اقمولا وبلىسىنىڭ ساكرالدى ورىندارى. باتىر كيىكباي بايعاراۇلىنىڭ جەرلەنگەن جەرى…
kerey.kz
ورنالاسقان جەرى: اقمولا وبلىسى اتباسار اۋدانى سەرگەەۆكا اۋىلى.
قىسقاشا اقپارات: كيىكباي باتىر (1693-1741 ج) عۇمىر كەشكەن زامانى قازاق-جوڭعار اراسىندا ەكى عاسىرعا سوزىلعان قانقاساپ سوعىستىڭ ەندى تۇتانىپ، ەندى شيەلەنىسىپ، بىرتە-بىرتە ەكى كوشپەلى ەلدىڭ تاكتيكاسى مەن ستراتەگياسىنىڭ سىنعا تۇسە باستاعان كەزى ەدى. بۇل كەزدە قازاق حالقىنىڭ دەربەس ەل بولىپ، ىرگە بەكىتىپ، ءبىرتۇتاس ەتنيكالىق سانا-سەزىمنىڭ ورنىققانىنا ەكى عاسىردىڭ ءجۇزى بولعان. سودان دا بولار، قازاق-جوڭعار اراسىنداعى ءورت تۇتانعان كەزدە ەلى مەن جەرىن قورعاۋ ءۇشىن العاش رەت اتقا قونىپ، ەلدىڭ شەتىنە، جەلدىڭ وتىنە، جاۋدىڭ بەتىنە شىعىپ، ەرلىك كورسەتكەن باتىرلاردىڭ ساپىندا كيىكباي باتىر دا بولدى.
كيىكباي باتىر ات جالىن تارتىپ، ساربازدار ساپىنا تۇرعان كەزدە كوشپەلى ەكى ەل اراسىنداعى سوعىس تاسىلدەرى، قورعانىس ادىستەرىنە ابدەن شىڭدالدى. مىنە، بۇل تۇرعىدان كەلگەندە، قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ءپاتريوتيزمىن، ەرلىك ءداستۇرىن العاش رەت قالىپتاستىرۋ، ورنىقتىرۋ ميسسياسى كيىكباي قاتارلى باتىرلاردىڭ پەشەنەسىنە جازىلعان.
مازارى – كەيىنگى ورتاعاسىرلىق ساۋلەت ەسكەرتكىشى. قازاق-جوڭعار شايقاسىندا قازا تاپقان، ەرجۇرەك جاۋىنگەر كيىكباي باتىردىڭ مازارى 275 جىل بۇرىن تۇرعىزىلعان. قازاق حالقىندا ءار رۋدىڭ كوشى جۇرەتىن ءوز جولى بولعان. قازاقتار بۇكىل ءومىرىن كوش ۇستىندە وتكىزگەن حالىق، سوندىقتان دا كيىكباي باتىر تۋرالى ءارتۇرلى تاريحي ەستىلىكتەر قالىپتاسقان. كيىكباي باتىردى كەرەي رۋىنا جاتقىزادى.
وسىلايشا، ەرلىگى مەن داڭقى ايبىندى قازاقتىڭ كيىكباي باتىر ەسىمى عاسىرلاردان جالعاسىن تاۋىپ ۇرپاقتان-ۇرپاققا تاريح بولىپ ساقتالعان.
كيىكباي باتىر مازارىنا اۋدان جانە وبلىس قوناقتارى ەسكە الىپ، دۇعا باعىشتاۋ ءۇشىن ارنايى كەلەدى.
قازىرگى كەزدە كولەمى دوڭگەلەك مازاردىڭ الدىڭعى بولىگى جارتىلاي ساقتالعان، قاراما-قارسى قابىرعاسى بۇزىلعان جانە قۇم تاستارمەن تولتىرىلعان. حح ع. اياعىندا كيىكباي باتىرعا ارنالعان تاعى ءبىر مازار قويىلعان. قابىرعاسى دوڭگەلەك جاڭا ۇلگىدە تاستان قالانعان مازار ورتاعاسىرداعى ەسكەرتكىشتەرگە ۇقسايدى.جوعارى جاعى جارتىلاي اشىق، جالپاق، كەڭ كولەمدە تونكەرىلگەن يسلام ءرامىزىن راستايتىن جارتى ايدىڭ بەلگىسى كۇمىستەلىپ، جاسالعان. ەسكە اسلۋ تاقتايشاسىندا: «بايقاراۇلى كيىكباي 1693-1741 ج.ج.» دەپ جازىلعان.
حح عاسىردىڭ باسى 50-جىلدارى مەن حVIII عاسىرعا بۇل جەرلەردە، قازاق جاۋىنگەرىنىڭ ساۋىتى تابىلدى دەپ اتايدى. كەيدەسوق جادىگەرلەر جەر جىرتۋ كەزىندە انىقتالىپ، اتباسار اۋدانىنىڭ تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قورىندا ساقتالعان.
دەرەكتەمە: اتباسار اۋدانىنىڭ تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى.
پايدالانىلعان ادەبيەت ءتىزىمى: جەرگىلىكتى ولكەتانۋشى كلارا امىرقىزىنىڭ “قيىلعان عۇمىرلار” اتتى كىتابىندا كيىكباي باتىردىڭ تاريحي ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى جازىلعان.
پىكىر قالدىرۋ