Mwhtar ŞERİM. BAYLAR JILAMAYDI…
kerey.kz
«Baylar da jılaydı» dep jatadı ğoy, ötirik! Ömirde ölmeudiñ qamımen qaltırap, dirildep jürgenimde, şirigen bir bay köşeniñ bizdiñ üyge qarama-qarsı betinen «han sarayın» salıp aldı. Üyi bes qabat, qorşauı on qabat… Toqpen aşılıp –jabılatın darbzasınıñ qasında bizdiñ darbaza dalbasa… Esigin aşqan sayın şiqıldap, «Wyalamaysıñ ba? Tım bolmasa boyap qoymaysıñ ba?» dep şağım aytıp twrğanday…
Qoyşı, bügingi qoğam ekige bölindi ğoy… Baylar men taqır kedeyler… Bayı¬sın, biraq adamgerşiligi de qosa bayısın deymiz de, Astanada bir millioner jas jigittiñ qwlağın kesip şwntitıp, betin könektey isirip, auzın ayırıp jiberdi emes pe? Äne, baylar jılamaydı, erigip esineydi, küledi, aqşasınıñ arqasında zañnan attap ketetinin biledi… Meniñ körşim qızıq adam, qısqası, nieti bwzıq adam! «Jügirip kelip nege sälem bermeysiñ?» dep wrısadı ğoy. Özinşe. «Men senen emes, Qwdaydan ğana qorqamın!» dep edim, pälege qaldım. Qorğanınıñ qabırğasına «tablo» deydi me, jügirtpe jolı bar wzı-ın birdeñe ornata salğanı. Keşke qarap twrsam, mınaday jügirtpe joldardı oqıdım: «Ey, käuekbas beyşara! O, şeşeñ…» Jınım keldi. Mına bay meni balağatap jazdı ğoy! Dereu suğa tüsip ketse de istep twrğan eski sotkammen suretke tüsirip aldım. Sotqa arız jazıp, bes million moral'dıq şığın talap ettim. Baylar jılamaydı eken… Sot ta sonıñ sözin söylep, «Jügirtpe jolda sizdiñ atı-jöniñiz jazıl¬mağan, jalpılama boqtağan… Bälkim köşedegi taldardı balağattağan…» degen qisıq qaulı şığardı. Meyli, Qwday körsetedi äli. Söytip jürgenim¬de, esiginiñ aldına bilbord ornattı. Keşke ketik tisimdi şwqıla-ap qarap otırsam, «Ey, swmıray! Sausağın sorğan sorlı! Bir küni atıp ketemin!» degen jazu şığıp, mağan wqsas karikaturanıñ şığa kelgeni… Ayqaylap, darbazasın toqpaqtadım. Küzetşisi avtomatpen oq jaudırğanda, qorıq¬qanım¬nan itimniñ üyşigine kirip ketippin. Közimdi jwmıp. Betim jılı-ıp ketti. Qarasam, itim eken, betimdi jalap jatqan. Äyelimnen wyal¬ğanım-ay! Äne, baylar jılamaydı, qayta mazaqtap, arımızdı qor¬laydı… Prokura¬turağa arız alıp bardım. «Jekemenşik bilbordta sizdiñ atıñız ja¬zılmağan. Ol öziniñ öleñ şumağı» dep şığarıp saldı. Jügirtpe jolına qarasam, «Adam emes adam dese! Kindigiñdi keudeñe şığarıp jibereyin be?» degen jazular jıbırlap bara jattı… Ne istesem eken a? Baylar bilgenin isteytin boldı ğoy! Bwlardı täubesine kelitiretin kim bar özi? Keremet ideyanıñ sap ete qalğanı! O! Dereu taqtaydan taqta jasap, oğan aq boyaumen: «Eşak dese! Jemqor jekswrın! Qayırımı joq, artı boq berekesiz birdeñe! Qwday jazañdı bersin!» dep jazıp, darbazama ilip qoydım. Sol eken, sotqa süyrep, on künge qamatıp qoydı, ittiñ balası! «Ädildik qayda?» dep jılap otırmın… Mağan qosılıp, küzetşi de jılap otır… Bärimiz jıladıq…
facebook paraqşasınan alındı
Pikir qaldıru