Жалпы, осы тұста “Жұрт үкi­мет басшысын “кетiруге” не­ге құмар?” деген сауалға жауап iздеп көрген жөн секiлдi. Иә, ол – Қазақстан тарихындағы ең ұзақ отырған премьер-министр. Осы орынға қайта айналып соққаны және келген жерiнде табандап қалып қойғаны және бар. Ендi бiрер жылдың басын қайырса, жұмсақ орындықта отырғанының он жылдығын тойлауына әбден болады. Бiрақ бiзде президенттiкке “жарамаса” да, премьерлiкке әбден лайық өзге шенеунiктер бар емес пе едi? Мәселен, үкiмет ба­сында 2 жыл ғана отырып, өз­ге қызметке ауыс­қан И.Тасмағамбетов. Ке­ше ғана премьер­­лiк лауазымның босағасына келiп тұрып, орынын Д.Назарбаеваға берiп, Ақтөбеге кеткен Б.Сапарбаев. Қ.Кө­шербаев кiмнен кем? А.Баталовтың үкiмет басқаруына неге болмайды?

Дегенмен мойындауға тұратын бiр мәселе, Мәсiмовтiң табиғатының өзi президенттiң маңынан шықпау үшiн жаралғандай. Өйткенi ол премьерлiкке дейiн және осы орынға келiп-кетiп жүрген кезеңдерде үкiмет басшысының орынбасары, пре­зиденттiң көмекшiсi, президент әкiмшiлiгiнiң басшысы секiлдi қызметтердi атқарған. Сондықтан ана облыстан мына облыс­қа, ана министрлiктен мына министрлiкке ауыстырсаң, ар­қалатқан жүктi ауырсынбай алып жүре беретiн шендiлерге еш ұқсамайды. Айталық кешегi үкiмет басшысы – бүгiн Қорғаныс министрi. Ендi осы орынға ойша болса да, Мәсiмовтi қойып көрiңiзшi. Көзiңiзге әскери киiмдегi Кәрiмнiң сарбаздармен бiрге сап түзей адымдап бара жатқанын елестетiңiз. Пошымы келе ме? Болмаса, Мәсi­мовтi Оңтүстiк Қазақстан облысының әкiмi екен, Бәйдiбек баба кесенесiне жиылған дүйiм жұрт­тың алдында көсiле сөйлеп тұр екен деп ойлаңыз. Қалай? Әлде Iшкi iстер министрi жасап, қарақшы қуғызып көресiз бе?

Мiне, осындай себептер “Мә­сiмов президенттiң қасында жүрмегенде ендi қайда жүруi керек” дейтiн және бiр ой туғызатыны рас. Алайда өзге қызметке түр-тұлғасы үйлеспеген соң немесе “мәңгiлiк көмекшiлiгi” үшiн үкiметтен кетпей жүр деу қате болар едi. Себебi оның құлай бе­рiлген адалдығының өзiне күмәнмен қарайтын тұстар бар. Мәселен, баяғыда президент оның қолына үкiмет тiзгiнiн ұстатып тұрып, екi тапсырма жүктеген. Соның бiрi – мемлекеттiк тiл­дi меңгеру едi. Сол кезде құлдық ұрып, бас изеген премьер кейiн уәдесiн ұмытып кеттi. Мұндай адамды адал көмекшi деп айтуға ауыз бара ма? Керiсiнше, президенттiң өзi қазiр орысша сауалға қазақша жауап берген мемлекеттiк қызметкердi жұмыстан қууға пәрмен берiп, әлек боп жүр. Сонда бұл жердегi нағыз көмекшiге кiм көбiрек ұқсап тұр өзi?

2011 жылы Н.Назарбаев “Бiз­дiң мiндетiмiз – мемлекеттiк тiлдi меңгерген қазақстандықтардың саны 2017 жылы 80 пайыздан, ал 2020 жылға қарай 95 пайыздан кем болмауына қол жеткiзу” деген болатын. Алдына осындай мақсат қойған Қазақстан ендi сол белеске қазақшаны түртпей­тiн үкiмет басшысымен бiрге бара ма?

Қарапайым халықтың қа­зiргi үкiмет басшысына осы үшiн де iшi жылымайды. Бақандай бiр мемлекеттiң үкi­метiн басқаруды бiр адамға көмекшiлiк деп қана түсiнетiнi үшiн жазғырады. “Нұрлы көш­тi” сорлы көшке айналдырғаны үшiн налиды. Мәсiмов 2007 жылы премьер болды, 2008 жылдан бастап Беларусь, Қазақстан және Ресей үкiмет басшылары Кедендiк одақты құру жөнiндегi құжаттарға қол қоя бастады. Президент әкiм­шiлiгiн 2 жыл басқарған Мә­сiмов 2014 жылдың сәуiрiнде Үкiметке қайта келдi, мамыр айында Еуразиялық-экономикалық одаққа қол қойылды. Қысқасы, Қазақстанды Ресеймен қосақтауға Мәсiмовтiң сiңiрген еңбегi ұшан-теңiз. Мүмкiн, ол дәл осы қызметiнде президентке адал көмекшiлiк жасаған шығар, бәлкiм, Н.Назарбаевтың өзi жауапты санаған кезеңде қасындағы ең сенiмдi серiгi ретiнде Мәсi­мовтi таңдаған шығар, бiрақ қазiр қымбатшылықтан қысылған, айдаладағы Ресейге салынған санкцияның зардабын тартқан халық Мәсiмовке осы “еңбегi” үшiн де өкпелi.

Есесiне қожайынына ерекше жағатын артықшылығы да бар. Ресей мен Қытай мәсе­лесiнде шауыпкелге жарайтын одан артық адамды табу қиын. Мәскеу мен Бейжiңде бiлiм ұштап, қытайтанушы дәре­жесiне дейiн көтерiлген Мә­сiмов қос көршiге сонау Ке­ңестiк кезеңнен белгiлi. Қы­тайдан ағылған қыруар қарыз­ға да оның қосқан үлесi аз емес. Бiрақ сонша ақшаны қайтару мәселесi қожайын мен көмекшiнiң кезеңiнен кейiнгi күнге артылатынын ойласа, қарашаның аза бойы қаза болады.

Бiрақ оған қарайтын, бiр адамға құлдық ұрудан қажитын адам Мәсiмов емес қой. Оған өзiне қолайлы, өзiнiң қолынан келетiн iстi атқарғаны тиiмдi. Бiр келсе, Мәсiмовтiң қолынан келедi-ау дейтiн тағы бiр шаруаны саясаттың “сүйе­гiн мұжығандар” баяғыда айтып тастаған. Олардың сөзiне сенсек, “Мәсiмов – өткел”, Яғни, Назарбаевтан кейiн таққа отырып, оны қожайынының ұрпағына адалдықпен өткiзiп беретiн бұдан артық кiсiнi жер әлемдi шыр айналсаң да таппайсың деген сөз. Егер бұл болжам расқа айналса, келесi президенттiк сайлауға Мәсiмов бiр бүйiрден кеп қосылуы әбден мүмкiн.

Ал сiз үкiметтi айтасыз…

zhasalash.kz