حايۋاناتتار قاعاناتى. 1. پوليتسەي
kerey.kz
ءدىندارلار دا، ادام جانىنىڭ قاراڭعى تۇكپىرلەرىنە شىراقپەن ۇڭىلمەكشى جازۋشىلار دا، كىسىنىڭ بويىنداعى زۇلىمدىق پەن مەيىرىم تەپە تەڭ دەيدى. سودان، ءومىر دەگەنىمىز ءبىر ءبۇتىن وسى ەكى جارتىنىڭ يتجىعىسى-مىس. ەلگە مەيىرىم جاعى باسىم بولعانى كەرەك. قۇدىققا قۇلاعاندا كومىپ كەتپەسىن دەگەن پيعىل سول. شولدەگەندە سۋ بەرسە، شاۋ تارتقاندا سۇيەۋ بولسا دەگەن دامە سول. كەيدە بار عوي، مەيىرىمنىڭ ءوزى دە سوندا – قۋلىقتان تۋعان با دەپ، كوڭىلىم ءتۇسىپ كەتەدى.
بىلايعى ادامنىڭ ءوزى دە سەزەدى، مەيىرىم جاعى كوپتەۋ بولۋ كەرەگىن. ەڭ بولماسا، اكە-شەشەسى ءوزىنىڭ جەمى ءۇشىن كۇندىز-ءتۇنى شاپقىلاعانىن كوزى كوردى عوي. ەر جەتكەنشە، بىزدە ادەتتە – ون ءبىرىنشى سىنىپقا دەيىن مەيىرىمگە دەگەن ىقىلاستىڭ قايماعى بۇزىلمايدى ەكەن.
سوسىن باستالادى ەكەن قيامپۇرىس تاڭداۋ. باسقا جۇرتتى بىلمەيمىن، مەن كورگەن قازاقتان تاعدىر…
ۋاقىتشا زۇلىم بولا تۇرۋدى سۇرايدى ەكەن! قالايشا؟
مىنەكي، س. تۋرالى ايتايىن.
قاراعاندى ميليتسيا مەكتەبىن ءبىتىرىپ كەلدى. حولمسشا تىمىسكىلەنىپ، باتەڭكەنىڭ ىزىنە بالاۋىز شامدى تامىزىپ نوبايىن الىپ، سالىستىرىپ الەك بولىپ جۇرەتىن. ويپىرموو-وۋ، مەنىڭ بالام ىزكەسەر بولادى دەۋشى ەدى اتاسى. قارعام-اۋ، شارشامادىڭ با دەپ اينالىپ-تولعانىپ جۇرەتىن اجەسى.
ءسويتىپ ءجۇرىپ، ميليتسيا مەكتەبىنە كەتتى. سوسىن، تەمىرجول ميليتسياسىنا ورنالاستى. ورنالاسقاندا، ەلگە كەلىپ قىزمەت قىلىپ جاتقانىن ۇرتوقپاعىمەن ارقامنان سارت ەتكىزگەندە ءبىلدىم. دەمىمدى الا الماي بوزارىپ بارا جاتىر ەكەم، ءبىر جاعىنان – ۇرعان كىسىنى تانىپ، تاڭىرقاپ تا دەم جەتپەي قالدى. قولتىقتان ىلە كەتكەنى.
- ساكە، قاشان كەلىپ ەدىڭ ەلگە، قۇتتى بولسىن! – دەيمىن “مايمىلحانانىڭ” ىشىنەن، قاسىمداعىلارعا تانىستىعىم بارىن كورسەتكىم كەلىپ.
سول-اق ەكەن، جەتىپ كەلىپ، ۇرتوقپاعىمەن توردى زىرىلداتىپ ءوتتى.
- ساكە – كتو ەتو؟ – دەدى كوزىمە قادالىپ.
اۋزىما قۇم قۇيىلدى. ايىپپۇلىن تولەپ شىقتىق ايتەۋىر. ىشىمنەن سوتتاپ ءجۇرمىن وزىمشە. مەنى ۇرماي-اق قويسا بولاتىن ەدى عوي دەيمىن. بىراق تۋ سىرتىمنان ۇردى، كورگەن جوق قوي دەيمىن. بىراق، ساۋلىق سۇراسقاندا دا تانىماعان بولدى عوي دەيمىن. سوسىن ۇمىتتىم.
ۋاقىتشا.
ءبىر كۇنى ءبىر اپامىز كەنەتتەن قىزمەتتە جوعارىلاپ كەتتى. وبلىستىڭ ورتاسىنا بارىپ، تورىنەن ءبىر شىقتى ال. قاراشا ءۇيدىڭ قۇدايى بار دەۋشى مە ەدى، سولاي بولدى دا قويدى.
مانساپتى كوتەرە الماعانى ما، الدە، قايتا كوتەرە العانى ما – وسى قۇقىق-بىقىققا قاتىسى بارلاردى اپام ەسىگىنىڭ الدىنا ءيىرىپ قوياتىن. قاڭعىرماي، ودان دا مەنىڭ كوررەسپوندەنتسيالارىمدى تاسى، تارتپادان تيىن-تەبەن بەرىپ تۇرامىن دەپ، مەنى بەيرەسمي جۇمىسقا الدى.
سودان، جۇمىسسىماققا بارىپ-كەلىپ ءجۇرىپ، ساكەمدى كوردىم! كەزەكسىز كىرگەنىمە، اپاما سەن دەپ سويلەگەنىمنەن ەندىگارى تەگىن ادام ەمەسىمدى اڭداسا كەرەك.
- كاۋاپقا شاقىرام، ءبارى وزىمنەن، اڭگىمە بار! – دەپ جارماسقانى.
بۇگىنگىنىڭ بيىگىنەن سوكپەسسىز. بىراق مىناداي قۇرمەت كىسىلىك نازىم سىيلايدى ەكەن. كەلىسە كەتتىم.
كاۋاپحانادا وكپەمنىڭ ءبارىن ايتتىم. ول دا اعىنان جارىلدى:
- بىلەسىڭ بە، ءبىر ادامعا كۇلە قاراساڭ، حالىق ەركەلەپ كەتەدى. ءبارى جاعداي ايتىپ كەتەدى. ءادىلىن ايتشى ءوزىڭ. سەنى تانىماعان بولدىم، ەسەسىنە تىم-تىرىس وتىردىڭدار. جامىراماي كەتتىڭدەر. دۇرىس پا؟…
سول وتىرىستا “ەكى-ءۇش جىل، سوسىن اۋىسام، حايۋان بولىپ بارا جاتىرمىن” دەگەن. “ۋاقىتشا عوي، ۋاقىتشا…” دەگەن، مەنەن گورى ءوزىن سەندىرگىسى كەلىپ. “قاتالدىق كەرەك نارسە…” دەپ، ۇرتوقپاعىن سىلتەڭكىرەپ جىبەرەتىن عادەتىن اقتايتىن ۇزىننان-شۇباق اڭگىمە ايتقان.
ەكى-ءۇش جىلى جيىرما بەس جىلعا ۇلاسسا كەرەك. ءۇستى-ۇستىنە ءۇي سالىپ ءجۇرىپ، اقىرى ءبىر اۋدان ورتالىعىندا باستىق بولىپ زەينەتكە كەتتى دەپ ەستىدىم. جاقسى، كوزىممەن كوردىم. بىراق تانىماعان بولدىم. باتەڭكە ىزىنە بالاۋىز تامىزىپ جۇرەتىن ارمان قۋعان باياعى بالانى شىنىمەن تانىمادىم.
ول دا مەنى تانىمادى: اپام الدەقاشان قىزمەتتە جوق ەدى…
پىكىر قالدىرۋ