ءسىز سەنبەسەڭىز دە، قازىرگى فاكتىلەرگە قاراپ، «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنىڭ ورىندالاتىنىن اڭعارۋعا بولادى. كوبىمىز بىلمەۋىمىز مۇمكىن، بىراق ول تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ العاشقى ستراتەگياسى. 1997 جىلى قابىلدانعان. ارتىنان ونى نازارباەۆتىڭ ءوزى ۇمىتتىرىپ، جاۋىپ تاستاپ، ارحيۆكە اتتاندىرىپ جىبەرگەن بولاتىن. بىراق ودان كەيىن قابىلدانعان، كەرەمەت دەلىنگەن جۇزدەن اسا باعدارلامالار، جوبالار ورىندالمادى دا، ءدال وسى ستراتەگيا عانا ءوز ماقساتىنا 100 پايىز جەتەتىن سياقتى.

مەرەيتويلى، ادەمى جانە دوڭگەلەك تسيفر بولعاندىقتان ستراتەگيا اۆتورلارى 2030 دەپ شامالاپ قويا سالعانى تۇسىنىكتى. «جاقسىنىڭ ايتقانى ەمەس، جاماننىڭ ساندىراعى كەلەدى» دەگەندەي، ءبىر قىزىعى، ءدال وسى 2030 جىلعا كوپ نارسە بايلانىپ تۇر. پورتالعا قاتىسى بارلار قازاقتىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ءماشھۇر ءجۇسىپ تەورياسىن العا تارتۋى مۇمكىن، ونىمەن داۋلاسپايمىن. بىراق 2030 جىلدان كەيىن كوپ نارسەنىڭ وزگەرەرىنە سەنىم مولايا ءتۇستى.

بۇل زاڭدىلىقتى بىلتىردان بايقاعان بولاتىنمىن. رەتىمەن تۇسىندىرە كەتەيىن.

بۇگىن ۇلتتىق بانك «ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىن باسقارۋ جونىندەگى 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن» جاريالادى. قۇجات – 2030 جىلى ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىن 100 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋدى ماقسات ەتىپ قويعان. جانە وسى نەگىزگى ماقسات جولىندا اكتيۆتەردى ورنالاستىرۋ پروپورتسياسى وزگەرەدى. كونسەرۆاتيۆتى يدەولوگيادان ۇلتتىق قور ۇتىمدى بالانسقا اۋىستى.

بۇرىن قور اكتيۆتەرىنىڭ 80 پايىزى وبليگاتسيادا، 20 پايىزى اكتسيالاردا ساقتالىپ كەلدى. بۇل سۋپەركونسەرۆاتيۆتىك ۇستانىم بىزگە قوردى ساقتاپ قالسا دا، ونىڭ كولەمىن كوبەيتۋگە مۇمكىندىك بەرمەگەن ەدى. سەبەبى، سول اقشانى ساقتاۋدان، ينۆەستيتسيالاۋدان جارىتىپ پايدا الا المادىق. كريزيستەردەن باس كوتەرمەدىك تە، بيۋدجەتتى قارجىلاندىرامىز دەپ قوردىڭ كوپ اقشاسىن جەپ قويدىق. ناتيجەسىندە سوڭعى 10 جىلدا ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرى 77,4 ميلليارد دوللاردان 55,7 ميلليارد دوللارعا ازايدى. ءوزى وسپەي تۇرعان قورعا ءبىز 2017 جىلى 2,1 تريلليون تەڭگە سالىپ، 4,4 تريلليون تەڭگە شىعارىپ الدىق. ال 2020 جىلى ودان دا ارى بارىپ، 1,4 تريلليون تەڭگە ءتۇسىم سالىپ، كەرىسىنشە 4,8 تريلليون تەڭگە الىپ العان بولاتىنبىز. بيىل دا اپپەتيتىمىز جامان ەمەس، شامامەن 3 تريلليون تەڭگە جۇمسايمىز.

ەندى قور اكتيۆتەرىنىڭ 60 پايىزى وبليگاتسيالاردا، 30 پايىزى اكتسيالاردا، 5 پايىزى التىن مەن قالعان 5 پايىزى بالاما قۇرالداردا ساقتالاتىن بولادى. وبليگاتسيالار ۇلەسى قىسقاردى، اكتسيالار ۇلەسى ارتتى. تيىسىنشە التىن مەن بالاما قۇرالدار پايدا بولدى. بالاما قۇرالدىڭ ىشىنە ەگەر ول بىزگە ءتيىمدى بولسا – كريپتوۆاليۋتانىڭ دا ەنۋى عاجاپ ەمەس. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، قوردىڭ ينۆەستيتسيالىق جولمەن ءوز تابىسىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگى كوبەيەدى. ۇلتتىق بانك اناليتيكتەرى، سوندا قوردىڭ كىرىستىلىگى جىلىنا 1 پايىزعا ارتادى دەگەن پىكىردە. بۇل قازىر جىلىنا قوسىمشا 700-800 ميلليون دوللار، ال 5 جىلدان كەيىن 1 ميلليارد دوللاردان اساتىن سوما.

وعان قوسا، بۇدان بىلاي سول جىلى قورعا تۇسەتىن اقشادان ارتىق قاراجات الۋعا تيىم سالىنادى. ياعني 2017, 2020 جىلعى وقيعالار ەندى قايتالانبايدى. اكتيۆتەر ينۆەستيتسيالىق تابىستى كوبەيتسە جانە ترانسفەرتتەردى اۋىزدىقتاساق، شىنىمەن دە 2030 جىلى ۇلتتىق قوردا 100 ميلليارد دوللار جاتاتىن بولادى. وسى مەجەگە جەتىپ الساق، ءبىزدى ەشكىم توقتاتا المايدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، كاسپيىندە 10 ميلليون تەڭگەسى بار ادام سياقتى ەمىن-ەركىن جۇرەتىن بولامىز.

ەكىنشى قىزىق فاكت. تۋرا 2030 جىلى ءبىز قاشاعاننىڭ قىزىعىن كورە باستايمىز. ينۆەستورلارمەن جاسالعان جىرتقىش كەلىسىم بويىنشا، ولار قاشاعان مۇنايىن ساتىپ، ءوزىنىڭ بارلىق شىعىندارىن جاپقانشا، بىزگە تابىستىڭ نەبارى 2 (ەكى) پايىزىن عانا بەرىپ وتىرادى. 2013 جىلى كەن ورنىنان كوممەرتسيالىق مۇناي الىنا باستادى. ءبىزدىڭ كۇتىپ جۇرگەنىمىزگە 10 جىل بولدى. ەندى جەتى جىل شىداۋ كەرەك. سودان كەيىن قاشاعاننان ۇلتتىق قورعا قوماقتى اقشا كەلەتىن بولادى.

ءۇشىنشى فاكت. 2030 جىلى “SVEVIND Energy Group” باسشىسى ۆولفگانگ كرووپ امان-ەسەن بولسا، اللا ونىڭ قولىنا قۋات بەرسە، ول قازاقستاننان جاسىل سۋتەگى ءوندىرىپ، ەۋرووداققا ساتا باستايدى. ءبىز وندا قازىرگى تەحنولوگيالىق كەزەڭنەن (مۇناي، كومىر، بەنزين) كەلەسى تەحنولوگيالىق كەزەڭگە (سۋتەگى، اەس) سەكىرەتىن بولامىز.

سوندىقتان، ءماشھۇر ءجۇسىپ بابامىزدىڭ ايتقانى ورىندالۋدا. بىراق بۇل 7 جىلدان كەيىن ءبارى جاقسى بولادى دەپ ديۆاندا جاتايىق دەگەن ءسوز ەمەس. وسىنىڭ بارىنە جەتۋ ءۇشىن ءوزىمىز تىنباي ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك.