قاڭتاردىڭ 17 كۇنى قىتاي استاناسى بەيجىڭدە ەلدى ەلەڭدەتىپ، ءدۇبىرى جەر جارعان ۇلكەن ءبىر سالتاناتتى شارا ءوتتى. «بايتاق الاپتىڭ ۇلاندارى – 2015 جىلعى مەملەكەتتىك 10 ۇزدىك ديقاندى باعالاۋ سىيلىق تاراتۋ سالتى» دەپ اتالاتىن سالتاناتتى جيىندى قىتاي ورتالىق تەلەۆيزياسىنىڭ 7 ارناسى ۇيىمداستىرىپ، كورسەتتى. بارشا جۇرتتىڭ، ميلليونداعان كورەرمەننىڭ نازارى بۇكىل ەل بويىنشا، 55 ۇلتتىڭ اراسىنان سارالانىپ شىققان، ميللياردتىڭ ىشىنەن ماڭدايى جارقىراپ، ساحنا تورىندە تۇرعان 10 ۇزدىك ەڭبەك ەرىنە اۋدى. مىنە سولاردىڭ قاتارىندا شىڭجاڭداعى ەرەنتاۋدىڭ قويناۋىنا قونىس تەپكەن قۇتىبي اۋدانى، تورعايتى قالاشىعى، تورعايتى اۋىلىنان كەلگەن قازاق باقىتقان قازەزۇلى دا بار ەدى.
ۇستىنە قازاقى ۇلگىدەگى زەرلى شاپان، باسىنا ويۋلى تاقيا كيگەن ەڭگەزەردەي دەنەلى، قىزىل شىرايلى ازاماتتىڭ وزگەلەردەن ەرەكشەلەنىپ تۇرعانى دا شىندىق. قاسىنا ۇكىلى تاقيا، ويۋلى كوستيۋم كيگەن نەمەرەسىن ەرتە شىعىپتى.
بۇل جولعى ۇزدىكتەر قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلىگى تاراپىنان باعالاندى. ەر ەڭبەگىن قادىرلەگەن ۇكىمەت ءار ۇزدىككە باعالى سىيلىق، ەرەكشە كادەسىي، ارنايى ديپلوممەن بىرگە 50 مىڭ يۋان ناق اقشا تابىس ەتتى.
بۇكىل شىڭجاڭنان جالعىز ءوزى قارا ءۇزىپ شىعىپ، استانادا سىيلانعان باقىقتان قازەزۇلى بۇل مارتەبەگە ادال ەڭبەك، اق پەيىل ازاماتتىعىمەن جەتكەن جان. ونىڭ باستى ەرەكشەلىگى نارىققا ەرتە بەيىمدەلىپ، كاسىپتىڭ كوزىن تابا بىلگەندىگى.
قانداسىمىز جايلى قىسقاشا توقتالا كەتسەك، ب.قازەزۇلى ەڭ الدىمەن اۋىلداعى قامداۋ-ساۋدا كوپەراتيۆىنىڭ جۇك ماشيناسىن جالعا الىپ، تاسىمال جۇمىسىمەن اينالىسادى. سىرت جەرلەرگە بارىپ، ەل كورگەن ازامات ولاردىڭ جاقسى تۇرمىس-جاعدايىن قانىعىپ، ءوز اۋىلىن دا وسىنداي دەڭگەيگە جەتكىزسەم دەگەن ماقساتقا قۇلشىنادى.
1994 جىلى مال شارۋاشىلىعىنا دەن قويعان باقاڭ كونە سۇردەكپەن جۇرە بەرمەي، عىلىمي جولمەن مال باعۋ ارقىلى 20 باس قوي، 2 باس سيىرىن از جىلدىڭ ىشىندە نەشە ەسەلەپ، اۋقاتتى ادامداردىڭ ءبىرى بولىپ شىعا كەلەدى. ەڭ ۇلكەن قاسيەتى ول – ءوزى بايىعانىنا ەمەس، وزگەلەرگە كومەك قولىن سوزىپ، اۋىلداستارىن العا جەتەلەي الاتىن مۇمكىندىگى پايدا بولعانىنا قۋانادى. كومەككە مۇقتاج، قيىنشىلىعى بار جارلى-جاقپايلارعا قولىنان كەلگەن كومەگىن ايامايدى. اۋىلداعىلاردىڭ «قيىنشىلىعىڭ بولسا باقىتقانى ىزدە» دەگەن ءتامسىلدى ءسوزى تەگىن ايتىلماسا كەرەك.
باقىتقاننىڭ جومارت كوڭىل، جاقسى تىلەكپەن كومەك كورسەتكەن ءىسىن سانامالاپ تاۋىسۋ قيىن. ول 30 جىلدان بەرى 150-دەي وتباسىنا ءار ءتۇرلى جاردەم كورەتىپ، 300 مىڭ يۋاننان استام قارجىسىن جۇمساعان. كومەكتەسۋ – اۋىلداستارىنىڭ ۋاقىتتىق قيىنشىلىعىن شەشكەنىمەن، ولاردىڭ الداعى ۋاقىتتا تۇرمىسىن جاقسارتۋىنا جول اشا قويمايتىنىن اڭعارعان ول تىڭ ءتاسىل قاراستىرا باستايدى.
ونىڭ ۇستىنە مالشى قاۋىمى قولداعى مالىنىڭ سانىن ارتتىرۋ، جايىلىمدى دۇرىس پايدالانۋعا اسا ءمان بەرمەي، بايىرعى سۇردەكپەن ءجۇرىپ كەلە جاتىر ەدى. بۇل ولاردىڭ جاڭاشا جولمەن اۋقاتتانۋىنا، ءارى كۇن سايىن تۇياق كەستى بولىپ بارا جاتقان مال ءورىسىن قالىپقا كەلتىرۋگە سەبى تيمەيتىن ەدى. وسىنى ويلاعان باقىتقان 2012 جىلى جەرگىلىكتى ۇكىمەت ورنىنىڭ قولداۋىمەن 56 مالشىنىڭ باسىن قوسىپ، شىڭجاڭدا تۇڭعىش رەت جايىلىم مال-شارۋاشىلىق كوپەراتيۆىن قۇرادى.
بۇل قادام مالشىلاردىڭ ءوزارا سەلبەسىپ اۋقاتتانۋىنا، جايىلىمدى توزدىرماي ساقتاۋىنا، مالدى عىلىمي جولمەن قولدا باعىپ، ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ەدى. وسىنداي ۇلكەن باستامالارعا مۇرىندىق بولىپ، اۋىلداستارىنا سونى جول، جاڭا ءتاسىل نۇسقاعان باقىتقاننىڭ الداعى جوسپارلارى دا كوپ. ول كوپەراتيۆتى ءالى دە كەڭەيتىپ، تۇرمىسى تومەن، ەڭبەككۇشى از وتباسىلاردى دەمەپ، جاعدايىن جاقسارتۋدى ويلايدى.
زامانعا ساي ۇمتىلىس جاساپ، ءوزىن عانا ەمەس، اۋىلداعى اعايىننىڭ دا جايىنا جانى اشيتىن ەڭبەك ەرىنىڭ ءار ءىسى بەرەكەلى بولا بەرگەي! باقىتقان قازەزۇلىنىڭ مەملەكەت تاراپىنان جوعارى باعالانىپ جاتۋى – قازاق حالقىنىڭ دا ەڭبەكسۇيگىش، باۋىرمال، تالاپتى حالىق ەكەنىن ميللياردتار ەلىنە تانىتتى دەپ ويلايمىز.
مۇرات الماسبەكۇلى 

baq.kz