|  |  | 

مادەنيەت قازاق شەجىرەسى

بۇگىن – العىس ايتۋ كۇنى

بۇگىن – العىس ايتۋ كۇنى

2016 جىلعى 14 قاڭتاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامدلەياسىنىڭ قۇرىلعان كۇنى 1 ناۋرىزدى ەلىمىزدە العىس ايتۋ كۇنى دەپ جاريالاپ، № 173 جارلىققا قول قويعان بولاتىن.

العىس ايتۋ كۇنى – بۇل، ەڭ الدىمەن ەلىمىزدە تىنىشتىق پەن ۇندەستىك، ءوزارا سەنىمدىلىك پەن بارلىق قازاقستاندىقتارعا دەگەن قۇرمەتتىڭ ورنىعۋىنا نەگىز بولعان پرەزيدەنتتىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ساياساتىنىڭ سالتاناتى كۇنى. بۇل – تاعدىر تالكەگىمەن قازاقستان جەرىنە ەرىكسىز قونىس اۋدارعان ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ ميلليونداعان وكىلدەرىنىڭ قۇتتى قونىسىنا اينالعان قاسيەتتى قازاق جەرى مەن قوناقجاي قازاق حالقىنا تەرەڭ تاعزىمنىڭ بەلگىسى. قازاق حالقى قيىن-قىستاۋ زاماندا ولاردىڭ باسىنا تۇسكەن اۋىرتپالىقتى قايىسپاي بىرگە كوتەرە ءبىلدى، بۇل بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدەگى ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ اراسىنداعى ادامگەرشىلىك قارىم-قاتىناستىڭ ونەگەلى ولشەمىنە اينالدى.

العىس ايتۋ كۇنى – كۇردەلى زاماندا يىق تىرەسە بىرگە ەڭسەرىپ، قىسقا مەرزىم ىشىندە ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن تاۋەلسىز قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا ايانباي تەر توككەن ەلىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتتارىنىڭ ءبىر-بىرىنە قۇرمەت بىلدىرەتىن كۇن.

پرەزيدەنت العىس ايتۋ كۇنى تۋرالى: «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلعان كۇن – 1 ناۋرىزدى جىل سايىن بارلىق ەتنوستاردىڭ ءبىر بىرىنە جانە مەيىرباندىق تانىتىپ، ول ادامداردى ءوز تۋعانىنداي قابىلداعان قازاقتارعا العىس ايتۋ كۇنى رەتىندە اتاپ ءوتۋ ادىلەتتى بولار ەدى. ول كۇن ءبىزدى بۇرىنعىدان دا گورى جاقىنداستىرا تۇسپەك. بۇل كۇن مەيىرىمدىلىكتىڭ، بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىر بىرىنە دەگەن دوستىعى مەن ماحابباتىنىڭ جارقىن مەرەكەسى بولا الار ەدى»، – دەگەن بولاتىن.

وسى كۇن تاعدىر توعىستىرعان قازاقستاننىڭ كوپەتنوستى حالقىنىڭ ورتاق تاريحىن قۇرمەتتەۋ كۇنى بولادى. العىس ايتۋ كۇنى – قايىرىمدىلىق داستۇرلەرىن، الەۋمەتتىك ىنتىماقتى جانە ءوزارا كومەك كورسەتۋدى قولداۋ كۇنى. بۇل – رەپرەسسيا مەن جەر اۋدارۋ جىلدارىندا ءبىزدىڭ حالىق كورسەتكەن مەيرىمدىلىك پەن اق كوڭىلدىك، قولدا بارمەن ءبولىسۋ، كومەك كورسەتۋ سىندى رۋحاني داستۇرلەر كۇنى.

العىس ايتۋ كۇنى قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ، دوستىق پەن بىرلىگىمىزدىڭ، مادەني سانالۋاندىعىمىزدىڭ جارقىن كۇنى، سەبەبى ەلباسى 100-دەن اسا ەتنوستىڭ ارقايسىسى ءوزىنىڭ قايتالانباس ورنەگىن سالۋىنىڭ ناتيجەسىندە ءبىزدىڭ ءبىرتۇتاس ۇلتىمىز بىرەگەي ارتىقشىلىقتار يەسىنە اينالعانىن اتاپ وتكەن ەدى.

العىس ايتۋ كۇنى – قازاقستان حالقىن ماڭگىلىككە بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان «ماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق پاتريوتتىق يدەياسىنىڭ، قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتىڭ نەگىزگى ارقاۋى – ەلىمىزدەگى بارلىق ۇلت پەن ۇلىستى ءبىر شاڭىراق استىنا توپتاستىراتىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كۇنى.

el.kz عى

Related Articles

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: