قولدان تىگىلگەن بەتپەردە 350 تەڭگە تۇرادى

الماتىلىقتار ءدارىحانالاردا جوعالىپ كەتكەن ماسكالاردى ۇيدە تىگىپ، ساتاتىن بيزنەستى قولعا الدى دەپ حابارلايدىAzattyq Rýhyءتىلشىسى.

قىز-كەلىنشەكتەر قولدان ماسكا تىگىپ، ونى ينستاگرام ارقىلى جارنامالاپ جاتىر. قوروناۆيرۋستان قورىققان ادامدار قولدان تىگىلگەن ماسكانىڭ ساپاسى مەن باعاسىنا مان بەرمەي ساتىپ الىپ جاتقان كورىنەدى. ءوزىن اراي دەپ تانىستىرعان كەلىنشەكتىڭ ايتۋىنشا، تاپسىرىس وتە كوپ.

«ماسكانىڭ ءبارى ماقتادان تىگىلگەن. كوپ رەت قولدانۋعا بولادى. جۋىپ، ۇتىكتەپ قايتا تاعا بەرەسىز. بۇگىن 500 دانا ماسكاعا تاپسىرىس الدىم، ۇلگەرە الماي جاتىرمىن. ءبىر داناسى 300 تەڭگەدەن. ءبىر-ەكى كۇندە دايىنداپ ۇلگەرە المايمىز، تاپسىرىس كوپ، كەزەككە قويىپ جاتىرمىز. دايىن بولعاندا، ءوزىمىز حابارلاسامىز»، – دەدى سۇراقتارعا ساقتانا جاۋاپ بەرگەن ول.

ماسكا تىگەتىندەر باعانى تۇسىرە المايتىندارىن ايتتى. دوللاردىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى بازاردا ماتا باعاسى وسكەن. ءۇيدى شاعىن تىگىن تسەحىنا اينالدىرعان قىز-كەلىنشەتكەر بالالارعا، ەرەسەكتەرگە دەپ جەكە-جەكە ماسكا تىگەدى.

«قازىر تاپسىرىس كوپ، راس ايتامىن، ۇلگەرمەي جاتىرمىز. ءۇش كۇننەن سوڭ حابارلاسىڭىز. تاپسىرىستى ازدان قابىلدامايمىن، 10 داناسى 3500 تەڭگە تۇرادى. دوللار كوتەرىلسە دە، ءبىز ماسكانىڭ باعاسىن ءالى قىمباتتاتپادىق. دايىن بولعاندا بورالدايدان كەلىپ الىپ كەتىڭىز. كەزەككە قويىپ، الدىن الا اقىسىن تولەگەندەرگە دايىندايىمىز. ماسكا ماقتا مەن ماتادان ەكى قاباتتالىپ تىگىلگەن. مۇرىندى تىرەمەيدى»، – دەدى ءوز ءونىمىنىڭ ماقتاۋىن اسىرعان نۇرگۇل ەسىمدى كەلىنشەك.

ال كادىمگى مەديتسينالىق ماسكالار ءدارىحانالاردا جوق بولعانمەن، عالامتوردا تولىپ تۇر. ءبىر داناسى 150-250 تەڭگە ارالىعىندا جارنامالانعان ءۇش قاباتتى مەديتسينالىق ماسكالاردى كەمى ءجۇز مىڭ دانادان عانا ساتىپ الۋعا بولادى. تۇرعىندار دارىحانالارعا بارۋدان شارشاعاندىقتان جەكە ادامدارعا تاپسىرىس بەرىپ جاتقاندارىن ايتادى.

«وي، قانشا كۇن بولدى، باياعىدا ساتىپ العان ماسكالاردى تاستاماي، جۋىپ-جۋىپ قولانىپ ءجۇرمىز عوي. ءدارىحانالاردا جوق قوي مۇلدەم. WhatsApp توپتاردان سۇراستىرىپ ءجۇرىپ، قولدان تىگەتىن اماداردى تاپتىق. قايتەمىز ەندى، قورىققان سوڭ ساقتىق شاراسىن جاساعان بولىپ جاتىرمىز»، – دەدى بالالارىنا ماسكا تاپپاي جۇرگەن تۇرعىن ۋبايدوللا سالىمباەۆ.

الماتى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جەتىسپەي جاتسا، قولدان تىگىپ قولدانۋدىڭ ەش ابەستىگى جوق ەكەنىن ايتتى.

«بىرىنشىدەن مەن قولدان تىگىلگەن ماسكالارعا جاۋاپ بەرەتىن مامان ەمەسپىن. ونداي قۇزىرەتىم جوق. وعان ارنايى ماماندار جاۋاپ بەرۋى كەرەك. بىراق، كەڭەس وداعى كەزىندە تاقتىق. سول زاماندا داكەدەن، ماتادان تىگىپ، تاعىپ جۇرە بەرەتىنبىز. جوقتان گورى وسى جاقسى»، - دەدى باسقارما باسشىسى تىلەۋحان ابىلداەۆ.

ءامىربولات قۇسايىنۇلى، الماتى

قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

kerey.kz

Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى
ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

kerey.kz

ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل
Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

kerey.kz

شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق
تەك تىلگە بايلانىستى…

kerey.kz

قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،
“قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

kerey.kz

“قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق