|  | 

Жаһан жаңалықтары

“ИСПАН ПАНДЕМИЯСЫ” немесе “ИСПАНКА”.

89722089_2668047579959397_256626722592522240_n

1-суретте: “Испанкадан” сақтанып жүрген испандықтар.

Қанат Ескендірдің facebook парақшасынан алынды

1918-1919 жылдар аралығында миллиондаған адам көз жұмған алапат тұмау.

Ғылыми атауы – La Grippe Espagnole немесе испанша La Pesadilla.

18 айдың ішінде әлем бойынша 550 миллион адам “испанкаға” шалдыққан, яғни, планетаның 29,5% халқы жұқтырған.

18 айда 50-100 миллион адам осы аурудан көз жұмған, яғни, планетаның 2,7-5,3% халқы шәйіт болған.

89706458_2668047906626031_2449595362747351040_n

2-суретте: Карантин.

Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында басталған бұл қауіпті індеттің тез тарауына поезд, дирижабль, кеме транспорты секілді заманауи техниканың жедел дамуы көп ықпал еткен. Сол себепті, әлемде барлық мемлекеттер сот қызметі, мектептер мен балабақшаларды, шіркеу, театр, мейрамханалар мен халыққа қызмет көрсету орындарын жауып тастаған.

Дүкендер өз тұтынушыларын сырттан қабылдап, сатушылар тіпті өз туыстарын да кіргізбей қойған. Барлық сатылатын затқа тапсырыс пен өтініш даладан берілген. Кей елдерде әскери тәртіп орнаған. АҚШ-та қол беріп амандасуға тыйым салынған.

“Испан пандемиясы” бара алмаған ғаламдағы жалғыз жер – Бразилияның Амазонка өзені бойындағы Маражо аралы ғана болған.

Барселонада күніне 1200-ден аса адам испанкадан көз жұмып отырған. Австралияда бір көшеде сағат сайын 26 өлік шығарылып тұрған. Аляскадан Оңтүстік Африкаға дейінгі аралықта бүтін бір ауылдар қырылған. Кей қалаларда дені сау, испанкаға шалдықпаған бірде бір дәрігер қалмаған. Тіпті, өлік көметін қабір қазушы да қат болып, мәйіттерді топ-тобымен кебінсіз-табытсыз, бумен қозғалатын экскаватордың көмегімен бетін жасырған.

89772259_2668048419959313_4529199925967192064_n

4-суретте: Сиэтлде маска кимегендерді трамвайға мінгізбеген.

Тұмау басталған алғашқы 25 аптада 25 миллион адам жарық дүниемен қоштасқан. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы елдердің әскерлері әрлі-берлі қозғалуынан бұл індет өте жылдам тараған.

Испания мемлекеті қатты зардап шеккен бұл ауру әуелде Қытайда басталып, Америкаға жұмысқа келген босқындар мен жұмысшылар арқылы 1918 жылы АҚШ-та алғаш рет ресми тіркелген.

Адамзатты аз уақытта қырып салған қауіпті обаның басбермей кетуіне сол кездегі әскери цензураның індет жайлы ақпарат таратуға тыйым салуы себеп болған…

89573242_2668048199959335_271109992264761344_n

3-суретте: Париж, Лондон, Берлин және Нью-Йорктегі апталық кісі өлімінің көрсеткіші.

 

 

 

Related Articles

  • Қытай мен Үндістан Гималайда не үшін қақтығысып жатыр? 300 сөзбен түсіндіреміз

    Ладакх аймағындағы Галван аңғарында тұрған үндістандық әскери. 17 маусым 2020 жыл. 15 маусымда Үндістан билігі елдің 20 солдаты шекарада Қытай әскерилерінің қолынан қаза тапқанын мәлімдеді. Пекин өз тарапынан қайтыс болғандар жайлы еш дерек айтпады. ҚАҚТЫҒЫС ҚАЙДА БОЛДЫ? Қақтығыс Гималайдың батыс жағындағы Ладакх аймағындағы Галван аңғарында, Қытай мен Үндістан шекарасында болған. Әскерлер оқ атпаған, бірақ тас лақтырып, өткір заттар қолданған және таяқ жұмсаған. Екі елдің әскері мамырдан бері осы маңға орналасып, ара-тұра жанжалдасып тұрады. Қытай Үндістанның біраз аумағын өзіне алғысы келеді. Ал Дели Пекин Үндістанға тиесілі жерді заңсыз ұстап отыр деп айыптайды. Екі ел Үндістанның солтүстігінде, Қытайдың Ақсай Чин шоқысындағы таулы жерді бөлісе алмай келеді. Даулы аймақ 4250 метр биікте жатыр

  • 2003 жылы SARS қалай тыйылды? 2020 жылы COVID-19 неге ырық бермей тұр?

    2003 жылы қауіпті коронавирус жұққан әр оныншы адам қайтыс болды. Қытайда басталған бұл дерт бірнеше елге тарады. Сегіз айдан соң вирусты тоқтатудың сәті түсті. Азаттық әлемдегі жетекші вирусологтардың бірінен сол кезде бұл кеселді тыюға не көмектесті және 2020 жылы жаңа коронавирустың дүниежүзіне тарауына не себеп болды деп сұрады. Қытайдың Ухань қаласында есінен танып құлаған адамның қасында тұрған дәрігерлер. Науқас атипиялық пневмония (SARS деген атаумен белгілі) жұқтырған болуы мүмкін. Бұл сурет 2003 жылы сәуірдің 29-ы күні түсірілген. Ол кезде әлем 21 ғасырдағы алғашқы пандемияға айнала жаздауға шақ қалған вирусқа жолыққан еді. SARS атты жаңа жұмбақ коронавирус жұқтырғандардың он пайызға жуығы қайтыс болды. Науқастардың көбі дем жетпей қиналып, өкпесі сұйыққа толып қайтыс

  • ҮСТІРТ МАУГЛИІ ЖӘНЕ ТАҒДЫРЫ

    1957 жылы тікұшақпен шыққан бір топ геологтар Үстірт жазығында (Түркіменстан мен Қарақалпақстанның шекарасындағы Сарықамыс көлінің жанында) қасқыр атумен айналысқан. Геологтар қасқырларды ізінен қуып келе жатып олардың арасында шамамен бес жасар қалыспай жүгірген баланы көріп таң қалады. Бала қасқырлармен бірге аспаннан төнген жаудан қашуға тырысып келеді. Олар барлық қасқырларды атып, баланы құтқаруды ұйғарады. Тікұшақты жерге қондырып баланы ұстауға әрекеттенеді. Алайда бұл ойлағандай оңайға соқпады. Бала қасқырдың бөлтірігі құсап адамдарға қарай тістеніп айбат көрсеткен. Дегенмен геологтар оны қолға түсіріп , дәрігердің қарауына тапсырады. Баланың қасқыр үйіріне қалай түскенін және ата-анасы кім екені беймәлім. Ауруханада оған олигофрения диагнозы қойылып, Ташауздағы психиатриялық ауруханаға орналастырылған. Оның өмірінде адам қатарына қосылудың қиын және қайғылы кезеңі басталады.

  • АҚШ барлау қызметі: Қытай коронавирус індетінің шынайы таралу ауқымын жасырды

    02 сәуір, 2020 Маска таққан адам. Қытай, Ухань қаласы, 31 наурыз 2020 жыл. Қытай билігі коронавирус індетінен көз жұмғандар мен вирус жұқтырғандар туралы ресми деректі бұрмалаған. Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, Ақ үйге құпия баяндамасын таныстырған Америка барлау қызметі осындай қорытындыға келген. Bloomberg агенттігінің дереккөзі баяндама туралы қосымша ақпарат бермеген. Қытай билігі Ухань қаласында желтоқсан айында тараған вирустан 3300 адам көз жұмды, 82 мыңнан астам адамға вирус жұқты деп мәлімдеген еді. АҚШ-та 200 мыңнан астам адамға вирус жұққан, төрт мыңнан астам адам қайтыс болған. “Қытай ашық болғанда жағдай әлдеқайда жақсырақ болар ма еді. Қытайда вирус пайда болғаны туралы ақпарат әлемге таралғанға дейін эпидемия бір ай бұрын басталған болуы мүмкін” деді сәрсенбі күні АҚШ

  • Қытай коронавирусты шынымен жеңді ме?

    Энди ХЕЙЛ Бейжің метросына жүрген тұрғындар. 10 наурыз 2020 жыл. Қытайда коронавирусқа қарсы үш айға созылған күрестің алғашқы нәтижесі наурыздың 18-і күні байқалды. Осы күні елдің ішінде вирус жұқтырған адам тіркелмеді. Қытайдың вирусты тоқтату үшін жасаған шаралары шынымен тиімді болды ма? «Айдаһардың бақылауы» немесе «Мао стиліндегі әлеуметтік бақылау». Қытай шенеуніктері елдің орталық бөлігінде енгізген, коронавирустың тарауын тоқтату үшін жасаған шаралары халық арасында осындай атауға ие болды. Қытай билігі коронавирус пен оның салдарынан туындайтын COVID-19 ауруының қаупін түсінген бойда жүздеген миллион адамды карантинге жауып, бақылауға алды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Қытай эпидемиологтары миссиясының дерегінше, елде «ауруды тоқтату үшін бұрын-соңды болмаған ең қатал әрі жедел шаралар жүзеге асқан». Мұндай шараларды жүзеге

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: