|  | 

تاريح

بەلگىلى تۇلعالاردىڭ بەلگىسىز جەتىستىكتەرى

بەلگىلى تۇلعالاردىڭ بەلگىسىز جەتىستىكتەرى

اتى الەمگە ايگىلى ادامدار تۋرالى مالىمەتتەرگە اركىمنىڭ-اق قۇلاعى قانىق. ولار جايىندا ءبىلىپ، قابىلەتتەرىنە سۇيسىنگەن جاستار ۇلىلاردى ۇلگى تۇتادى. الايدا، “بىلمەيتىنىڭ توقسان توعىز”  دەگەندەي، بۇل تۇلعالاردىڭ ومىرىندە اق داق قالماعانداي كورىنگەنمەن، ءبىز بىلمەيتىن قاسيەتتەرى دە جەتىپ ارتىلادى ەكەن. ەندەشە، بىلە جۇرەيىك، ويعا تۇيە جۇرەيىك! Massaget.kz تەن الىندى.

ۋولت ديسنەي وسكار سىيلىعىنا 59 رەت ۇسىنىلعان

تاريحتا ۋولت ديسنەي باسقا ادامدارعا قاراعاندا، ەڭ  كوپ ماراپاتقا يە بولىپ، Academy Awards سىيلىعى بويىنشا كوپتەگەن نوميناتسيا الۋ ارقىلى رەكورد جاسادى. ديسنەي ءوز مانسابىندا وسكار سىيلىعىنا 59 رەت ۇسىنىلىپ، ونى 22 رەت جەڭىپ العان. ول، سونىمەن قاتار، ءتورت رەت قۇرمەت وسكار سىيلىعىن يەلەندى. سولاردىڭ ءبىرى، قيالى ارقىلى كينوفيلمدەردە دىبىس پايدالانۋدى جاقسارتقانى ءۇشىن،ال باسقاسى ميككي ماۋستى ويلاپ تاپقانى ءۇشىن بەرىلگەن ەدى. سونىمەن قاتار، ول Emmy Awards سىيلىعىمەن 7 رەت ماراپاتتالدى.

البەرت ەينشتەين يزرايل ەلىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە ۇسىنىلعان

ەينشتەين بالا كەزىندە ەركىن سويلەي الماعان ەكەن. سول سەبەپتى، اتا-اناسى ونىڭ اقىل-ەسى كەم بولۋى مۇمكىن دەگەن ويعا كەلەدى. الايدا، البەرت ەينشتەين تەرەڭ ءبىلىمىنىڭ ارقاسىندا يزرايل ەلىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە ۇسىنىلادى. 1952 جىلى حايما ۆەيزمانن ەسىمدى پرەزيدەنت قايتىس بولعاننان كەيىن، پرەمەر-مينيستر داۆيد بەن-گۋريوننان وسىنداي ۇسىنىس تۇسەدى. «مەن ازداپ عىلىمدى عانا بىلەمىن، ال ادامدار تۋرالى مۇلدەم ەشتەڭە بىلمەيمىن» دەپ، ەينشتەين پرەزيدەنتتىكتەن باس تارتادى. اتا-اناسى ءۇمىت كۇتپەگەن بالا تەك عىلىمدا جەتىستىككە جەتىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار سكريپكا اسپابىندا ويناي بىلگەن.

دجوردج بەرنارد شوۋ — نوبەل جانە وسكار سىيلىقتارىن بىردەي العان جالعىز ادام

يرلاند وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن اعىلشىن جازۋشىسى دجوردج بەرنارد شوۋ قوس ماراپاتتى بىردەي العان جالعىز ادام – ول نوبەل سىيلىعىن 1925 جىلى ادەبيەتكە وراسان زور ۇلەس قوسقانى ءۇشىن جانە 1938 جىلى وسكار سىيلىعىن «پيگماليون» ءفيلمى بويىنشا جاساعان جۇمىسى ءۇشىن يەلەندى.

لەوناردو دا ۆينچي ءبىر قولىمەن جازىپ جاتقان كەزدە،
ەكىنشى قولىمەن سۋرەت سالا الاتىن بولعان

لەوناردو دا ۆينچي كەرەمەت سۋرەتشىلىمەن قاتار، ونەرتاپقىش، عالىم، ماتەماتيك، ينجەنەر، جازۋشى، مۋزىكانت جانە تاعى باسقا قاسيەتتەرگە يە بولعان. لەوناردو دا ۆينچي ءبىر قولىمەن جازىپ جاتقان كەزدە، ەكىنشى قولىمەن سۋرەت سالا الاتىن بولعان. تاريحي تۇلعا كەرىسىنشە جازۋ ارقىلى ءوز ويلارىن باسقالاردان جاسىرىن ۇستاعان. ونىڭ شىعارمالارىن وقۋ ءۇشىن اينا پايدالانۋعا تۋرا كەلەدى.

لەوناردو دا ۆينچي مونا ليزا كەسكىندەمەسىن جاساۋعا 15 جىل جۇمىس ىستەدى. ول 1519 جىلى قايتىس بولعان كەزدە، تۋىندىنىڭ بەتىندە كۇنى جازىلىپ، قولى قويىلماعان بولاتىن. بۇل سۋرەتشىنىڭ ويىنشا مونا ليزا كەكىندەمەسى اياقتالماعان بولسا كەرەك.

ناپولەون بوناپارت سۋرەتشى ءارى جازۋشى بولعان

فرانتسيانىڭ مەملەكەتتىك قايراتكەرى، قولباسشى، يمپەراتور ناپولەون بوناپارتتىڭ اتى ءوز كەزىندە كۇللى عالامدى ءدۇر سىلكىندىرگەن. ونىڭ مىقتى اسكەري قابىلەتتەرىنەن وزگە، ءبىز بىلمەيىن قىرلارى دا بار بولىپ شىقتى. مىسالى، يتاليا ۇلتتىق تۋىنىڭ سۋرەتىن ناپولەون بوناپارتتىڭ ءوزى دايىنداعان. ناپولەون، سونىمەن بىرگە «كليسسون جانە ەۆگەنيا» اتتى رومانتيكالىق تۋىندى جازعان. بۇل وقيعادا جاۋىنگەر مەن ونىڭ سۇيىكتىسى اراسىنداعى سەزىم سيپاتتالادى. بۇدان ءوزى مەن دەزيرەنىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستان ايقىن پاراللەل كورۋگە بولادى.

Related Articles

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    كافەدرا پروفەسسورى ماتەماتيكتەر كۇنىنە ارنالعان «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىندا 15 ناۋرىز، 2025 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنىنە وراي «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىنىڭ قوناعى بەلگىلى عالىمدار: فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قانگۋجين بالتابەك ەسماتۇلى مەن PhD-دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بولدى. ەفيردە ولار ماتەماتيكانىڭ ماڭىزدىلىعىن، مەرەكەنىڭ تاريحىن، قازاق ماتەماتيكتەرىنىڭ عىلىمنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن تالقىلادى. پروفەسسور بالتابەك ەسماتۇلى ماتەماتيكانىڭ عىلىمداردىڭ پاتشايىمى سانالاتىندىعىنا توقتالدى. ول ءبىر جاعىنان عىلىمي ءبىلىمنىڭ شىڭىندا تۇرسا، ەكىنشى جاعىنان باسقا پاندەردىڭ دامۋىنا نەگىز بولاتىن كومەكشى عىلىم ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. عالىم شەكسىزدىك پەن ماتەماتيكالىق ەسەپتەۋلەردىڭ دالدىگىن بىلدىرەتىن π سانىنىڭ شىعۋ تاريحىنا دا توقتالدى. دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بۇل كۇننىڭ 1988 جىلدان باستاپ «π سانى كۇنى» (π – يرراتسيونال سان، شامامەن 3,14142… تەڭ) رەتىندە تويلانا

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: