|  | 

ساياسات

نازارباەۆتىڭ فۋا-گرا تۋرالى سوزدەرىنە ونىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى پىكىر ءبىلدىردى

پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى داۋرەن اباەۆ Tengrinews.kz تىلشىسىنە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ فۋا-گرا تۋرالى سوزىنە قاتىستى پىكىرىن ايتتى. ول فۋا-گرا جايلى “بەينەلەي ايتقان ءسوزدىڭ” الەۋمەتتىك جەلىلەردە كوپ تالقىلانعانىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەستىگەنىن ايتتى.

“ارينە، نۇرسۇلتان ءابىشۇلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە نە بولىپ جاتقانىن بىلەدى، ول ينتەرنەت قولدانۋشىلارىنىڭ فۋا-گرا جايلى قالجىڭدارىنا ازىلمەن جانە تۇسىنىستىكپەن قارادى. سونىمەن بىرگە، ول ءوزىنىڭ بەينەلەي ايتقان ءسوزىنىڭ دوللاردىڭ قىمباتتاۋى مەن جانار-جاعارماي قۇنىنىڭ كوتەرىلگەنىنەن كەيىنگى كوڭىل-كۇيدى شيراتىپ الۋعا ءبىر سەبەپ بولعانىن دا تۇسىنەدى”، – دەدى نازارباەۆتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى.

“بىراق سىزدەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىعىز جۇمىس كەستەسىن كورىپ وتىرسىزدار، ول دەمالىسسىز جۇمىس ىستەيدى، ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسەدى جانە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ اماندىعى ءۇشىن جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن، 30 جانە 31 تامىزدا مەملەكەت باسشىسى قىتايدا جۇمىس ىستەپ جاتتى، ال بۇل ۋاقىتتا قازاقستاندىقتار دەمالىپ جاتىر ەدى”، – دەپ اتاپ ءوتتى داۋرەن اباەۆ.

سونىمەن قاتار، اباەۆ بەنزيننىڭ شارىقتاۋىنا بايلانىستى ءوزىنىڭ كوزقاراسىن ايتتى. ء“بىز جانارمايدىڭ تاپشىلىعىن كورمەۋىمىز ءۇشىن بەنزين باعاسىن رەتتەۋدەن باس تارتۋدىڭ قالىپتى قادام ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. وسى تاپشىلىقتىڭ بولماۋى ءۇشىن مەملەكەت مۇناي وندىرەتىن زاۋىتتارىمىزدىڭ مودەرنيزاتسياسىن وتكىزىپ جاتىر. ەرتەدە ءبىز بۇل مودەرنيزاتسيانى وتكىزە المايتىن ەدىك، سەبەبى بىزدە مۇنداي مۇمكىندىك بولمادى، ونىڭ ۇستىنە كولىك سانى ايتارلىقتاي ءوستى، بەنزيننىڭ قاجەتتىلىگى ارتتى. بەنزين بىزدە عانا قىمباتتاپ جاتقان جوق، ماسەلەن ەۋروپادا بەنزين باعاسىن وزگەرتپەگەن جالعىز ەل – مالتا، سەبەبى بەنزيندى قايتا وڭدەۋ دامىپ كەلەدى”، – دەدى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى.

ايتپاقشى، مەملەكەت باسشىسى جاعارماي باعاسىنىڭ ماسەلەسىن اتىراۋدا تالقىلايدى، وندا باتىس وڭىرلەرىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانىپ جاتىر. ول جاققا نۇرسۇلتان نازارباەۆ 16 قىركۇيەكتە سوچيدە وتەتىن وڭىرارالىق ارىپتەستىكتىڭ 12-ءشى فورۋمىنا قاتىسقاننان كەيىن بىردەن بارادى. بۇل فورۋمنىڭ باستى تاقىرىبى – اگرووندىرىستىك كەشەننىڭ دامۋى. سونىمەن قاتار، وسى كۇندەرى پرەزيدەنت تمد-داعى تاعى ءبىر ەلگە بارۋى مۇمكىن، ال ناقتى قاي ەلگە باراتىنى قر ءسىم دەڭگەيىندە قارالىپ جاتىر.

ال وسى جۇمادا، 11 قىركۇيەكتە استانادا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارىنىڭ ءسامميتى وتەدى، ونىڭ اياسىندا ونىڭ بارلىق قاتىسۋىشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى شاراعا بارادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسىنىڭ ايتۋىنشا، بۇل سامميتكە تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ قاتىسۋ-قاتىسپاۋ ماسەلەسى قارالىپ جاتىر. تۇركياداعى ىشكى ساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى ول كەلە الماۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار.

ەسكە سالايىق، قازاقستان پرەزيدەنتى فۋا گرا مەن لەند كرۋزەرلەردەن باس تارتۋ تۋرالى ۇسىنىستى اقمولا وبلىسىنداعى جۇمىس ساپارىنىڭ بارىسىندا ايتقان بولاتىن. سول كەزدە نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جەتەكشى وندىرۋشىلەرىمەن كەزدەسىپ، ولاردىڭ رەسپۋبليكانىڭ باستى اسىراۋشىسى ەكەنىن اتاپ وتكەن ەدى. “ەڭ باستىسى داستارحانىمىزدا اس بار. ءتىپتى ىشەتىن سۋسىنىمىز دا بار. كيەرىمىز دە، باسپانامىز دا بار، سول ۇيلەردى جىلىتاتىن وتىنىمىز دا بار. ەڭ باستى، ەڭ قاجەتتىنىڭ بارلىعى بار”، – دەدى پرەزيدەنت. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنىڭ بارلىعى ەلگە تىنىش ءومىر سۇرۋگە، جۇمىس ىستەۋگە جانە ەڭبەكتەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

“ال قالعاندارىنان، ماسەلەن باتىستىڭ كيىمىنەن باس تارتىپ تا ءومىر سۇرۋگە بولادى. راس پا؟ فۋا-گراسىز، بانانسىز، بىزگە زيان زاتتارسىز”، – دەدى مەملەكەت باسشىسى ازىلدەپ. “ەڭ ۇزدىك دەيتىن، لەند كرۋزەرسىز دە ءومىر سۇرۋگە بولادى. ولارسىز دا ءومىر سۇرۋگە بولادى. ەلىمىزدە ءومىر سۇرۋگە قاجەتتىنىڭ بارلىعى بار”، – دەدى پرەزيدەنت.

 Tengrinews.kz 

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: