германия 3500-ден

  • ТАҢҒЫ АЙ ОРАҒЫ

    Алдағы 2-3 таңда жіңішкеріп бара жатқан ескі Ай орағы оңтүстік-шығыстан, Сарышаяннан, кейін Мергеннен шығады. 22 қаңтарда 02:56-да Ай тура Күнмен беттесіп, көрінбей кетеді. Айдың бұл фазасы астрономия тілінде “Жаңа Ай” деп аталса, қазақ мұны “өліара” деген. Бір қызығы, бұл өліара Айдың Жерге ең жақын нүктеден немесе перигейден өтуімен (22 қаңтар 03:00) сәйкес келеді. Мұны суперайға кері құбылыс десек болады. Credit: Sky & Telescope Физика және Ғарыш

  • Майонез, мұнай мен Мега

    Сауда бойынша 2022 жылдың қортындысы шықты. Қазақстан халқы былтыр 15,7 триллион теңгеге бөлшек сауда жасаған. Яғни, біз сатқан, сатып алған тауарлардың жалпы құны 15,7 триллион теңге болды. Бұл – 33,7 миллиард доллар. Сонда бір жыл бойы бүкіл қазақстандықтардың жасаған саудасы Италияда шоколад жасайтын миллиардер Джовани Феррероның байлығымен теңескен. 2022 жылғы бөлшек сауда көлемі 2021 жылға қарағанда 2,1%-ға көп. Бірақ, менің ойымша бұған физикалық көлем емес, инфляция көбірек әсер еткен сияқты. Жалпы сауданың ішінде азық-түлік үлесі 35,6% болса, азық-түлікке жатпайтын тауарлар 64,4%. Қазақстандағы бүкіл сауданың үштен бірін (32.3%) Алматы қаласы жасайды. Яғни, Алматы – елдегі ең үлкен базар қала. Алматының экономикасы былтыр 43 миллиард доллар болды. Бұл Өзбекстаннан 10 миллиард долларға

  • ҚҰНАНБАЙДЫҢ САПАРҒА АТТАНАР АЛДЫНДА ҰЛЖАНҒА АЙТҚАНЫ:

    Бәйбіше, үй серігім ғана емес, өмір серігім едің. Ұзақ кешкен тірлікте қай белдің астында жүрсем де, артымда отырған бір бел өзің едің. Өзіме тағдыр бақ берген жанмын деуші ем. Айтыспасақ та, жер танытып отыратын қабақ пен жүрек бар еді, соған сенуші ем де, кейде шәлкес, кейде қия да басып кете беруші ем. Бағыма масайып еркелегенім болса керек. Енді қай дөңнің басында қалармыз, кім біледі. Сенің айтар кінәң болса да, менің саған артар бір түйірдей назым жоқ. Адал жүрек, ақ бейілің үшін балаларыңның бағы ашылсын. Мен айтарды өзің айтыпсың. Менің арманымды өз арманың етіпсің. – деді Бұл – жүрер алдындағы Құнанбайдың Ұл­жанға айтқан сөзі. Қалың туыс, үйірлі ағайын, шоғырлы бала-шаға, дос-жаран,

  • Ресейдің рекордты бюджет дефициті солтүстіктегі үлкен кризистен хабар береді

    По ком звонят колокола? Ресейдің рекордты бюджет дефициті солтүстіктегі үлкен кризистен хабар береді Бізге елдегі басы артық рубльден арылу жұмыстарын тездеткен жөн. Құнсыздаған Ресей валютасы банк баланстарына үлкен соққы бере алады. Ресей 2022 жылдың бюджеттік қортындысын шығарды. Бюджеттік дефицит 3,3 триллион рубльді құраған. Бұл 45 миллиард доллар. Біз үшін бүкіл бір Ұлттық қор десе де болады. Осы дефицитті жабу үшін Ресей өзінің әл-ауқат қорынан қаржы шығындамақ. Ресей әл-ауқат қорында 10,8 триллион рубль жатқан болатын. Оның 3,3 триллионы өткен жылғы дефицитті жабуға кетсе, қалатыны 7,5 триллион рубль. Ал биылғы дефициттері қандай болмақ? Ол үлкен сұрақ. Тіпті алдағы 2-3 жылда Ресей толық өз резервін құртып тастауы да ғажап емес. Екінші проблема –

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: