جاڭالىقتار زۋقا باتىر 150 جىل زۋقا باتىر 150 جىل تۇلعالار قازاق حاندىعىنا 550 جىل ادەبي الەم

ەل وردامىز استانادا «تاۋەلسىزدىك ارمانى جانە زۋقا باتىر» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى

kerey.kz

 |  Jul 4, 2016

استاناداعى قر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە، التاي قازاقتارىن الاش يدەياسىنىڭ اينالاسىنا بىرىكتىرىپ، ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسكە باستاعان قاھارمان باتىرلارىمىزدىڭ ءبىرى – زۋقا ءسابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىعى سالتاناتتى تۇردە اتالىپ ءوتىلدى. ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىن ۇلتىن بوداندىقتان ازات ەتۋگە ارناپ، وسى جولدا ەرلىكپەن قازا تاپقان زۋقا باتىر سابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەي تويىنىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن ءتۇسپا-ءتۇس كەلۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار.

ءىس-شارا باستالار الدىندا ءار ايماقتان كەلگەن قوناقتار استاناداعى قورىمدا بولىپ، كەنەسارى ساربازدارى مەن الاش ارداگەرى سماعۇل سادۋاقاسۇلى رۋحىنا باعىشتاپ قۇران وقىتىپ، دۇعا باعىشتادى. زۋقا باتىر سابيتۇلىنا ارنالعان دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى، زۋقا باتىردىڭ ءومىرىن زەرتتەپ جۇرگەن جاس دارىندى عالىمعا ارنايى ستيپەنديا تاعايىنداۋ ءراسىمى ءوتتى، شىعارماشىلىق بايگە جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى، زۋقا باتىر جونىندە جازىلعان كىتاپتاردىڭ تانىستىرىمى بولدى، كەشكە باتىردىڭ ۇرپاقتارى ازىرەت سۇلتان مەشىتىندە مەرەيتويعا قاتىسۋشىلارعا اۋىز اشتىردى.

كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا بەلگىلى عالىمدار، مەملەكەت قايراتكەرلەرى، جاس تاريحشىلار (ستۋدەنتتەر، ماگيسترانتتار، دوكتورانتتار) جانە باق وكىلدەرى قاتىستى. اتاپ ايتقاندا، ت. ماماشەۆ، س. ءابدىراحمانوۆ، ج. وسپانوۆ، د. قامزابەكۇلى، ع. ەسىم، ق. قالياسقارۇلى،                س. نەگيموۆ، ت. جۇرتباي، پ. ۋتەپوۆا، ب. ابدىعاليۇلى، س. اققۇلۇلى، ز. قابىلدينوۆ، ب. سماعۇل، ءو. التىن، ق. شولپان،  ق. ايدارحان، ءۇ. قۇرمانباي، ب. احمەتۇلى،              س. ماكەن، س. ەرعالي، و. جالەلۇلى، ى. وجاي، ت. ماماشەۆ، س. ەڭسەگەنوۆ،            ا. تاسبولاتوۆ، پ. لەنسكي، ك. گۇلتۇرىك، ءو. وزعانباەۆ، ب. اياعان، د. كاۋسىلوۆ،  ج. جەكيباەۆا جانە ت.ب.

زۋقا باتىر- 1866 جىلى قازىرگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زايسان اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. زۋقانىڭ اكەسى شىعىس وڭىرىنە اسا تانىمال بولعان ءسابيت داموللا. ارعى اتاسى نۇرمۇحاممەد ابىز. تەكتى اۋلەتتەن شىققان باتىر بابامىز، ورىس وتارشىلدىعى مەن گومينداڭ قىتاي ەزگىسىنە تاپ بولعان قازاق حالقىن ازات ەتۋ جولىندا قازا تابادى. بيىل باتىر بابامىزدىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولدى.

زۋقا باتىر ءسابيتۇلى – ءومىرى مەن كۇرەسى ب. كۇسبەگيننىڭ «زۋقا باتىر» رومانى، ق. شابدانۇلىنىڭ «پانا» رومانى، باياحمەت جۇمابايۇلىنىڭ «ساعىنىش» رومانى مەن ب. ءبامىشۇلىنىڭ «زۋقا باتىر» داستانىنا ارقاۋ بولعان، اتاعى التى الاشتان اسىپ، ەۋروپاعا جەتكەن تاريحي تۇلعا.

«تاۋەلسىزدىك ارمانى جانە زۋقا باتىر» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيانىڭ

قارارى

قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن، اسكەري تاريحىنىڭ ماڭىزىن جانە سانالى عۇمىرىن ۇلتىن ازات ەتۋگە ارناپ، وسى جولدا ەرلىكپەن قازا تاپقان زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ قايراتكەرلىگىن حالىققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا، كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار تومەندەگىدەي قارار قابىلدادى:

1. «قازپوشتا» اق زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ 150-جىلدىعىنا ارنالعان پوشتا ماركاسىن شىعارىپ، ونى تولەم قۇرالى رەتىندە پايدالانۋ;
2. قر ۇلتتىق بانكىنە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ 150-جىلدىعىنا ارنالعان مەرەيتويلىق مونەتا شىعارۋ;
3. قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە فيلوسوفيا دوكتورى (PhD) اتاعىنا ىزدەنۋشىلەرگە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىن زەرتتەۋگە باعىتتالعان تاقىرىپتار بەرۋ;
4. مەكتەپكە جانە جوو-نا ارنالعان وقۋلىق اۆتورلارىنا شەتەلدەگى قانداستارىمىزدىڭ دا ۇلت يگىلىگى ءۇشىن اتقارعان ەڭبەكتەرى، اتاپ ايتقاندا زۋقا باتىر ءسابيتۇلى جايلى مالىمەت قوسۋ;
5. قر ۇكىمەتى جانىنداعى رەسپۋبليكالىق ونوماستيكا كوميسسياسىنا استانا قالاسىندا جانە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار قالالارىندا كوشەلەرگە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ;
6. قر قك اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنا ارنالعان تۇراقتى ارنايى ەكسپوزيتسيا ۇيىمداستىرۋ;
7. «زۋقا باتىر ءسابيتۇلى» قوعامدىق قورىنا – زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ تۇلعاسىن جاس ۇرپاق اراسىندا ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان، مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ءۇش تىلدە قۇجاتتارعا نەگىزدەلگەن عىلىمي-كوپشىلىك  كىتاپ شىعارۋ;
8. «زۋقا باتىر ءسابيتۇلى» قوعامدىق قورىنا جانە استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە ەلوردامىز بەن ەلىمىزدىڭ بىرقاتار قالالارىندا ەسكەرتكىش ورناتۋ تۋرالى

جازباشا ۇسىنىس ەنگىزسىن.

كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن پىكىرالماسۋ القاسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارى وسى ۇسىنىستاردىڭ اياقسىز قالمايتىنىنا جانە اتالعان باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ بىرلەسىپ اتقارىلاتىنىنا سەنىم ارتادى.

جۇماباي ءمادىبايۇلى

kerey.kz