ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.
kerey.kz
ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن.
6 اقپان كۇنگى ويىم:
ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە.
مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل مەن مىنا ءتىل» دەگەن پودكاست باستاپ، سول جەردە يدەيانى پىسىرە بەرەيىن دەدىم.
حالىقتىڭ ورىس تىلىنە قاتىستى باپتى الىپ تاستايىق دەپ شىنداپ كىرىسكەنى وتە جاقسى نىشان. ال بيلىك وكىلدەرىنىڭ بۇل جاعدايعا دايىن بولماي قالعانى، قازىر ولاردىڭ قاتتى تاڭعالىپ وتىرعانى ايانىشتى جاعداي. بۇدان مىنا نارسەنى تۇسىنۋگە بولادى. ءبىر نارسە (قازاق ءتىلى) تۋرالى ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايتىن ەكى ءتۇرلى تۇسىنىك قالىپتاسقان. حالىق بيلىكتىڭ قالاي جۇمىس ىستەپ جاتقانىن بىلمەيدى (ورىس ءتىلىن الىپ تاستاسا، ءبارىن قازاقشا جۇرگىزىپ كەتە الۋ قيىن ەمەس دەپ ويلايدى), بيلىك حالىقتىڭ نە ويلايتىنىن بىلمەيدى (ورىس تىلىندە تۇرعان نە بار دەپ ويلايدى).
مەنىڭ ويىم بىلاي. قوعامداعى نارازىلىقتى ۋشىقتىرماۋ ءۇشىن بارىنشا ەرتەرەك كونستيتۋتسيانىڭ مىنا جوباسىن رەسمي سايتتاردان، بارلىق كومپيۋتەر، فلەشكادان ءوشىرىپ تاستاۋ كەرەك. جاساعان ادامداردىڭ موينىنا ءبىر-ءبىر وردەن تاعىپ، بيلىكتەن الاستاتۋ كەرەك. كوميسسيانى تاراتۋ كەرەك. دۇرىس ادامداردى الىپ، قايتا جازۋ كەرەك. نەمەسە كونستيتۋتسيانى وزگەرتۋ تۋرالى يدەيادان باس تارتسا، ءتىپتى جاقسى. مەن ءوزى، ا نۇكتە مەن ب نۇكتەنى تابا الماي قالدىم. ياعني، و باستا كونستيتۋتسيانى وزگەرتۋ نەگە كەرەك بولدى جانە نەندەي ماقساتقا قول جەتكىزبەكشىمىز؟
ال ەگەر وكىمەتىمىز قايتكەن كۇندە دە وزگەرتەمىز دەپ، ەكىنشى رەت كوميسسيا قۇرىپ، مىقتاپ كىرىسەتىن بولسا، كوميسسياعا كىرگەنى ءۇشىن ءماز بولاتىن ادامداردى ەمەس، اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن ادامداردى جيناۋى كەرەك.
ءوز باسىم تىلگە قاتىستى باپقا عانا ەمەس، قيت ەتسە پارلامەنتتى تاراتا سالاتىن پرەزيدەنت تۋرالى باپقا، الاتاۋ دەگەن بولاشاقتا چاينا تاۋنعا اينالۋى مۇمكىن قالانىڭ ستاتۋسىنا، كونستيتۋتسيادا كوپ كەزدەسەتىن «ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقى» دەگەن تىركەسكە (باياعى قازاقستاندىق ۇلت دەگەننىڭ جاڭعىرعان ءتۇرى ەمەس پە؟) الاڭدايمىن. بۇل ءبىزدى قايدا اپارىپ سوعادى؟ ال ءتىل تۋرالى باپتىڭ ەكىنشى تارماعىن الىپ تاستاي الماسا (الىپ تاستاي المايدى ونى), وندا جۇمسارتۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. «ورىس ءتىلى قازاق تىلىمەن قاتار قاجەت بولعان جاعدايدا قولدانىلا الادى» (ۆ گوسۋدارستۆەننىح ورگانيزاتسياح ي ورگاناح مەستنوگو ساموۋپراۆلەنيا نا ريادۋ س كازاحسكيم يازىكوم وفيتسيالنو موجەت ۋپوترەبلياەتسيا رۋسسكي يازىك) دەگەن سىڭايدا بولۋى كەرەك. سودان كەيىن ءابىش كەكىلباەۆ ۇسىنعان ءماجىلىستى قۇرىلتاي دەپ وزگەرتۋ اسقان تالعامسىزدىقتىڭ بەلگىسى دەپ ەسەپتەيمىن.
ال ەندى كوپشىلىككە قاراتىپ مىنانى ايتقىم كەلەدى. اينالايىن، قازاق حالقى! كىم كورىنگەندى الدەقانداي قىلا بەرۋدى قويىڭىزدارشى. ءتۇرى ادەمى، ءسوزى ادەمى دەپ كىم كورىنگەندى اسپەتتەيسىزدەر. سولار سوسىن باستارىڭىزعا تىشىپ وتىرادى. ىلە شالا كەلەسى سونداي بىرەۋدى تاۋىپ الىپ، تامسانىپ وتىراسىزدار. ادامنىڭ تۇرىنە، سوزىنە ەمەس، ىسىنە قاراپ باعالاۋدى ۇيرەنەتىن ۋاقىتتارىڭىز بولدى عوي.
قازاق ەلىنە اللا جار بولسىن!
پىكىر قالدىرۋ