|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

قازاق مۇددەسى جəنە سايلاۋ.

ايدوس سارىم
ءبىر انىعى – بۇگىنگى پارتيالاردىڭ ىشىندە ناعىز ۇلتشىل نەمەسە شىنايى دەموكراتيالىق وپپوزيتسيالىق پارتيا جوق. 
بۇنداي جاعدايدا ۇلتتىق باعىتتا جۇرگەن ازاماتتار مەن توپتاردىڭ ەكى جولى بار: ا) بويكوت; ب) ۇلتتىق ۇراندار مەن جەكەلەگەن ازاماتتاردى بار پارتيالارعا وتكىزۋ.
بويكوت جاعى تۇسىنىكتى. ول ءۇشىن ەشتەڭە ىستەۋدىڭ دە قاجەتى جوق. تەك بار جاعدايدى ايتىپ، سايلاۋدى كەلەمەجدەپ، تروللينگ جاساۋ. 
ەكىنشى جول قيىنداۋ، بىراق دۇرىسى وسى. ياعني، الداعى ۋاقىتتا ۇلتتىقباعىتتاعى ازاماتتار باس قوسىپ، ناقتى تالاپتار مەن ازاماتتاردى ىرىكتەۋى كەرەك. سول تالاپتاردى ورىنداعان، باعدارلاماسىنا قوسقان پارتيالارعا تاكتيكالىق تۇرعىدان قول ۇشىن بەرۋگە بولادى. ۇلتشىلداردى پارتيالىق تىزىمدەردىڭ العاشقى وندىعىنا ەنگىزگەن پارتيالارعى ۇيىمداستىرۋشىلىق نە اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتۋگە بولادى. ياعني پارتيالىق سايلاۋدى ازاماتتىق سايلاۋ قىلۋعا تالپىنىپ كورۋ دەگەن ءسوز.
قاجەتتى جəنە ءسوزسىز تالاپتار ىشىنە مىنالاردى قوسۋ كەرەك:
- قاپاستا وتىرعان ۇلتشىلداردى بوساتۋ، قىلمىستىق ىستەردى جابۋ;
- مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى زاڭدى قابىلداۋ;
- وتارسىزدانۋ باعىتىنداعى شارالار، سونىڭ ىشىندە 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستىڭ 100-جىلدىعىنا ارنالعان ناقتى شارالاردى وتكىزۋ;
- قازاقتاندىق ۇلت دەگەننەن باس تارتىپ، بار جەردە قازاق ۇلتى دەگەندى دəرىپتەۋ، ۇلىقتاۋ;
- قازاق كوشى مəسەلەسى جəنە الاشتى ارقاعا اتتاندىرۋ;
- كەدەندىك وداق پەن ودكب-دان شىعۋ، باس تارتۋ;
- قازاق ەكولوگياسى، پروتوندارعا تىيىم سالۋ;
- ۇلتتىق ەكونوميكانى دامىتۋ، ۇلتتىق بيزنەستى قولداۋ…
تاعىسىن تاعى… ناقتى شارالاردى تىزبەلەي بەرۋگە بولادى ءəلى دە.
باستى وي – قازاق ۇلتشىلدارى ءسوزسىز قولدايتىن 20-25 ناقتى، تۇسىنىكتى، تۇجىرىمدىق ساياسي ۇرانداردىڭ ءتىزىمىن جاساۋ، ونى جۇرتقا جەتكىزۋ، وسى تۇرعىدا ۇلتشىلدار اراسىنداعى كونسەنسۋس پەن كەلىسىمگە جەتۋ. وزىمىزگە تىكەلەي قاتىسى جوق سايلاۋ ارقىلى وزىمىزگە اۋاداي قاجەتتى كەلىسىم مەن ءوزارا ءىس-قيمىل ءدəستۇرىن قالىپتاستىرۋ.
وسى سايلاۋدا ءوزىن قازاقپىن، قازاققا جانىم اشيدى دەگەن ءəربىر پارتيا قۇرامىنا قازاق پاتريوتتارىن تارتۋى ءتيىس. مىسالى، ءəربىر پارتيادا ورالمان قازاقتىڭ وكىلى بولۋى شارت. Əر پارتيادا قازاق ەكولوگتارى بولۋى شارت. تاعىسىن تاعى.
ونداي ازاماتتاردىڭ لەگىن انىقتاپ، سولاردى پارتيالارعا ۇسىنۋ. جاڭاعى ازاماتتاردى جۇرت الدىنا شىعىپ، جازباشا مىندەتتەمە الۋعا مىندەتتەۋ، مəجبۇرلەۋ.
مىندەت – رەتى كەلسە مəجىلىستە قازاق مۇددەسىن قورىقپاي، ۇرىكپەي ايتا الاتىن بەيرەسمي ۇلتتىق فراكتسيا نەمەسە الاششىل دەپۋتاتتار توبىن قۇرۋعا تىرىسۋ.
تالقىعا وسىنى ۇسىنايىن دەپ ەدىم.

ايدوس سارىمنىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: