|  |  | 

رۋحانيات الەۋمەت

بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار

بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار

بىردە قولى قاتتى ءبىر كىسى بازاردا كەتىپ بارا جاتسا ءبىر تىلەمسەك – ءبىر دەگەنە ايران بەر نەمەسە سوڭى ساتىپ الاتىن اقشا بەر دەپ سوڭىنان قالماي قويادى. «كەت باسقا جاققا» دەسە دە قويمايدى. بۇل شاراسىزدىقتان قالتاسىنان اقشا شىعارىپ جەرگە لاقتىرىپ جىبەرەدى. ول سول كۇنى كەشكە ۇيىنە كەلىپ ۇيىقتاعاندا تۇسىندە جۇماقتى كورەدى. ءوزى جۇماقتا ءجۇر ەكەن دەيدى. كەڭ جازىقتا ۇلكەن اعاش ادەمى بۇلاقتار سىلدىرلاپ اعىپ جاتىر. ءارى بەرى ءجۇرىپ شارشايدى. قارنى اشادى. بىراق اعاش پەن سۋدان باسقا جەيتىن ەشنارسە جوق. ءدال سول كەزدە قارسى الدىنان ءبىر پەرىشتە كەزىگەدى. وعان: – جۇماقتا نەشە ءتۇرلى ءتاتتى تاعامنىڭ ءبارى بار دەيتىنى قانە؟ اشتان ولەيىن دەپ جاتىرمىن، – دەيدى. پەرىشتە: – ءيا، راس ايتاسىڭ بۇگىن كەشتە ءبىر مۇساپىرگە ءبىر تاباق قاتىق بەرىپ ەدىڭ؟ سوڭى ساعان اكەلەيىن، – دەپ الدىنا ءبىر تاباق ايران الىپ كەلەدى. بۇنىڭ نانى قايدا؟ دەپ سۇرايدى. نانىڭ بەرگەن جوقسىن، – دەگەن جاۋاپ ەستيدى. سودان: ە ە، بۇل دۇنيەدە نە جىبەرسەڭ سوڭى قيامەتتە تابادى ەكەنسىڭ عوي، –دەپ ويلاپتى.

اللا تاعالا ادام بالاسىن بۇل دۇنيەگە سىناق ءۇشىن جىبەرگەنى بەلگىلى. سول ءۇشىن باي بايلىعىنان، مالىنان زەكەت بەرۋ ارقىلى جۇرەگىنە ساراڭدىق سياقتى جامان قاسيەتتەردى ورىندىقتىرماي، قولى اشىق جۇرەگى جومارت سياقتى جاقسى قاسيەتتەردى ورىندىقتىرۋى كەرەك. بايلاردا كەدەيلەردىڭ قاقىسى بار. ەگەر زەكەت سياقتى اللانىڭ پارىز ەتكەن امالدارىن ورىنداماسا كەدەيدىڭ مالىنا قيانات جاساعان بولادى. ءسۇيتىپ اللا تاعالا ادامدارعا ءبىر-بىرىنە قول-ۇشىن بەرىپ، كومەكتەسۋگە ساراڭدىق اتاۋلىدان تىيىپ، مۇسىلمانداردى جومارت بولۋعا شاقىرادى. اللا تاعالا قۇران كارىمدە: «نەگىزى، سەندەر اللا جولىندا مال جۇمساۋعا شاقىرىلۋداسىڭدار. الايدا، ارالارىندا ساراڭدار بار. كىمدە-كىم ساراڭدىق جاساسا، وزىنە ساراڭدىق جاساعانى. ويتكەنى، اللا باي، سەندەر كەدەيسىڭدەر. ەگەر اللادان تەرىس اينالساڭدار سەندەردىڭ ورىندارىڭا باسقا قاۋىم اكەلەدى. ولار سەندەر سەكىلدى بولمايدى» («مۇحاممەد» سۇرەسى، 38-ايات) دەيدى. اللا ءبىزدىڭ بەرگەندەرىمىزگە مۇقتاج ەمەس، اللا رازىلىعى ءۇشىن مالىمىزدان زەكەت، ساداقا بەرمەسەك، ول ءوزىمىزدىڭ ساراڭدىعىمىز. تاعى ءبىر اياتتا:«اللانىڭ كەڭشىلىگىنەن وزدەرىنە بەرىلگەن نارسەلەرىندە ساراڭدىق ەتكەندەر، بۇنى وزدەرى ءۇشىن قايىرلى دەپ ويلاماسىن. جوق، بۇل ولارعا جاماندىق اكەلەدى. ساراڭدىق ەتكەن نارسەلەرى قيامەت كۇنى ولاردىڭ مويىنا ورالادى. كوكتەر مەن جەردىڭ مۇراسى اللاتىكى. اللا تاعالا سەندەردىڭ ىستەگەندەرىڭنەن تولىق حاباردار»(«ءالي-يمران» سۇرەسى، 180-ايات), دەلىنگەن.

نۇرسۇلتان قالدارحانۇلى

mazhab.kz

Related Articles

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: