|  | 

الەۋمەت

مۇحتار شەرىم. بايلار جىلامايدى…

مۇحتار شەرىم11175000_820525994701818_7155118662579669367_n

«بايلار دا جىلايدى» دەپ جاتادى عوي، وتىرىك! ومىردە ولمەۋدىڭ قامىمەن قالتىراپ، دىرىلدەپ جۇرگەنىمدە، شىرىگەن ءبىر باي كوشەنىڭ ءبىزدىڭ ۇيگە قاراما-قارسى بەتىنەن «حان سارايىن» سالىپ الدى. ءۇيى بەس قابات، قورشاۋى ون قابات… توقپەن اشىلىپ –جابىلاتىن داربزاسىنىڭ قاسىندا ءبىزدىڭ داربازا دالباسا… ەسىگىن اشقان سايىن شيقىلداپ، «ۇيالامايسىڭ با؟ تىم بولماسا بوياپ قويمايسىڭ با؟» دەپ شاعىم ايتىپ تۇرعانداي…
قويشى، بۇگىنگى قوعام ەكىگە ءبولىندى عوي… بايلار مەن تاقىر كەدەيلەر… بايى¬سىن، بىراق ادامگەرشىلىگى دە قوسا بايىسىن دەيمىز دە، استانادا ءبىر ميلليونەر جاس جىگىتتىڭ قۇلاعىن كەسىپ شۇنتيتىپ، بەتىن كونەكتەي ءىسىرىپ، اۋزىن ايىرىپ جىبەردى ەمەس پە؟ انە، بايلار جىلامايدى، ەرىگىپ ەسىنەيدى، كۇلەدى، اقشاسىنىڭ ارقاسىندا زاڭنان اتتاپ كەتەتىنىن بىلەدى… مەنىڭ كورشىم قىزىق ادام، قىسقاسى، نيەتى بۇزىق ادام! «جۇگىرىپ كەلىپ نەگە سالەم بەرمەيسىڭ؟» دەپ ۇرىسادى عوي. وزىنشە. «مەن سەنەن ەمەس، قۇدايدان عانا قورقامىن!» دەپ ەدىم، پالەگە قالدىم. قورعانىنىڭ قابىرعاسىنا «تابلو» دەيدى مە، جۇگىرتپە جولى بار ۇزى-ىن بىردەڭە ورناتا سالعانى. كەشكە قاراپ تۇرسام، مىناداي جۇگىرتپە جولداردى وقىدىم: «ەي، كاۋەكباس بەيشارا! و، شەشەڭ…» جىنىم كەلدى. مىنا باي مەنى بالاعاتاپ جازدى عوي! دەرەۋ سۋعا ءتۇسىپ كەتسە دە ىستەپ تۇرعان ەسكى سوتكاممەن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الدىم. سوتقا ارىز جازىپ، بەس ميلليون مورالدىق شىعىن تالاپ ەتتىم. بايلار جىلامايدى ەكەن… سوت تا سونىڭ ءسوزىن سويلەپ، «جۇگىرتپە جولدا ءسىزدىڭ اتى-ءجونىڭىز جازىل¬ماعان، جالپىلاما بوقتاعان… بالكىم كوشەدەگى تالداردى بالاعاتتاعان…» دەگەن قيسىق قاۋلى شىعاردى. مەيلى، قۇداي كورسەتەدى ءالى. ءسويتىپ جۇرگەنىم¬دە، ەسىگىنىڭ الدىنا بيلبورد ورناتتى. كەشكە كەتىك ءتىسىمدى شۇقىلا-اپ قاراپ وتىرسام، «ەي، سۇمىراي! ساۋساعىن سورعان سورلى! ءبىر كۇنى اتىپ كەتەمىن!» دەگەن جازۋ شىعىپ، ماعان ۇقساس كاريكاتۋرانىڭ شىعا كەلگەنى… ايقايلاپ، داربازاسىن توقپاقتادىم. كۇزەتشىسى اۆتوماتپەن وق جاۋدىرعاندا، قورىق¬قانىم¬نان ءيتىمنىڭ ۇيشىگىنە كىرىپ كەتىپپىن. كوزىمدى جۇمىپ. بەتىم جىلى-ىپ كەتتى. قاراسام، ءيتىم ەكەن، بەتىمدى جالاپ جاتقان. ايەلىمنەن ۇيال¬عانىم-اي! انە، بايلار جىلامايدى، قايتا مازاقتاپ، ارىمىزدى قور¬لايدى… پروكۋرا¬تۋراعا ارىز الىپ باردىم. «جەكەمەنشىك بيلبوردتا ءسىزدىڭ اتىڭىز جا¬زىلماعان. ول ءوزىنىڭ ولەڭ شۋماعى» دەپ شىعارىپ سالدى. جۇگىرتپە جولىنا قاراسام، «ادام ەمەس ادام دەسە! كىندىگىڭدى كەۋدەڭە شىعارىپ جىبەرەيىن بە؟» دەگەن جازۋلار جىبىرلاپ بارا جاتتى… نە ىستەسەم ەكەن ا؟ بايلار بىلگەنىن ىستەيتىن بولدى عوي! بۇلاردى تاۋبەسىنە كەلىتىرەتىن كىم بار ءوزى؟ كەرەمەت يدەيانىڭ ساپ ەتە قالعانى! و! دەرەۋ تاقتايدان تاقتا جاساپ، وعان اق بوياۋمەن: «ەشاك دەسە! جەمقور جەكسۇرىن! قايىرىمى جوق، ارتى بوق بەرەكەسىز بىردەڭە! قۇداي جازاڭدى بەرسىن!» دەپ جازىپ، داربازاما ءىلىپ قويدىم. سول ەكەن، سوتقا سۇيرەپ، ون كۇنگە قاماتىپ قويدى، ءيتتىڭ بالاسى! «ادىلدىك قايدا؟» دەپ جىلاپ وتىرمىن… ماعان قوسىلىپ، كۇزەتشى دە جىلاپ وتىر… ءبارىمىز جىلادىق…

facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: