|  | 

Köz qaras

HAYUANATTAR QAĞANATI. 1. POLICEY

324662804_1316700538904868_2583768498950721750_n
Dindarlar da, adam janınıñ qarañğı tükpirlerine şıraqpen üñilmekşi jazuşılar da, kisiniñ boyındağı zwlımdıq pen meyirim tepe teñ deydi. Sodan, ömir degenimiz bir bütin osı eki jartınıñ itjığısı-mıs. Elge meyirim jağı basım bolğanı kerek. Qwdıqqa qwlağanda kömip ketpesin degen piğıl sol. Şöldegende su berse, şau tartqanda süyeu bolsa degen däme sol. Keyde bar ğoy, meyirimniñ özi de sonda – qulıqtan tuğan ba dep, köñilim tüsip ketedi.
Bılayğı adamnıñ özi de sezedi, meyirim jağı köpteu bolu keregin. Eñ bolmasa, äke-şeşesi öziniñ jemi üşin kündiz-tüni şapqılağanın közi kördi ğoy. Er jetkenşe, bizde ädette – on birinşi sınıpqa deyin meyirimge degen ıqılastıñ qaymağı bwzılmaydı eken.
Sosın bastaladı eken qiyampwrıs tañdau. Basqa jwrttı bilmeymin, men körgen qazaqtan tağdır…
uaqıtşa zwlım bola twrudı swraydı eken! Qalayşa?
Mineki, S. turalı aytayın.
Qarağandı miliciya mektebin bitirip keldi. Holmsşa timiskilenip, bäteñkeniñ izine balauız şamdı tamızıp nobayın alıp, salıstırıp älek bolıp jüretin. Oypırmoo-ou, meniñ balam izkeser boladı deuşi edi atası. Qarğam-au, şarşamadıñ ba dep aynalıp-tolğanıp jüretin äjesi.
Söytip jürip, miliciya mektebine ketti. Sosın, temirjol miliciyasına ornalastı. Ornalasqanda, elge kelip qızmet qılıp jatqanın wrtoqpağımen arqamnan sart etkizgende bildim. Demimdi ala almay bozarıp bara jatır ekem, bir jağınan – wrğan kisini tanıp, tañırqap ta dem jetpey qaldı. Qoltıqtan ile ketkeni.
- Säke, qaşan kelip ediñ elge, qwttı bolsın! – deymin “maymılhananıñ” işinen, qasımdağılarğa tanıstığım barın körsetkim kelip.
Sol-aq eken, jetip kelip, wrtoqpağımen tordı zırıldatıp ötti.
- Sake – kto eto? – dedi közime qadalıp.
Auzıma qwm qwyıldı. Ayıppwlın tölep şıqtıq äyteuir. İşimnen sottap jürmin özimşe. Meni wrmay-aq qoysa bolatın edi ğoy deymin. Biraq tu sırtımnan wrdı, körgen joq qoy deymin. Biraq, saulıq swrasqanda da tanımağan boldı ğoy deymin. Sosın wmıttım.
Uaqıtşa.
Bir küni bir apamız kenetten qızmette joğarılap ketti. Oblıstıñ ortasına barıp, törinen bir şıqtı al. Qaraşa üydiñ qwdayı bar deuşi me edi, solay boldı da qoydı.
Mansaptı kötere almağanı ma, älde, qayta kötere alğanı ma – osı qwqıq-bıqıqqa qatısı barlardı apam esiginiñ aldına iirip qoyatın. Qañğırmay, odan da meniñ korrespondenciyalarımdı tası, tartpadan tiın-teben berip twramın dep, meni beyresmi jwmısqa aldı.
Sodan, jwmıssımaqqa barıp-kelip jürip, Säkemdi kördim! Kezeksiz kirgenime, apama sen dep söylegenimnen endigäri tegin adam emesimdi añdasa kerek.
- Käuapqa şaqıram, bäri özimnen, äñgime bar! – dep jarmasqanı.
Büginginiñ biiginen sökpessiz. Biraq mınaday qwrmet kisilik nazım sıylaydı eken. Kelise kettim.
Käuaphanada ökpemniñ bärin ayttım. Ol da ağınan jarıldı:
- Bilesiñ be, bir adamğa küle qarasañ, HALIQ erkelep ketedi. Bäri jağday aytıp ketedi. Ädilin aytşı öziñ. Seni tanımağan boldım, esesine tım-tırıs otırdıñdar. Jamıramay kettiñder. Dwrıs pa?…
Sol otırısta “eki-üş jıl, sosın auısam, hayuan bolıp bara jatırmın” degen. “Uaqıtşa ğoy, uaqıtşa…” degen, menen göri özin sendirgisi kelip. “Qataldıq kerek närse…” dep, wrtoqpağın silteñkirep jiberetin ğadetin aqtaytın wzınnan-şwbaq äñgime aytqan.
Eki-üş jılı jiırma bes jılğa wlassa kerek. Üsti-üstine üy salıp jürip, aqırı bir audan ortalığında bastıq bolıp zeynetke ketti dep estidim. Jaqsı, közimmen kördim. Biraq tanımağan boldım. Bäteñke izine balauız tamızıp jüretin arman quğan bayağı balanı şınımen tanımadım.
Ol da meni tanımadı: apam äldeqaşan qızmette joq edi…

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: