|  | 

Жаһан жаңалықтары

“ИСПАН ПАНДЕМИЯСЫ” немесе “ИСПАНКА”.

89722089_2668047579959397_256626722592522240_n

1-суретте: “Испанкадан” сақтанып жүрген испандықтар.

Қанат Ескендірдің facebook парақшасынан алынды

1918-1919 жылдар аралығында миллиондаған адам көз жұмған алапат тұмау.

Ғылыми атауы – La Grippe Espagnole немесе испанша La Pesadilla.

18 айдың ішінде әлем бойынша 550 миллион адам “испанкаға” шалдыққан, яғни, планетаның 29,5% халқы жұқтырған.

18 айда 50-100 миллион адам осы аурудан көз жұмған, яғни, планетаның 2,7-5,3% халқы шәйіт болған.

89706458_2668047906626031_2449595362747351040_n

2-суретте: Карантин.

Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында басталған бұл қауіпті індеттің тез тарауына поезд, дирижабль, кеме транспорты секілді заманауи техниканың жедел дамуы көп ықпал еткен. Сол себепті, әлемде барлық мемлекеттер сот қызметі, мектептер мен балабақшаларды, шіркеу, театр, мейрамханалар мен халыққа қызмет көрсету орындарын жауып тастаған.

Дүкендер өз тұтынушыларын сырттан қабылдап, сатушылар тіпті өз туыстарын да кіргізбей қойған. Барлық сатылатын затқа тапсырыс пен өтініш даладан берілген. Кей елдерде әскери тәртіп орнаған. АҚШ-та қол беріп амандасуға тыйым салынған.

“Испан пандемиясы” бара алмаған ғаламдағы жалғыз жер – Бразилияның Амазонка өзені бойындағы Маражо аралы ғана болған.

Барселонада күніне 1200-ден аса адам испанкадан көз жұмып отырған. Австралияда бір көшеде сағат сайын 26 өлік шығарылып тұрған. Аляскадан Оңтүстік Африкаға дейінгі аралықта бүтін бір ауылдар қырылған. Кей қалаларда дені сау, испанкаға шалдықпаған бірде бір дәрігер қалмаған. Тіпті, өлік көметін қабір қазушы да қат болып, мәйіттерді топ-тобымен кебінсіз-табытсыз, бумен қозғалатын экскаватордың көмегімен бетін жасырған.

89772259_2668048419959313_4529199925967192064_n

4-суретте: Сиэтлде маска кимегендерді трамвайға мінгізбеген.

Тұмау басталған алғашқы 25 аптада 25 миллион адам жарық дүниемен қоштасқан. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы елдердің әскерлері әрлі-берлі қозғалуынан бұл індет өте жылдам тараған.

Испания мемлекеті қатты зардап шеккен бұл ауру әуелде Қытайда басталып, Америкаға жұмысқа келген босқындар мен жұмысшылар арқылы 1918 жылы АҚШ-та алғаш рет ресми тіркелген.

Адамзатты аз уақытта қырып салған қауіпті обаның басбермей кетуіне сол кездегі әскери цензураның індет жайлы ақпарат таратуға тыйым салуы себеп болған…

89573242_2668048199959335_271109992264761344_n

3-суретте: Париж, Лондон, Берлин және Нью-Йорктегі апталық кісі өлімінің көрсеткіші.

 

 

 

Related Articles

  • Таулы Қарабақ жайлы сіз білу керек 5 дерек

    Майк ЭККЕЛЬ Таулы Қарабақ талай ғасырдан бері түрлі әскерлер мен патшалықтардың жолайрығында жатыр. Аймақтағы кикілжіңді толық тоқтату әрекеттерінің тығырыққа тіреле беретін себебі де сонда. Оңтүстік Кавказдың биік шыңдары мен шөлейт жазықтарының ортасында, империялардың арасындағы тоғыз жолдың торабында жатқан Таулы Қарабақ қайтадан кескілескен ұрыс ошағына айналды. Әзербайжан мен Армения бір-біріне қайта оқ жаудыра бастады, бұл – соғысты тоқтату туралы 1994 жылғы келісімнен бергі ең ірі қақтығыс. 27 қыркүйекте қақтығыс бұрқ еткелі кемінде 532 солдаттың өмірін жалмаған ұрыс совет заманына, тіпті одан әрідегі тарихқа жетелейді. Таулы Қарабақтағы конфликт төңірегіндегі басты жайттарға назар аударайық. ТАРИХҚА ҮҢІЛСЕК… Кавказ жеріне басқаларды айтпағанда, римдіктер, арабтар, оттомандықтар, сефевид парсылар және орыстар әскер жіберген. Мұнда б.з.д. 300 жылдардан

  • Бұл Батысқа айбат шегу ме? Путин, Роухани мен Си Цзиньпин неге бірлескен әскери жаттығу өткізіп жатыр?

    Александр ГОСТЕВ Ресейдің оңтүстігіндегі “Ашулук” әскери базасынан ұшырылған зымыран. 22 қыркүйек, 2020 жыл. ыркүйекте Ресей, Қытай және Иран құрлықта және теңізде бірнеше ауқымды әскери жаттығу өткізді.  Көп жағдайда бұл шаралар бірлескен формада, аталған үш мемлекеттің және әлемдік қауымдастық, бірінші кезекте Батыс күдікпен қарайтын Беларусь, Мьянма сияқты елдердің қатысуымен өтті.  Кей сарапшы батыс елдері жау көретін, тарихи контекст бойынша қазірдің өзінде “зұлымдық ошағы ” елдері аталып жүрген жаңа әскери-саяси блок пайда болуы мүмкін деп қауіптене бастады. Бұл шынымен солай ма? Мәскеу, Пекин, Тегеран мен Минск қыруар қаржы жұмсаған әскери қимылдар кімді қорқыту үшін жасалған? Александр Лукашенко “Батыс елдерінен қауіп төнгені ” жөнінде мәлімдеме жасаған тұста, 21 қыркүйек күні, Беларусьтің әскери полигондарында Ресей–Беларусь әскерінің қатысуымен

  • Бейруттағы жарылыс: Қаза болғандар артты, порт басшылығы қамауға алынды

    Бейрут қаласы жарылыстан соң, Ливан. 5 тамыз 2020 жыл. Бейрут портындағы ірі жарылыстан кейін іздеу-құтқару жұмыстары әлі жалғасып жатыр. Reuters агенттігінің хабарлауынша, кемінде 135 адам қаза болған, шамамен 5 мың адам жарақаттанған. 250 мың адам баспанасыз қалған. Биліктің айтуынша, қаза болғандар саны артуы мүмкін. Жарылыстан кейін ондаған адам із-түзсіз жоғалған. Құтқарушылар оларды үйінділер астынан іздеп жатыр. Ливандық LBCI басылымының жазуынша, үкімет жарылысқа кінәлілер табылғанға дейін порт басшылығын үйқамаққа алған. Ішкі істер министрлігі тергеуді бес күн ішінде аяқтауға уәде берді. Associated Press агенттігінің жазуынша, тергеушілер мән-жайды анықтау үшін жарылыс болған аумақты зерттей бастаған. AP мәліметінше, Ливанға гуманитарлық көмектің алғашқы легі де жеткен. Елді экономикалық дағдарыс жайлап, қоғам наразылығы өрістеген тұста билік жарылыстың салдарымен күресуге тырысып жатыр.

  • Қытай мен Үндістан Гималайда не үшін қақтығысып жатыр? 300 сөзбен түсіндіреміз

    Ладакх аймағындағы Галван аңғарында тұрған үндістандық әскери. 17 маусым 2020 жыл. 15 маусымда Үндістан билігі елдің 20 солдаты шекарада Қытай әскерилерінің қолынан қаза тапқанын мәлімдеді. Пекин өз тарапынан қайтыс болғандар жайлы еш дерек айтпады. ҚАҚТЫҒЫС ҚАЙДА БОЛДЫ? Қақтығыс Гималайдың батыс жағындағы Ладакх аймағындағы Галван аңғарында, Қытай мен Үндістан шекарасында болған. Әскерлер оқ атпаған, бірақ тас лақтырып, өткір заттар қолданған және таяқ жұмсаған. Екі елдің әскері мамырдан бері осы маңға орналасып, ара-тұра жанжалдасып тұрады. Қытай Үндістанның біраз аумағын өзіне алғысы келеді. Ал Дели Пекин Үндістанға тиесілі жерді заңсыз ұстап отыр деп айыптайды. Екі ел Үндістанның солтүстігінде, Қытайдың Ақсай Чин шоқысындағы таулы жерді бөлісе алмай келеді. Даулы аймақ 4250 метр биікте жатыр

  • 2003 жылы SARS қалай тыйылды? 2020 жылы COVID-19 неге ырық бермей тұр?

    2003 жылы қауіпті коронавирус жұққан әр оныншы адам қайтыс болды. Қытайда басталған бұл дерт бірнеше елге тарады. Сегіз айдан соң вирусты тоқтатудың сәті түсті. Азаттық әлемдегі жетекші вирусологтардың бірінен сол кезде бұл кеселді тыюға не көмектесті және 2020 жылы жаңа коронавирустың дүниежүзіне тарауына не себеп болды деп сұрады. Қытайдың Ухань қаласында есінен танып құлаған адамның қасында тұрған дәрігерлер. Науқас атипиялық пневмония (SARS деген атаумен белгілі) жұқтырған болуы мүмкін. Бұл сурет 2003 жылы сәуірдің 29-ы күні түсірілген. Ол кезде әлем 21 ғасырдағы алғашқы пандемияға айнала жаздауға шақ қалған вирусқа жолыққан еді. SARS атты жаңа жұмбақ коронавирус жұқтырғандардың он пайызға жуығы қайтыс болды. Науқастардың көбі дем жетпей қиналып, өкпесі сұйыққа толып қайтыс

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: