|  |  |  |  |  |  | 

جاڭالىقتار زۋقا باتىر 150 جىل زۋقا باتىر 150 جىل تۇلعالار قازاق حاندىعىنا 550 جىل ادەبي الەم

ەل وردامىز استانادا «تاۋەلسىزدىك ارمانى جانە زۋقا باتىر» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى

13458596_1026789317409178_7071281401407459618_o

استاناداعى قر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە، التاي قازاقتارىن الاش يدەياسىنىڭ اينالاسىنا بىرىكتىرىپ، ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسكە باستاعان قاھارمان باتىرلارىمىزدىڭ ءبىرى – زۋقا ءسابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىعى سالتاناتتى تۇردە اتالىپ ءوتىلدى. ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىن ۇلتىن بوداندىقتان ازات ەتۋگە ارناپ، وسى جولدا ەرلىكپەن قازا تاپقان زۋقا باتىر سابيتۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەي تويىنىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن ءتۇسپا-ءتۇس كەلۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار.

ءىس-شارا باستالار الدىندا ءار ايماقتان كەلگەن قوناقتار استاناداعى قورىمدا بولىپ، كەنەسارى ساربازدارى مەن الاش ارداگەرى سماعۇل سادۋاقاسۇلى رۋحىنا باعىشتاپ قۇران وقىتىپ، دۇعا باعىشتادى. زۋقا باتىر سابيتۇلىنا ارنالعان دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى، زۋقا باتىردىڭ ءومىرىن زەرتتەپ جۇرگەن جاس دارىندى عالىمعا ارنايى ستيپەنديا تاعايىنداۋ ءراسىمى ءوتتى، شىعارماشىلىق بايگە جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى، زۋقا باتىر جونىندە جازىلعان كىتاپتاردىڭ تانىستىرىمى بولدى، كەشكە باتىردىڭ ۇرپاقتارى ازىرەت سۇلتان مەشىتىندە مەرەيتويعا قاتىسۋشىلارعا اۋىز اشتىردى.زۋقا باتىر حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا4.JPG

كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا بەلگىلى عالىمدار، مەملەكەت قايراتكەرلەرى، جاس تاريحشىلار (ستۋدەنتتەر، ماگيسترانتتار، دوكتورانتتار) جانە باق وكىلدەرى قاتىستى. اتاپ ايتقاندا، ت. ماماشەۆ، س. ءابدىراحمانوۆ، ج. وسپانوۆ، د. قامزابەكۇلى، ع. ەسىم، ق. قالياسقارۇلى،                س. نەگيموۆ، ت. جۇرتباي، پ. ۋتەپوۆا، ب. ابدىعاليۇلى، س. اققۇلۇلى، ز. قابىلدينوۆ، ب. سماعۇل، ءو. التىن، ق. شولپان،  ق. ايدارحان، ءۇ. قۇرمانباي، ب. احمەتۇلى،              س. ماكەن، س. ەرعالي، و. جالەلۇلى، ى. وجاي، ت. ماماشەۆ، س. ەڭسەگەنوۆ،            ا. تاسبولاتوۆ، پ. لەنسكي، ك. گۇلتۇرىك، ءو. وزعانباەۆ، ب. اياعان، د. كاۋسىلوۆ،  ج. جەكيباەۆا جانە ت.ب.

زۋقا باتىر- 1866 جىلى قازىرگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زايسان اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. زۋقانىڭ اكەسى شىعىس وڭىرىنە اسا تانىمال بولعان ءسابيت داموللا. ارعى اتاسى نۇرمۇحاممەد ابىز. تەكتى اۋلەتتەن شىققان باتىر بابامىز، ورىس وتارشىلدىعى مەن گومينداڭ قىتاي ەزگىسىنە تاپ بولعان قازاق حالقىن ازات ەتۋ جولىندا قازا تابادى. بيىل باتىر بابامىزدىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولدى.

زۋقا باتىر ءسابيتۇلى – ءومىرى مەن كۇرەسى ب. كۇسبەگيننىڭ «زۋقا باتىر» رومانى، ق. شابدانۇلىنىڭ «پانا» رومانى، باياحمەت جۇمابايۇلىنىڭ «ساعىنىش» رومانى مەن ب. ءبامىشۇلىنىڭ «زۋقا باتىر» داستانىنا ارقاۋ بولعان، اتاعى التى الاشتان اسىپ، ەۋروپاعا جەتكەن تاريحي تۇلعا.

 

«تاۋەلسىزدىك ارمانى جانە زۋقا باتىر» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيانىڭ

قارارى

قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن، اسكەري تاريحىنىڭ ماڭىزىن جانە سانالى عۇمىرىن ۇلتىن ازات ەتۋگە ارناپ، وسى جولدا ەرلىكپەن قازا تاپقان زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ قايراتكەرلىگىن حالىققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا، كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار تومەندەگىدەي قارار قابىلدادى:

  1. «قازپوشتا» اق زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ 150-جىلدىعىنا ارنالعان پوشتا ماركاسىن شىعارىپ، ونى تولەم قۇرالى رەتىندە پايدالانۋ;
  2. قر ۇلتتىق بانكىنە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ 150-جىلدىعىنا ارنالعان مەرەيتويلىق مونەتا شىعارۋ;
  3. قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە فيلوسوفيا دوكتورى (PhD) اتاعىنا ىزدەنۋشىلەرگە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىن زەرتتەۋگە باعىتتالعان تاقىرىپتار بەرۋ;
  4. مەكتەپكە جانە جوو-نا ارنالعان وقۋلىق اۆتورلارىنا شەتەلدەگى قانداستارىمىزدىڭ دا ۇلت يگىلىگى ءۇشىن اتقارعان ەڭبەكتەرى، اتاپ ايتقاندا زۋقا باتىر ءسابيتۇلى جايلى مالىمەت قوسۋ;
  5. قر ۇكىمەتى جانىنداعى رەسپۋبليكالىق ونوماستيكا كوميسسياسىنا استانا قالاسىندا جانە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار قالالارىندا كوشەلەرگە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ;
  6. قر قك اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنا ارنالعان تۇراقتى ارنايى ەكسپوزيتسيا ۇيىمداستىرۋ;
  7. «زۋقا باتىر ءسابيتۇلى» قوعامدىق قورىنا – زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ تۇلعاسىن جاس ۇرپاق اراسىندا ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان، مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ءۇش تىلدە قۇجاتتارعا نەگىزدەلگەن عىلىمي-كوپشىلىك  كىتاپ شىعارۋ;
  8. «زۋقا باتىر ءسابيتۇلى» قوعامدىق قورىنا جانە استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە ەلوردامىز بەن ەلىمىزدىڭ بىرقاتار قالالارىندا ەسكەرتكىش ورناتۋ تۋرالى

جازباشا ۇسىنىس ەنگىزسىن.

كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن پىكىرالماسۋ القاسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارى وسى ۇسىنىستاردىڭ اياقسىز قالمايتىنىنا جانە اتالعان باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ بىرلەسىپ اتقارىلاتىنىنا سەنىم ارتادى.

جۇماباي ءمادىبايۇلى

kerey.kz

Related Articles

  • اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەگەن تۇرىم باتىر

    ءار داۋىردە حالىقتىڭ پانا تۇتار، قورمال سانار قۇرمەتتى ازاماتتارى بولادى، سولاردىڭ ءبىرى زامانى اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەيتىن، باتىرلىعىمەن حالقى جاقتا تۇرىپ، مىناۋ ورتاسى مەن مەكەنىن قورعاۋ جولىندا سىرت جاۋعا سەس بولىپ كەلگەن تۇرىم باتىردى تۋعان حالقى ماڭگى ۇماتپايدى. تۇرىم بالا كۇنىنەن بالۋاندىعىمەن، قامشىگەرلىگىمەن اتى شىققان، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنە كوز الارتقان جاۋلارىنىڭ بەتىن قايتارىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن «بۇل وڭىردە تۇرىم بار» دەپ سىرت جاۋلار اتتاپ باسپايتىن بولعان. تۇرىم ءومىرىنىڭ سوڭىندا زيراتىن قازىپ، قابىرىن تۇرعىزىپ قويىپ قاجىلىق ساپارعا اتتانىپ، قايتارىندا بۇگىنگى سەمەي ءوڭىرى ماڭىنا كەلگەندە تۇيىقسىز دۇنيە سالىپ، جول جولداستارى سۇيەكتە بۇزباي سارتەرەكتەگى ءوزى ازىرلەپ كەتكەن قابىرعا جەتكىزىپ، ەل، جۇرتىنا تابىس ەتىدى. يتەلى رۋىنىڭ ءبىر مۇنشا اتاسى اجى گۇڭ بولىپ

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    ءبىزدىڭ قازاقتا «مالعا دوستىڭ مالدان باسقا مۇڭى جوق» – «مالدان بوعى عانا بوتەن» تالاي جارىمەس ابايدىڭ اتىنا نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتقان. ونىڭ ىشىندە ساۋداگەر عانا ەمەس، ءوزىن ء“سوز ۇستاعان”، “ەل ۇستاعان” سانايتىندار دا بولدى. بۇلارعا ابايدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرىپ كەتكەن: «تىنىش ۇيىقتات، سەن ەسىركە، باق سوزىمە!». ال، اناۋ جىگىت «مالدىڭ بۋىمەن» نەگىزگى ويىن دۇرىس جەتكىزە الماعان سياقتى. ول، «قۇنەكەڭ مالىن شىعىنداپ، ابايدى وقىتىپ، جاعداي جاساماعاندا قالاي بولار ەدى… ءبىز دە سول قۇنەكەڭ سياقتىمىز…» دەگەندى ايتپاقشى بولدى – اۋ دەيمىن… قۇنەكەڭ قايدا، سەن قايدا… «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوز، قۋاتىن بىلگەن ابايلار…» – دەيدى اباي. ءسوزدىڭ قۋاتىن بىلمەگەن وتە قيىن، كۇيىپ قالۋىڭ مۇمكىن… وسى ارادا بريتانيانىڭ پرەمەر – ءمينيسترى بولعان بەندجامين ديزراەليدىڭ

  • مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    جەكە ارحيۆىمنەن تابىلعان قۇندى مۇراعات «مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى) بۇل ولەڭدى 1980 – جىلى ءور التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانىنا قاراستى دۇرە اۋىلىندا 61 جاستاعى قاۋان ورىنباسارۇلى دەگەن اقساقال ايتقانىنان جەكە ارحيۆىمدە ساقتالىپ قالعانىنان تاۋىپ وقىرمانمەن ءبولىسىپ وتىرمىن. اي، قۇداي – اۋ، اققا جاق، ءوزىڭى ايان مەن ناقاق. اقيقات دەگەن جولىڭنىن، ابىرويىڭدى اشپا حاق. اياتبەنەن قادىسقا، اللا نيەت اق ىسكە. جان الماسام جوق ەدى-اۋ، جازا تارتسىن دەگەن باق. مەنى سوتتاپ بايلاتىپ، زىعىرداندى قايناتىپ. ماسايراسىن ءماز بولىپ، قيناعاندى ءوزىڭ تاپ جاقىن جەردەن جاۋ شىعىپ، ماقۇل ىستەن داۋ شىعىپ. دۇشپان ءۇستاپ قولىمنان، يتتەر تىستەپ تونىمنان. جامان توسۋ بولعان شاق، تۇتقىن بولىپ تارىعىپ، جالعىز جاتىپ زارىعىپ، اشۋ قىسىپ ويدى الىپ، دەرت ءجايىلىپ بويدى

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: