|  |  | 

رۋحانيات الەۋمەت

بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار

بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار

بىردە قولى قاتتى ءبىر كىسى بازاردا كەتىپ بارا جاتسا ءبىر تىلەمسەك – ءبىر دەگەنە ايران بەر نەمەسە سوڭى ساتىپ الاتىن اقشا بەر دەپ سوڭىنان قالماي قويادى. «كەت باسقا جاققا» دەسە دە قويمايدى. بۇل شاراسىزدىقتان قالتاسىنان اقشا شىعارىپ جەرگە لاقتىرىپ جىبەرەدى. ول سول كۇنى كەشكە ۇيىنە كەلىپ ۇيىقتاعاندا تۇسىندە جۇماقتى كورەدى. ءوزى جۇماقتا ءجۇر ەكەن دەيدى. كەڭ جازىقتا ۇلكەن اعاش ادەمى بۇلاقتار سىلدىرلاپ اعىپ جاتىر. ءارى بەرى ءجۇرىپ شارشايدى. قارنى اشادى. بىراق اعاش پەن سۋدان باسقا جەيتىن ەشنارسە جوق. ءدال سول كەزدە قارسى الدىنان ءبىر پەرىشتە كەزىگەدى. وعان: – جۇماقتا نەشە ءتۇرلى ءتاتتى تاعامنىڭ ءبارى بار دەيتىنى قانە؟ اشتان ولەيىن دەپ جاتىرمىن، – دەيدى. پەرىشتە: – ءيا، راس ايتاسىڭ بۇگىن كەشتە ءبىر مۇساپىرگە ءبىر تاباق قاتىق بەرىپ ەدىڭ؟ سوڭى ساعان اكەلەيىن، – دەپ الدىنا ءبىر تاباق ايران الىپ كەلەدى. بۇنىڭ نانى قايدا؟ دەپ سۇرايدى. نانىڭ بەرگەن جوقسىن، – دەگەن جاۋاپ ەستيدى. سودان: ە ە، بۇل دۇنيەدە نە جىبەرسەڭ سوڭى قيامەتتە تابادى ەكەنسىڭ عوي، –دەپ ويلاپتى.

اللا تاعالا ادام بالاسىن بۇل دۇنيەگە سىناق ءۇشىن جىبەرگەنى بەلگىلى. سول ءۇشىن باي بايلىعىنان، مالىنان زەكەت بەرۋ ارقىلى جۇرەگىنە ساراڭدىق سياقتى جامان قاسيەتتەردى ورىندىقتىرماي، قولى اشىق جۇرەگى جومارت سياقتى جاقسى قاسيەتتەردى ورىندىقتىرۋى كەرەك. بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار. ەگەر زەكەت سياقتى اللانىڭ پارىز ەتكەن امالدارىن ورىنداماسا كەدەيدىڭ مالىنا قيانات جاساعان بولادى. ءسۇيتىپ اللا تاعالا ادامدارعا ءبىر-بىرىنە قول-ۇشىن بەرىپ، كومەكتەسۋگە ساراڭدىق اتاۋلىدان تىيىپ، مۇسىلمانداردى جومارت بولۋعا شاقىرادى. اللا تاعالا قۇران كارىمدە: «نەگىزى، سەندەر اللا جولىندا مال جۇمساۋعا شاقىرىلۋداسىڭدار. الايدا، ارالارىندا ساراڭدار بار. كىمدە-كىم ساراڭدىق جاساسا، وزىنە ساراڭدىق جاساعانى. ويتكەنى، اللا باي، سەندەر كەدەيسىڭدەر. ەگەر اللادان تەرىس اينالساڭدار سەندەردىڭ ورىندارىڭا باسقا قاۋىم اكەلەدى. ولار سەندەر سەكىلدى بولمايدى» («مۇحاممەد» سۇرەسى، 38-ايات) دەيدى. اللا ءبىزدىڭ بەرگەندەرىمىزگە مۇقتاج ەمەس، اللا رازىلىعى ءۇشىن مالىمىزدان زەكەت، ساداقا بەرمەسەك، ول ءوزىمىزدىڭ ساراڭدىعىمىز. تاعى ءبىر اياتتا:«اللانىڭ كەڭشىلىگىنەن وزدەرىنە بەرىلگەن نارسەلەرىندە ساراڭدىق ەتكەندەر، بۇنى وزدەرى ءۇشىن قايىرلى دەپ ويلاماسىن. جوق، بۇل ولارعا جاماندىق اكەلەدى. ساراڭدىق ەتكەن نارسەلەرى قيامەت كۇنى ولاردىڭ مويىنا ورالادى. كوكتەر مەن جەردىڭ مۇراسى اللاتىكى. اللا تاعالا سەندەردىڭ ىستەگەندەرىڭنەن تولىق حاباردار»(«ءالي-يمران» سۇرەسى، 180-ايات), دەلىنگەن.

نۇرسۇلتان قالدارحانۇلى

mazhab.kz

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: