تۇلعالار قازاق حاندىعىنا 550 جىل
زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ەسكە الۋ شارالارى 11 مەملەكەتتە وتەدى
kerey.kz
بۇل تۋرالى «زۋقا ءسابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىعىن ۇيىمداستىرۋ القاسى» حابارلادى. استانادا وتەتىن شارالارعا تۇركيا ۇكىمەتىنەن، ستامبۇل، انكارا قالالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىنەن، تۇركىسويدان جانە باسقادا وننان استام شەتەلدەن دەلەگاتسيا كەلەتىنى بەلگىلى بولدى.
مەرەيتويعا دايىندىق بارىسى جوعارى دەڭگەيدە ءوتىپ جاتىر. بۇگىن، 2016 جىلدىڭ 5-اقپاندا استانا قالاسىندا وتەتىن ءبىر ءبولىم شارالاردىڭ، اتاپ ايتقاندا ءبىر عىلمي كونفەرەنتسيا مەن الاش ارداقتىسىنا ارنالعان «اۋىز اشاردىڭ» ورنى مەن ۋاقىتى بەلگىلەندى. ۇيىمداستىرۋ القاسىنىڭ توراعاسى ءومىرحان التىن ءوزىنىڭ قازاقستان ۇلتتىق اراسىنا بەرگەن سۇحباتىندا: « 2016 جىلى قازاق تاريحىندا ەلەۋلى جىل بولماق. اتاپ ايتقاندا، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعى، سونىمەن قاتار الاشتىڭ ارداقتى ۇلدارى زۋقا ءسابيتۇلى مەن ءاليحان بوكەيحانۇلىنىڭ 150 جىلدىعى قاتار كەلىپ وتىر، بۇل داتالار حالىقارالىق دەڭگەيدە اتاپ وتىلەدى» – دەدى.
ەۆرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى، الاشتانۋشى عالىم ديحان قامزابەك اعامىز ءوز كەزەگىندە ۇلى تۇلعاعا ارنالعان شارا ەۆرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە دە جوعارى دەڭگەيدە اتاپ وتىلەتىنىن، اتاپ ايتقاندا 2016 جىلى 14 ماۋسىدا ەنۋ-دە «زۋقا ءسابيت ۇلىنىڭ ءومىرى مەن كۇرەسى» اتتى عىلمي كونفەرەنتسيا وتەتىنىن ايتتى.
«ازىرەت سۇلتان مەشىتىنىڭ» نايب يمامى مينۋاروۆ قۋات ەرعاليۇلىمەن كەزدەسۋدە، 16 ماۋسىمعا جوسپارلانعان زۋقا سىندى ءدىن قايراتكەرىنە، ۇلت كۇرەسكەرىنىڭ ارۋاعىنا ارناپ اۋىز اشار جاساپ، حاتىم تۇسىرۋگە كەلىسىمىن بەردى ءارى قولداۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىردى.
«قازاقستان ۇلتتىق ارناسىنىڭ» ورىنباسار ديرەكتورى قاينار ولجاي اعامىز زۋقا جانە ءونىڭ ءومىرى تۋرالى جاقسى بىلەتىنىن، زۋقا تۋرالى ەكى تاريحي روماندى وقىپ شىققانىن تىلگە تيەك ەتىپ، كەزكەلگەن كەزدە قولداۋعا دايىن وتىر.
ءار ورىنداردا وتكەن كەزدەسۋلەر كەزىندە وتە جوعارى دەڭگەيدە قولداۋ تاۋىپ وتىردى. ەكس دەپتتاتار، «اق جول» پارتياسىنىڭ باسشىلارى ازات پەرۆاشەۆ پەن نۇرلان جازىلبەكوۆ، استانا اكىمدىگى، رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ومىرۇزاق وزعانباەۆ، عالىم عاريفولا ەسىم، حالىقارالىق شىڭعىسحان اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى ءجادي شاكەن، عالىم تۇرسىنحان زاكەن، قوعام قايراتكەرى ۋزبەن قۇرمانباي، عالىم سايد زاحان، نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءتىل ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلتاس قۇرمانباي، حالىق دارىگەرى قايرات ايدارحان، اقىن، جۋرناليست احمەتۇلى بەيسەن، باقىتبول بەرىمباي قاتارلى زيالى قاۋىم جان-جاقتىلى قولداۋ كورسەتىندەرىن جەتىكىزىپ، جۇمىس باستاپ كەتتى.
ءدىن قايراتكەرىنەن ساياسي كۇرەسكەرگە اينالعان زۋقا ءسابيتۇلى شىعىس قازاقستان وڭىرىندە تۋىلىپ، التاي توپىراعىنداعى ۇلت ازاتتىق كۇرەسىنىڭ باسشىسىنا اينالدى. 1929 جىلى جەلتوقساندا قىتاي ۇكىمەتى تاراپىنان قاستاندىققا ۇشىراپ، باسى الىنىپ، ءشايىت بلدى. وز كەزىندە، ياعني كەڭەس وداعىنىڭ قۇرىلۋ قارساڭىنداعى ۇلت ازاتتىق كۇرەسى التايداعى ۇلت ازاتتىق كۇرەسىمەن تىعىز قابىسىپ جاتتى. كەڭەس وداعىنان قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراپ، سوعىس پەن اشارشىلىقتان قاشقان كوپتەگەن ازاماتتاردىڭ زۋقانى پانالاعانى بەلگىلى. جەتىم-جەسىر، قورلىق كورگەندەردى قاسىنان تابىلعان زۋقانىڭ جەكە ارمياسى بولعانىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلە بەرمەيدى. سول كەزدەگى شىعىس تۇسركىستانداعى قىتايدىڭ ۇكىمەت ارمياسىن بىرنەشە رەت جەڭىلىسكە ۇشىراتتى. بۇدان سىرت 1921 جىلى التايعا باسىپ كىرگەن اق پاتشا گەنارالى باكيچەۆتىڭ دە بەتىن قايتارعانى تۋرالى مالىمەتتەر مەن تاريحي دەرەكتەر جەتكىلىكتى. وسىلايشا سوڭعى حانىمىز كەنەسارى قاسىمۇلىنان كەيىن زۋقا ءسابيتۇلى دا قازاقتىڭ ازاتتىعى جولىندا باسى الىنعان تۇلعانىڭ ءبىرى بولىپ تاريحقا قالدى.
مىنە الاشتىڭ ارداقتىسى ءاليحان بوكەيحانۇلىمەن بىرگە زۇقا ءسابيتۇلىنىڭ تۋىلعانىنا دا 150 جىل تولدى. تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇرەستىڭ بارىسى ءجايلى جانە قازاعىمىزدىڭ قيلى دا قيىن تاعدىرى تۋرالى، تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتى تۇرالى اقيقاتتى ۇرپاقتارعا جەتكىزۋ – ەلدىگىمىزگە ارتىلعان مىندەت. ۇلىلارىمىزدى ۇلىقتاپ، ۇلت بولاشاعى ءۇشىن كۇرەسۋ ماڭگىلىك ەل بولۋ ءۇشىن ماڭگىلىك وزەكتى تاقىرىپ.
بارلىعىمىزدى اللا جارىلقاسىن، پايعامپارىمىزدىڭ شاپاعاتى ءتيسىن، اتا-بابا ارۋاعى قولداسىن!
احمەتۇلى بەيسەن
استانادان ارنايى kerey.kz ءۇشىن.
پىكىر قالدىرۋ