مۇنداي ءبىلىم ءمينيسترى بولسا – ۇلتقا جاۋدىڭ كەرەگى جوق!!!
kerey.kz
ۇلتتىق تەستىلەۋدەن ۇلتتىڭ ءتىلى مەن ادەبيەتىن الىپ تاستاپ، ورنىنا سايقىمازاقتاردى قوسىپتى…
ءبىزدىڭ «قازاق ءۇنى» ۇلتتىق پورتالىندا كەشە عانا بەلگىلى عالىم، فيلولوگيا عىلىمى دوكتورى، پروفەسسور ايگۇل ىسماقوۆانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن الىپ تاستاعانىنا قارسى «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنىڭ جازىعى نە؟» –دەگەن شىرىلداعان جان ايقايى جاريالانىپ ەدى…
بۇگىن اباي.كز سايتىندا ءا.قايدارۇلى، ءو.ايتباەۆ، س. قيراباەۆ، ر.سىزدىقوۆا، ش.سارىباەۆ، م.قويگەلدى سەكىلدى ايگىلى اكادەميكتەردىڭ ، پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆقا، مەملەكەتتىك حاتشى گ.ابدىحالىقوۆاعا، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.تاجينگە قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن جوعارى جانە ودان كەيىنگى وقۋ ورىندارىنداعى ماماندىقتار تىزىمىنەن «قازاق ءتىلى»، «قازاق əدەبيەتى»، «قازاق تاريحى»، «لينگۆيستيكا»، «ادەبيەت تانۋ»، «تۇركولوگيا»، «شىعىستانۋ» سياقتى ەڭ قاجەتتى پəندەر الىنىپ تاستالعانىنا قارسى نارازىلىق اشىق حاتى جاريالاندى.
ەندى جاڭا عانا «قازاق ءۇنى «پورتالىندا جاريالانعان «ۇلتتىق تەستىلەۋدەن قازاق ءتىلى الىنىپ تاستالدى!!! ونىڭ ورنىن بايان ەسەنتاەۆا باستى…» اتتى كتك ارناسىنان كوشىرىپ باسىلعان جانايقاي ماقالانى ەلدىڭ ءبارى جاپپاي قولداپ، ءبىلىم ءمينيسترى ساعاديەۆتىڭ ورنىنان كەتۋىن تالاپ ەتىپ جاتىر.
«ءبىز ساعاديەۆتىڭ رەفورمالارىنا ەمەس، ەلباسىنىڭ ۋادەسىنە سەنەمىز!!!» اتتى اقىن، جۋرناليست ازامات تاسقاراۇلىنىڭ ماقالاسىنا دا جۇرت جۇمىلا ءۇن قوسۋدا.
حالىقتىڭ اشۋ-ىزاسى شەگىنە جەتتى! تانىمال ساياساتتانۋشى راسۋل جۇمالىنىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىندا «مينيستر ەمەس، حالىققا سور بولعان ساعاديەۆ كەتسىن. قىلمىستىق شەشىمدەرى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلسىن. قولدايىق اعايىن!«-دەگەن جازباسىن بارلىعى قولداپ جاتىر.
«كۇيگەندە جازۋشىلاردىڭ بالالارىنان، ەكى ەرلاننان كۇيدىك» -دەپ ءبىر كەزدە ىدىرىسوۆ پەن بايجانوۆتى سىناپ جازعان ەدىك. ەندى مىنە، ءۇشىنشى ەرلان – اتاقتى اكادەميكتىڭ بالاسى كەنجەعاليۇلى ساعاديەۆ قوسىلدى…
مينيستر بولا سالىسىمەن قازاق تىلىنە، ۇلتتىق مۇددەگە جان-تانىمەن قارسى شىققان ءبىلىم ءمينيسترى ەلدى ءار ىسىمەن شوشىتۋمەن كەلەدى. ءبىزدىڭ قازاقستاندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلى – شيرەك عاسىردا ەلباسىنىڭ تاڭداعان كادرلارى ەلباسى ساياساتىنا – مەملەكەت (ۇلت) مۇددەسىنە قارسى جۇمىس ىستەۋى -زاڭدىلىق بولىپ قالىپتاسىپ قالعان سياقتى…
كەيدە ماعان مىنانداي، جۋرناليستەردەن جان دالباسالاپ، بۇقپانتايلاپ قاشقاندا، تۇرلەرىن ادام اياپ كەتەتىن مينيسترلەرگە-شەنەۋنىكتەرگە قاراپ، ءبىزدىڭ بيلىك ۇلتتىق مۇددەگە قارسىلاردى كونكۋرس ارقىلى ىرىكتەپ الادى-اۋ دەگەن وي كەلەدى…
وتكەندە بۇل ءمينيسترىمىز قاراسىن كوبەيتەيىن دەپ، قازاق ءتىلىن قاقپايتىن 20 شاقتى ميلليونەرلەردى مەملەكەتتىك تىلدەگى بىلىمگە ايداپ سالدى. سول كەزدە دە ءبىز قارسىلىعىمىزدى اشىق بىلدىرگەنبىز.
«قازىر مايمىلدار دا سۇلۋلىق تۋرالى كەڭەس بەرە باستادى… قازاقشا بىلمەيتىن بيزنەسمەندەردىڭ مەكتەپتە قازاق ءتىلىن شەكتەۋ تۋرالى ۇندەۋى تۋرالى تەك وسىلاي دەۋگە بولادى…
بيلىكتىڭ بارلىق بۇتاقتارىنا مىزعىماستاي جايعاسىپ الىپ، قازاق ءتىلىن بىلمەي-اق قازاقتىڭ تاعدىرىن شەشىپ وتىرعاندار قازاق ەلى ءۇشىن قانشالىقتى قاۋىپتى! باسپاسوزدە بارلىعى باس شايقاپ، جاعالارىن ۇستاپ جاتقانداي، قازاق تىلىندە سويلەمەيتىن «قازاق» بايشىكەشتەرىنىڭ ەلىمىزدە نەگىزگى پاندەردىڭ قازاق تىلىندە وقىتىلۋىن توقتاتۋ تۋرالى ۇندەۋ جاساۋىنا قانداي مورالدىق قۇقىقتارى بار؟!.
بۇلاردىڭ تاعى ءبىر كۇيدىرەتىنى، قازاق مەكتەپتەرىندە وقۋ دەڭگەيى تومەن ەكەن. قازاق مەكتەپتەرىن، اسىرەسە اۋىل مەكتەپتەرىن بىتىرگەندەر وزگەلەردەن كەيىن قالىپ كەلەدى -مىس!..
وزدەرى قازاق مەكتەبىندە وقىماعان، ءبىر بالاسى دا قازاق مەكتەبىندە وقىمايتىن، باسىم بولىگى قازاق ءتىلىن بىلمەيتىن، كەيبىرەۋلەرىنىڭ ءتىلى نان سۇراۋعا جەتكەنمەن، حال سۇراۋعا جەتپەيتىن قالتالىلار قالايشا بۇنداي ماسقارالىققا بارىپ وتىر?…«-دەپ جازعان ەدىك. http://www.qazaquni.kz/2016/05/28/52712.html
سول كەزدە «ال مينيسترلەر مەن اكىمدەر، دەپۋتاتتار جانە كاسىپكەرلەر، مەكتەپتەردى وزگە تىلدەرگە كوشىرۋدەن بۇرىن وزدەرىڭ مەملەكەتتىك تىلدەن سىناق تاپسىرۋعا دايىنسىڭدار ما؟..»- دەگەن سۇراعىمىزدى قولداعان بەلگىلى عالىم، تاريح عىلىمىنىڭ دوقتورى، پروفەسسور. ساياساتتانۋشى، اعىلشىن تىلىندە لەكتسيا وقىپ جۇرگەن ءازىمباي عالي: «قازەكە، ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ قازاقشاسىنان ءسىز ەمتيحان الىڭىز، مەن اعىلشىنشاسىنان الايىن»دەپ جازىپ ەدى سايتقا ءوز پىكىرىن.
ءيا، قازاق ءتىلىن مەنسىنبەي، ۇبت-دان الىپ تاستاعان مينيستردەن قازاق تىلىنەن ەمتيحان الاتىن كەز كەلدى، حالايىق!
مۇنداي زيالىلىعىنان زيانى كوپ مينيسترلەردىڭ قازاق ءتىلىنىڭ الدىندا عانا ەمەس، قازاقتىڭ الدىندا جاۋاپ بەرەتىن كەزى جەتتى!
تاعى دا قايتالايمىز:
«رەسەيدىڭ ءنومىرى ءبىرىنشى ۇلتشىلىمىن»-دەپ مالىمدەگەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين تاياۋدا عانا: “ورىس ءتىلى مەن ادەبيەتى جانە مادەنيەتى – رەسەي ءۇشىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى!”-دەپ ايتتى. رەسەي ازاماتتىعىن الۋ ورىس ءتىلىن بىلمەيتىندەردىڭ ويىنا دا كىرمەيدى – بەرمەيدى!..
ال نەگە كرەملگە قاراپ «ناماز وقيتىن» ءبىزدىڭ بيلىك وسى رەسەيدەن، پۋتيننەن ۇلگى المايدى؟
سوندا قازاق ءتىلى مەن ۇلتتىق مۇددە – قازاقستان ءۇشىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ەمەس، قازاقشا ويلاي المايتىن بيلىكتە وتىرعانداردىڭ ويىنا كەلگەنىن ىستەيتىن ەكپەريمەنت الاڭى ما؟..
ەندى ۇلتتىق تەستىلەۋدەن ۇلتتىڭ ءتىلى مەن ادەبيەتىن ، تاريحىن الىپ تاستاپ، ورنىنا بايان ەسەنتاەۆا سەكىلدى شوۋمەندەر مەن دۇبارا «كەلينكا» بولىپ جۇرگەن نۇرتاس ادامباەۆ سياقتى سايقىمازاقتاردى قوسىپتى…
«ءاندىجاندا ءبىر اپكەم بار، بۇدان دا وتكەن سوراقى» دەگەندەي، ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورىرامازان الىمقۇلوۆ دەگەن:
«ءبىز مۇنى بىلدىك وسىنداي بولاتىنىن. بيىل ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن وتەتىندەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن كوتەرۋ ءۇشىن. بايان ەسەنتاەۆا مەن نۇرتاس ادامباي تۋرالى سۇراق تا بار. ولار كينوماتوگرافيا، كينو سالاسى دامۋى تۋرالى ءوزىنىڭ وي-پىكىرىن كورسەتكەن»، – دەپ، بەتى بۇلك ەتپەي سوعىپ تۇر…
ۇلتتىق كينومىزدىڭ ۇستىندارى وسىلار بولسا، بەز تەرىپ كەتۋ عانا قالدى بىزگە…
قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى، تاريحى -ۇلتتىڭ تامىرى! قازاقستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان كەنجەعاليۇلى ساعاديەۆتىڭ الدىنا قويعان ماقساتى – قازاقتىڭ بولاشاعىن قۇرتۋ ءۇشىن ۇلتتىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ ما؟
وندا قازاق تىلىنە-قازاق ادەبيەتىنە- قازاق تاريxىنا -ياعني قازاق ۇلتىنا، قازاقتىڭ بولاشاعىنا قارسى ءبىلىمسىز ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ورنىنان كەتۋىن تالاپ ەتەمىز!
مۇنداي «ءبىلىم» ءمينيسترى بولسا – ۇلتقا جاۋدىڭ كەرەگى جوق!!!
قازىبەك يسا،
qazaquni.kz
پىكىر قالدىرۋ