|  |  | 

كوز قاراس سۋرەتتەر سويلەيدى

«رىجي الماز»: «ءبىز كىمبىز؟ قاراقشىمىز با، رەكەتپىز بە، الدە ەلىمىزدىڭ «روبين گۋدىمىز» با؟

Qazaq azamattari«رىجي الماز»: «ءبىز كىمبىز؟ قاراقشىمىز با، رەكەتپىز بە، الدە ەلىمىزدىڭ «روبين گۋدىمىز» با؟ ءبىز مىنا ومىردەن كەتكەن سوڭ ءبىز تۋرالى ويلاپ، ەستەرىنە الار ما ەكەن؟!

…مەن كوپ ويلانام، ءوزىمدى جانە جىگىتتەردى الدا نە كۇتىپ تۇر دەپ، ىشكى سەزىم بولاشاق جوق دەيدى، ونىڭ ءوزىڭ كورىپ تۇرعانداي بارلىق جەردە «ورىس ۇرىلارى».

ءبارى جەكە كاسىپكە كەتتى، بىراق ونى ەشكىم تۇسىنگىسى كەلمەيدى. ءاردايىم باسەكەلەستەرمەن قىرىلىسقانشا جەكە كاسىپپەن جۇمىس ىستەگەن وڭاي عوي. بىراق بىزگە ءوز ەلىمىز قازاقستاندا ءومىر سۇرگىزىپ، جۇمىس ىستەتپەيدى!

ءبىزدىڭ ارامىزدا كوبىسى كوپ نارسە بىلەدى، كوپ بيلىك باسىنداعى باسشىلارمەن سويلەستىك، سويلەسىپ تە ءجۇرمىز. ونداي تانىستىق بولاشاقتا ەشكىمدى دە قۋانتا قويمايدى. ماعان قالاي مۇمكىندىك تۋادى، مەن الىسقا – ەشكىمنىڭ قولى جەتپەيتىن جەرگە كەتەمىن».

1993 جىل.

سۋرەت ەرمەك قۇرمانعاليتەگىءنىڭ پاراقشاسىنان الىندى.

فوتوسۋرەتتەگى تۇلعالاردىڭ كىم ەكەنى ەرمەك، ايبەك جانە باۋىرجان ەسىمدى ازاماتتاردىڭ كومەگىمەن انىقتالدى.

سولدان وڭعا قاراي: 1. جانگەلدى ؟. 2. قايىرجان نۇرالين (1967 جىلى تۋعان). 3. تالعات اتاباەۆ (1967-2005). 4. نەسىپباي ناسەنوۆ (1961-1998). 5. اسقار ۇشكەەۆ (1964 جىلى تۋعان). 6. سەرىك ؟. 7. قۇرمانعالي ساتىبالديەۆ (1965-2015). 8. قايرات ءىزباساروۆ (1968 جىلى تۋعان).

زاڭعار كارىمحان

قىلمىس الەمى دە بەلگىلى ءبىر زاڭدىلىققا باعىنادى. مەملەكەت مىقتى بولۋى ءۇشىن، ونىڭ ىشكى كريمينالى دا كۇشتى بولۋى قاجەت ەكەن. ولاي بولماسا، وزگە ەلدىڭ «ۆور ۆ زاكونەلەرى» وسى بوس ۆاككۋمدى پايدالانىپ، ەلگە ءامىرىن جۇرگىزە باستايدى. «سارى الماس» باستاعان جىگىتتەر كەزىندە كەلىمسەكتەردىڭ وسىنداي جۇگەنسىزدىگىن توقتاتىپ، قازاق ەلىندە قازاقتىڭ عانا ءامىرى جۇرەتىنىن ولارعا توقپاقتاپ تۇرىپ تۇسىندىرگەن بولاتىن. اتتەڭ، بيلىككە دەيىن ءسوزى وتكەن مىقتى جىگىتتەردى اقىرىندا ماقساتىنا جەتكىزبەدى….

جولىمبەت ماكىش 

قازاعىمنىڭ نامىسى ءۇشىن جارالعان جىگىتتەر وسىلار بولاتىن.
پالتو، اق شارفى تاققان نەسىپباي ناسەنوۆ “سارى الماز”، قارا بىلعارى كۋرتكا كيگەن تالعاتبەك اتاباەۆ (اتابا), پيدجاك كيگەن قايىرجان. ” سارى المازدان” كەيىنگى ورنىندا مەيىرجان 23-24 جاستاعى جىگىت، جانە وسى قايىرجان قالعان. مەيىرجان 30 جاسقا جەتپەي ومىردەن وتكەن كورىنەدى.

“مەنىڭ جالعىز عانا دوسىم بار، ول- قايىرجان، ال قالعاندارى باۋىرلارىم”،- دەگەن ەكەن نەسىپباي.

ەرمەك قۇرمانعاليتەگى

وتكەندەردى مازالامايىقشى

كەشەگى ارىستارمەن وعىلانداردىڭ رۋحى ءۇشىن!
شوقتىعى بيىك شوقىر، مۇزبالاق مۇستافا جانە باسقادا دۇرلەردىڭ ۇلتىم دەپ سوققان جۇرەگى ءۇشىن، ءبىز قانشالىقتى قارىزدارمىز؟

از كۇندىك كرەزيسكە بولا جالىمىز جىعىلماسىن، نە ءبىر تارعالاڭداردان تايسالماي ءوتىپ ەدى عوي، تۇيەلى كوشپەن بابالارىمىز. ازات اسپان استىندا اسفالتتا جەڭىل كولىكپەن ءجۇرىپ، سارىارقاعا ەكى كۇن اياز تۇسسە ۇلارداي شۋلايمىز. سول ما ءبىزدىڭ ەرلىگىمىزبەن جەتكەن-باعىندىرعان بيىك شىڭىمىز.
بۇگىن ايتىلمايتىن ءبىر ءسوز” ولار ساتىپ كەتتى، جەپ قويدى، وتىرعىزدى، تۇرعىزدى.” وتكەن مارقۇمداردىڭ قۇلاعىن شۋلاتىپ، كۇناسىن كوتەرىپ زار قاقساپ، كوكدولىلانىپ، شاۋىلدەيتىن توبىر بار. سەن سول ءسوزىڭدى ولاردىڭ كوزى تىرىسىندە، قىلتاڭ دىرىلدەمەي قاسقايىپ ايتىپ، قاز تۇرا الاتىن با، ەدىڭ؟
ولار اقىماق بولعان جوق، ءوز باۋىرلارىنىڭ وزگەنىڭ ءبيتىن تاراپ كەتپەۋى ءۇشىن كەك كەرنەپ الدىعا شىقتى. بۇگىن تاس كەرپىشتەن قالانعان ءتورت تامىڭدا قۇرساعىڭدى تويدىرىپ الىپ، ارىستاردى بالاعاتتاۋ قاي تەڭىڭ؟ مىقتىسىڭ با، وندا كوپ دۇنيە سەنى كۇتىپ تۇر ال دالەلدە. ايتپەسە ونەر الدى……..

كوگەداي شامەرحان

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: