|  | 

الەۋمەت

الماتى وبلىسىندا كاسىپكەر 500 وتباسىن بەس ايلىق ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتتى

ءار وتباسىنا 116 كگ ازىق-تۇلىك تابىستالدى

فوتولار: اسەت قۇنداقباەۆ

الماتى وبلىسىندا كاسىپكەر توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى تابىسسىز قالعان، كۇنكورىسى تومەن 500 وتباسىن ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتتى، دەپ حابارلايدى Azattyq Rýhy تىلشىسى. «قايىرىمدىلىق كەرۋەنى» اتتى اۋىر جۇك كولىكتەرى ازىق-تۇلىكتى وبلىستىڭ ءۇش اۋدانىنا ءبىر اپتا بويى تاسىدى. العاشقى كومەك شالعايداعى اقسۋ اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدا ءالجۋاز 200 وتباسىنا تەڭدەي ءبولىپ بەرىلدى.

«باسقا تۇسكەن قيىنشىلىق كەزىندە اۋىلدان شىققان ازاماتتار ەلىن ۇمىتپاي، حالىققا كومەگىن بەرىپ جاتىر. مۇنشا ازىق-تۇلىكتى ساتىپ الۋعا  اركىمنىڭ جاعدايى كەلمەيدى. سوناۋ الماتىدان وسىنشاما مول دۇنيە كەلەدى دەپ ويلاماپپىن. كومەك جىبەرگەن مولديار نۇرباەۆ دەگەن ازاماتقا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اتىنان العىس بىلدىرەمىز»، – دەدى بيكەن باەتوۆا.

قوس كولىككە تيەلىپ جەتكەن ونىمدەر ءار وتباسىنا بىرنەشە ايعا جەتەدى. ءار وتباسىنا جالپى جيىنتىعى 116 كەلىدەن استام ازىق-تۇلىك تاراتىلدى. الىستان جەتكەن اماناتتى العان ادامنىڭ ءبىرى جاسى 90 اسقان بيعايشا ماشانوۆا.

«جاستار مۇنداي قاۋىپتى، قيىندىقتى كورمەسىن. دەرت كەلمەسىن. قازىر مىنا اۋرۋ قيىن بولىپ جاتىر. كۇندىز-ءتۇنى حالقىم امان بولسىن دەپ ۋايىمدايمىن. جاستار جۇمىس تاپپاي قالعاندا بۇل ەلگە اجەپتاۋىر كومەك بولادى. ەلىن ويلاعان ازاماتتار امان بولىن»، – دەپ باتاسىن بەردى قارت اجە قايىرىمدىلىق جاساعان جاندارعا.

الماتىدان جەتكەن ازىق-تۇلىكتى اۋدان اكىمدىگى قابىلداپ، وزدەرى جاساعان ءتىزىم بويىنشا تۇرعىندارعا تاراتتى. اقسۋلىقتار اۋىلدان 25 جىل بۇرىن كەتسە دە، ارتىنداعى ەلىن ۇمىتپاعان ازاماتقا ريزاشىلىق ءبىلدىردى. اتىمتاي جومارتتىعىمەن اتى شىققان مولديار نۇرباەۆ بىلتىر 54 جىل كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن اتاقتى مامانيا مەكتەبىن تولىقتاي جاڭارتىپ، قاجەتتى تەحنيكالىق جابدىقتاردان بولەك وقۋ ورىنىنا سۋ جاڭا اۆتكولىك تە الىپ بەرگەن ەدى.

«وتكەن جىلى اۋىل حالقى باۋ-باقشاسىن سۋارسىن، قينالماسىن دەپ مولديار قىلشىقۇلى حالىققا 7 شاقىرىم جەردەن سۋ ارناسىن تارتىپ بەردى. بىلتىر الاشتىڭ ارداقتىسى ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ 125 جىلدىعىنا وراي اۋدان ورتالىعىنان اقىننىڭ الىپ ەسكەرتكىشىن تۇرعىزدى. بۇگىن، مىنە، توتەنشە جاعداي كەزىندە حالىققا تاعى قول ۇشىن بەردى. ۇلكەن-كىشىنىڭ اتىنان العىس ايتامىز»، – دەدى اقسۋ اۋدانى ارداگەرلەر القاسىنىڭ توراعاسى ارناي امانتاەۆ.

قايىرىمدىلىق كومەك جامبىل  مەن تالعار اۋداندارىنىڭ حالقىنا دا جىبەرىلدى. كۇن كورىسىن الماتىدان تاۋىپ جۇرگەن تۇرعىندار قازىر كارانتينگە بايلانىستى قالاعا كەلە الماي، تابىسىنان ايىرىلعان. اۋدان ورتالىعىنان 100 شاقىرىمداي جەردە تۇراتىن ايناگۇل ەسىمدى انانىڭ 8 بالاسى بار. ءسۇت ساتۋمەن عانا كۇن كورىپ جۇرگەن كوپ بالالى وتباسى قۋانىشتارىن جاسىرا الماي، العان ازىق-تۇلىك وزدەرىنە بىرنەشە ايعا جەتەتىنىن ايتتى.

«جامبىل اۋدانىنا قاراستى تاۋدىڭ تۇبىندەگى سۇڭقار دەگەن 5-6 عانا ءۇيى بار بولىمشەدە تۇرامىز. بۇل ازىق-تۇلىك بىزگە بەس-التى اي ازىق بولادى. ۇلكەن بالامىز ەندى عانا 18 جاسقا تولسا، كىشىمىز نەبارى 5 جاستا. ورازا ايىندا وسىنداي يگى ءىس جاساعان مولديار اعاعا العىسىمىز شەكسىز»، – دەدى شىنىباي مەن ايناگۇل ەسىمدى كوپ بالالى اتا-انا.

تۇرعىندار ءبىر جارىم ايدان اسا كارانتيندە جاتقان قينالا باستاعانىن ايتادى. ال مەتسەنات وسىنداي قيىن ساتتە عانا ەمەس، ەل بىرلىگى ءۇشىن ازاماتتار پرەزيدەنتىڭ باستاماسىن قولداپ، كومەك قولىن سوزۋ قاجەت دەپ سانايدى.

«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ كارانتين كەزىندە حالىققا بىرنەشە رەت ۇندەۋ جاسادى. ۆيرۋستىڭ قاۋىپتى ەكەنىن، حالىققا قيىن سوعىپ جاتقانىن ءتۇسىندىردى. مەملەكەتتى دامىتۋ جولىندا ەل ازاماتتارىنا ءۇمىت ارتاتىنىن العاشقى جولداۋىندا دا ايتتى. سوندىقتان بۇنداي ساتتە قولىندا قارجىسى بار ءار ازامات ءوزىن ويلاي بەرمەي، ەلگە، حالىققا شاماسىنشا كومەك قولىن سوزۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. 60 توننا ازىق-تۇلىكتى الىپ، تاراتىپ بەرۋدى ءجون سانادىم. مەملەكەت باسشىسى قانداي تاپسىرما بەرسە دە، ورىنداۋعا تىرىسامىز. شىن مىقتى مەملەكەتتەن كومەك سۇراي بەرمەي، ەلگە قىزمەت قىلۋ كەرەك»، – دەدى الماتى وبلىسى «گاز شارۋاشىلىقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى مولديار نۇرباەۆ.

بۇگىندە جاسى 70-تەن اسسا دا، اتتان تۇسپەگەن كاسىپكەر وڭىرگە اتىمتاي جومارتتىعىمەن تانىلعان. وبلىستان بولەك الماتىنىڭ ناۋرىزباي اۋدانىنداعى جانە قالاعا ىرگەلەس جاتقان ەلدىمەكەندەردەگى تاعى ءجۇز وتباسىعا دا قولۇشىن سوزدى. قايىرىمدىلىق جاساۋدان قايتپاعان مولديار نۇرباەۆ جامبىل، تالعار، قاراساي جانە نارۋىزباي اۋداندارىن كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. الدىنا كەلگەن جاننىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە قاشاندا قول ۇشىن سوزاتىن ازامات الماتى وبلىسىنىڭ، سونداي-اق اقسۋ، جامبىل سىندى بارلىعى ءتورت اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتانعان. «التىن جۇلدىز» يەگەرى، «قۇرمەت» وردەنى، «پاراسات» وردەنى سىندى كوپتەگەن اتاقتاردىڭ يەسى اتانعان مولديار نۇرباەۆ رامازان ايىندا حالىققا جەڭىلدىكپەن گاز تارتۋ جۇمىستارىن ءارى قاراي جالعاستىرماق. ءوزى باسقاراتىن كومپانياداعى  الەۋمەتتىك جاعدايى ناشارلاۋ 117 جۇمىسشىنىڭ ارقايسىسىنا 45 مىڭ تەڭگەدەن تاعى دا اقشالاي كومەك بەرگىزدى. ايتپاقشى، حالىقتى گازبەن قامتاماسىز ەتىپ كەلە جاتقان كومپانياداعى 300-گە جۋىق جۇمىسشى كۇندەلىكتى تەگىن تۇستەنەدى ەكەن.

ءامىربولات قۇسايىنۇلى، الماتى

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: