Бiз археологтарды, тарихшыларды, ғалымдарды, заңгерлердi шақырдық. Осы мәселенi зертте­сiн, шешiмiн айтсын деп. Егер үшiншi бiр мемлекеттерде құжат болса, оны да қарас­тырайық. Содан кейiн ғана мына бiз – саясаткерлер келiссөзге отырып, қорытынды жасайық. Ешқандай дәлел-дәйексiз “1915 жылы Түркия әлде­бiр геноцид жасаған” деп қай­талай беру ешкiмге абырой әпер­мейдi. Бiздiң қоғамда, мәде­ниетi­мiзде “геноцид” деген нәрсе жоқ. Сондықтан мұндай айыптаумен ке­лiспеймiз. Құжаттарды алға тарта отырып бұл мәселенi кез келген уақытта талқылауға дайынбыз. Армения да солай етсiн. Түркияны “геноцид жасады” деген жалаң айыптауға көндiре алмайсыңдар! Алдымен дәлелдерiңдi көрсетiңдер. Егер қажет болса, содан кейiн ғана бiз өз тарихымыз үшiн жауап беремiз.

Қараңыз, Осканян мырза, мен премьер-министр болғанға дейiн Армения мен Түркияның арасында авиабайланыс болған жоқ. Мен оны аштым. Бұл – бiр.

Екiншiден, менiң елiмнiң шығысында Ван деген көл бар. Ван көлiнде Акдамар деген арал бар. Осы аралда армяндар көп тұрады. Шiркеулерi бар. Осы шiркеу құлап қалғанда бiз оны қайтадан салып бердiк. Мұны өз қалауымызбен iстедiк, ешкiм бiздi қыстаған жоқ.

Қазiр Түр­кияда азаматтығы жоқ 40 мыңнан астам ар­мян жүр. Олар неге Түркияға қа­шып келдi? Осы сұрақты өздерiңе қойып көрiңдершi. Неге келдi? Өйткенi бiздiң елдiң азаматтығын алған армяндарға жайлымыз.   Арамызда ешқандай мәселе жоқ. Түркия – бейбiтшiлiк пен достықтың елi.

Таулы Қарабақ мәселесiнде     Мин­скi тобы мәселенi шеше алмады. Бiрақ Арменияның басқыншы екенiн бүкiл әлем бiлiп отыр. Қарабақты босатыңдар, әскердi алып кетiңдер! Жүздеген мың әзiрбайжандыққа өз отанына оралуына мүмкiндiк берiң­дер! Олар да бiздiң бауырларымыз. Мәсе­ленi шешу жолында неге конс­трук­тивтi жол iздемейсiңдер?! Кiмнiң басқыншы екенiн, кiм жерiнен айырылғанын анықтайық”.

Бұл – Түркияның президентi Ережеп Ердоғанның Армения билiгiне қарата айтқан сөзi. Жиында Арменияның сыртқы iстер министрi бастаған делегация отырды. Үндей алмады, жиын барысында да, жиыннан кейiн де.

24 сәуiр күнi Армения “Осман империясының армяндарға қарсы жасаған геноцидiне 100 жыл толғанын” қаралы күн ретiнде атап өттi. Сол күнi Ресей президентi Владимир Путин Ереванға барып, армяндардың “бұдан 100 бұрын­ғы қайғы-қасiретiн” бөлiстi. “Жаппай қырып-жоюды ақтауға болмайды, бiздiң ұстанымымыз айқын” дедi. Ереванға Франция президентi Франсуа Олланд та барыпты.

Путиннiң бұл сөзiне Ердоған қатты шамданды. Ол былай дедi: “Путиннiң бұл әрекетiне қатты ренiштiмiн. Геноцид туралы сөз қозғаған екен, онда Ресей өз тарихына да көз салсын. Өткенiн еске түсiрiп, Қырымға қатысты жауап берсiн! Ресейдiң “геноцид” деген сөздi айтып отырғаны бiрiншi рет емес. Ол Украина мен Қырымдағы жағдайды қалай түсiндiредi?!

Путин де, Олланд та Арменияға бармауы керек едi. Алдымен олар өз тарихындағы қара таңбадан құтылып алсын!”.

Путиннiң баспасөз хатшысы Д.Песковтың айтуына қарағанда, Ресей президентi Ердоғанның ренiшiнен хабардар. Бiрақ Путин де ештеңе айтпады. Путинге айтатын да ештеңе жоқ қой. Мұндайда қазақ “өзiң диуанасың, кiмге пiр боласың” демейтiн бе едi.

zhasalash.kz