بەس قىزدىڭ اناسىمىن. البەتتە «مەن باقىتتىمىن!» دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن. قىزدارىمىز اقىلدى. بىرەۋلەردى بىلەمىن، ۇلدارى اراققا سالىنىپ نە اناشا شەگىپ اتا-انالارىن جىلاتىپ جۇرەدى. ناعىز قاسىرەت سول. مۇنداي «قارعايىن دەسەم – جالعىزىم، قارعامايىن دەسەم – جالماۋىزىم» دەگىزەتىن ۇلىڭ بولعانشا، اقىلدى بەس قىزىڭ بولعان عانيبەت! 
شىنى كەرەك، «تەك قىز تۋدىم» دەپ ەش وكىنبەيمىن. بەسىنشى قىزىمدى تۋعاندا دارىگەرلەر قىز ەكەنىن ايتۋعا باتا الماي ءجۇردى. نەگىزى ۋزي-عا ءبىر رەت تۇسكەنمىن. وندا جىنىسى دۇرىس كورىنبەدى. ال اۋىلدان اۋدانعا ءجيى كەلۋ ماعان مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتى دە «بالكىم ۇل بولار» دەگەن ۇمىتپەن ءجۇردىم. قىز بولسا دا مەنىڭ باۋىر ەتى بالام. قىزىمدى قوينىما العاندا ەت جۇرەگىم ەلجىرەپ سالا بەردى.

مويىندايمىن، «ىلعي قىز تاپقان ايەل» دەپ سىرتتان بىرەۋلەردىڭ مۇسىركەيتىندەرى ماعان ۇنامايدى. ءتىپتى، ەنەم دە ۇنەمى «قىز عانا تۋاتىن قاتىن» دەپ كەكەتىپ-مۇقاتىپ وتىراتىن. ونى ايتاسىزدار، كۇيەۋىمنىڭ كەزىندە بۇكىل اۋىلدى شۋلاتقان ءبىر بۇزىق ءىنىسىنىڭ ءوزى كەيدە قاعىتىپ-سوعىتىپ ءبىر تيىسپەسە كوڭىلى كونشىمەيدى. ونىڭ ءتىپتى قىزدارىما «شەشەسىنىڭ قىزدارى» دەپ ونىڭ اعاسىنىڭ ولارعا ەش قاتىسى جوقتاي سويلەيتىنى بار. قۇددى بەس قىزدى دا مەن جولدان تاپقانداي… كوپ ادام ءۇشىن تەك قىز تۋاتىن ايەل – ەكىنشى سۇرىپ ادام سياقتى. ۇلكەن قىزىم ءبارىن تۇسىنەدى. اعاسىن سىيلاۋدان قالعان. الايدا «قانداي بولسا دا اعاڭ، ۇلكەن كىسى، سويلەيدى، قويادى» دەپ قىزىمدى اقىلعا شاقىرىپ وتىرامىن.

مەنىڭ كۇيەۋىم – التى اعايىندى. ەنەم التى ۇل تۋعان ايەل. سىزدەرگە – وتىرىك، ماعان – شىن. مەنەن باسقا كەلىندەرىنىڭ بارلىعى تەك ۇل تۋادى. تەك مەنەن كەيىنگى كەلىنىمىز ءبىر ۇل، ءبىر قىز تۋعان.

ەنەم بىردە توسەك تارتىپ، جاتىپ قالدى. ءوزى ولەتىن شىعارمىن دەپ ويلادى. بىراق دەرتىنەن ايىعىپ، قازىر ءدىن امان. اۋرىپ جاتقاندا كىلەڭ ۇل تۋىپ، مارتەبەلى بولىپ جۇرگەن ءبىر دە ءبىر كەلىنى وعان قارامادى. جۇمىس اراسىندا (مەكتەپتە مۇعالىممىن) ۇيگە جۇگىرىپ كەلىپ، استىن تازالاپ، تاماقتاندىرىپ ءجۇردىم. وسىلاي ءبىر جىل ءبىراز قينالدىم. ونى قويشى، ەنەمنىڭ امان قالعانىنا قاتتى قۋاندىق. اراسىندا مەنىڭ قىزدارىم قاراعان ەدى وعان. تۇسىنگەنىنە راحمەت، سودان كەيىن ەنەمنىڭ ماعان كوزقاراسى مۇلدە وزگەردى. 180 گرادۋسقا. قازىر ەكەۋمىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىز باسقا. قىزى مەن شەشەسى سياقتىمىز. نە ىستەسە دە مەنىمەن اقىلداسادى. ءتاتتىسىن، ادەمىسىن تىعىپ ماعان بەرەدى. قىزدارىمدى دا ەرەكشە جاقسى كورەدى. قىسقاسى، ەنەم ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا جاتىپ، بۇرىنعى قاتەلىكتەرىن مويىنداعان سياقتى.

بىراق كەيدە كۇيەۋىمدى ايايمىن. دوستارىنىڭ بارلىعىندا دا ۇل بار. بىردە مەكتەپتە بىرگە وقىعان دوسى قوناقتا وتىرعانىمىزدا «سەن وسى ۇل تۋدىرا الماساڭ ماعان ايتىپ قويساڭشى، كومەكتەسىپ جىبەرەيىن» دەپ كەڭك-كەڭك كۇلگەندە، كۇيەۋىمنىڭ اۋزىنا ءسوز تۇسپەي، باسى سالبىراعان كۇيى كوزىمەن جەر ءسۇزىپ وتىرىپ قالدى. ارينە ول «قالجىڭدادىم» دەپ ويلادى، دەسە دە دوسىنىڭ ەركەكتىك نامىسىن اياق استى قىلعانىن ۇقپادى. «ونداي اقىماق ادامدارعا ءسوز شىعىنداپ كەرەگى جوق» دەپ، مەن دە ۇندەمەدىم. بىراق كۇيەۋىمنىڭ الدىندا ءوزىمدى قاتتى كىنالى سەزىندىم. قۇدايدىڭ ءبىر ۇل بەرمەگەنىنە سول كەزدە نالىدىم ىشتەي.

كۇيەۋىم قىزدارىن قاتتى جاقسى كورەدى. ماعان دا «ۇل تۋمادىڭ» دەپ ەشۋاقىتتا ارتىق اڭگىمە ايتىپ كورگەن ەمەس. بىردە ءۇشىنشى قىزىم ناۋقاستانىپ اۋداندىق اۋرۋحانا ءتۇسىپ قالدى. شىعاراتىن كەزدە كۇيەۋىم كولىگىنىڭ ءبىر جەرىن جوندەپ الايىن دەپ، ءوزى جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ، «سارى قىزىم جازىلدى، ۇيگە قايتىپ كەلەدى» دەپ وزىنشە ءبىر ولەڭ شىعارىپ، اندەتىپ ءجۇر. جۇرەگىم جىلىپ سالا بەردى. ءار قىزىن وزىنشە جاقسى كورەدى. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ۇلكەن قىزىمىز دۇكەننەن قىمبات اياق كيىم كورىپ، قاتتى قىزىققانىن ايتىپ كەلدى. ول تۇندە ۇيىقتاپ قالعاندا، كۇيەۋىم ماعان سىبىرلىپ «قىزىمىزعا توسىن سىي جاسايىق. تاڭەرتەڭ ەرتەمەن انا اياق كيىمدى ساتىپ الىپ، قاسىنا اكەپ قويايىق» دەيدى. «باعاسى ۋداي عوي. سودان كەيىن قينالىپ قالمايمىز با؟» دەپ ەدىم، «ءبىر ءمانىسى بولار. بالامنىڭ ءبىر قۋانىشىنىڭ ءوزى مەن ءۇشىن وراسان بايلىق!» دەيدى. ءدال سولاي جاسادىق. قىزىمىزدىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. شىنىمەن دە ودان وتكەن باقىت جوق ەكەن!

قازىر جاسىم 40-تان اسقان. مەنىڭ جاسىمدا دا بالا تۋىپ جاتقان ايەلدەر جوق ەمەس. دەنساۋلىعىم دا، ءتاۋبا، جاقسى. تاعى ءبىر قۇرساق كوتەرىپ كورسەم دەيمىن. بىراق تاعى قىز بولىپ قالسا قايتەمىن. ۇلدى اڭساپ جۇرگەن كۇيەۋىم تاعى قىز تۋىلسا قانداي كۇيگە تۇسەر ەكەن… قازىر وسىنداي ويلار مازالاپ ءجۇر. الدە ۇل تۋامىن دەگەن ويمەن عانا بالا كوتەرمەي-اق قويايىن با؟ كۇيەۋىمنىڭ اتىن جالعاستىراتىن «ءبىر التىن شۇمەك» ءبىر جاعىنان كەرەك. قايتسەم ەكەن، بىلمەيمىن…
گۇلباقىت

Alashainasy.kz