|  |  | 

سۋرەتتەر سويلەيدى قازاق حاندىعىنا 550 جىل

قىرىم حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى

قىرىم حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى بولعان سالاچيك تۋرالى كىتاپتار مەن كارتالار ساقتالماعان. بۇدان بەس عاسىر بۇرىن ەجەلگى قونىس بولعان جەردە قازىر باقشاسارايدىڭ شىعىس بولىگىندەگى ستاروسەلە شاعىن اۋدانى ورنالاسقان. ەجەلگى سالاچيك قالاسى تۋرالى 17-عاسىردىڭ باسىنا دەيىنگى تاريحي دەرەكتەردە كەزدەسەدى. كەيىن تۇبەكتى وزىنە قاراتقان رەسەي يمپەرياسى تۇسىنداعى جانە سوۆەت بيلىگىنىڭ باستاپقى كەزەڭىندەگى قۇجاتتاردا ەجەلگى ەلدى مەكەن تۋرالى ەشقانداي اقپارات جوق. تاريح جادىنان وشىرىلگەن سالاچيك تۋرالى ازاتتىقتىڭ قىرىم رەداكتسياسىنىڭ فوتوگالەرەياسى.


باقشاراساي قالاسىنا دەيىن بۇل جەردە داۋلەت ساراي اتتى حان سارايى بولعان. بۇگىندە ونىڭ جۇرناعى دا قالماعان.
1

باقشاراساي قالاسىنا دەيىن بۇل جەردە داۋلەت ساراي اتتى حان سارايى بولعان. بۇگىندە ونىڭ جۇرناعى دا قالماعان.

داۋلەت سارايعا جاقىن ماڭدا حان مەشىتى، مەدرەسە جانە ەل بيلەۋشىلەرىنىڭ اتا-بابالارىنىڭ كەسەنەلەرى ءتارىزدى كوپتەگەن مۇسىلمان ەلدەرى استانالارىنا ءتان عيماراتتار كەشەنى بولعان.
2

داۋلەت سارايعا جاقىن ماڭدا حان مەشىتى، مەدرەسە جانە ەل بيلەۋشىلەرىنىڭ اتا-بابالارىنىڭ كەسەنەلەرى ءتارىزدى كوپتەگەن مۇسىلمان ەلدەرى استانالارىنا ءتان عيماراتتار كەشەنى بولعان.

قىرىم حاندارىنىڭ كەسەنەسى. وسىندا جەرلەنگەن 18 ادامنىڭ اراسىندا قىرىم حاندىعىن قۇرعان قاجىگەرەي مەن باقشاسارايدىڭ نەگىزىن قالاعان ساقىپگەرەي حاندار دا بار.
3

قىرىم حاندارىنىڭ كەسەنەسى. وسىندا جەرلەنگەن 18 ادامنىڭ اراسىندا قىرىم حاندىعىن قۇرعان قاجىگەرەي مەن باقشاسارايدىڭ نەگىزىن قالاعان ساقىپگەرەي حاندار دا بار.

1500 جىلى سالىنعان زينجىرلى مەدرەسەسى. ءتورت عاسىر بويى، سوۆەت بيلىگى ورناعان كەزگە دەيىن بۇل مەدرەسە قىرىمداعى يسلام ءدىني ءبىلىم ورتالىعى بولعان.
4

1500 جىلى سالىنعان زينجىرلى مەدرەسەسى. ءتورت عاسىر بويى، سوۆەت بيلىگى ورناعان كەزگە دەيىن بۇل مەدرەسە قىرىمداعى يسلام ءدىني ءبىلىم ورتالىعى بولعان.

حان سارايى - قىرىم حاندىعىنىڭ بۇرىنعى رەزيدەنتسياسى. قازىرگى كەزدە بۇل نىسان باقشاسارايداعى تاريحي ەسكەرتكىشتەر ەكسكۋرسيالىق مارشرۋتىنا ەنگىزىلگەن. 
5

حان سارايى – قىرىم حاندىعىنىڭ بۇرىنعى رەزيدەنتسياسى. قازىرگى كەزدە بۇل نىسان باقشاسارايداعى تاريحي ەسكەرتكىشتەر ەكسكۋرسيالىق مارشرۋتىنا ەنگىزىلگەن.

جاقىن بەس جىلدا حان سارايىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزبەكشى. بىلتىر كۇزدە حان مەشىتىنىڭ سىرتقى قابىرعاسىنا قۇرىلىس ساتىلارى ورناتىلدى.
6

جاقىن بەس جىلدا حان سارايىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزبەكشى. بىلتىر كۇزدە حان مەشىتىنىڭ سىرتقى قابىرعاسىنا قۇرىلىس ساتىلارى ورناتىلدى.

كەزىندە حان قامالى ورنالاسقان جارتاستىڭ تۇبىندەگى قازىرگى زامانعى ۇيلەردىڭ ءبىرى
7

كەزىندە حان قامالى ورنالاسقان جارتاستىڭ تۇبىندەگى قازىرگى زامانعى ۇيلەردىڭ ءبىرى

تاۋ بوكتەرىندە شانامەن سىرعاناپ ويناپ جۇرگەن بالالار.
8

تاۋ بوكتەرىندە شانامەن سىرعاناپ ويناپ جۇرگەن بالالار.

9
بۇل كۇندەرى جول بويىنداعى باعانالار مەن دۋالداردان وتكەن جىلى الدەكىمدەر ۇرلاپ اكەتكەن قىرىم تاتارلارى بەلسەندىسى ەرۆين يبراگيموۆتىڭ سۋرەتتەرى وقتا-تەكتە كوزگە شالىنادى.
10

بۇل كۇندەرى جول بويىنداعى باعانالار مەن دۋالداردان وتكەن جىلى الدەكىمدەر ۇرلاپ اكەتكەن قىرىم تاتارلارى بەلسەندىسى ەرۆين يبراگيموۆتىڭ سۋرەتتەرى وقتا-تەكتە كوزگە شالىنادى.

ازاتتىق راديوسى

11

Related Articles

  • سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • بۇلانتى-اڭىراقاي شايقاستارى: جالعانى مەن شىندىعى

    بۇلانتى-اڭىراقاي شايقاستارى: جالعانى مەن شىندىعى

    ءسوز باسى «سوۆەت وكىمەتى تۇسىندا قازاق تاريحى بۇرمالانىپ، تەرىس تۇسىنىك بەرىلدى» دەگەن ءسوز ءجيى ايتىلادى قازىر. باسىلىم بەتتەرىندە بولسىن، تاريحشىلاردىڭ باس قوسقان جيىندارىندا بولسىن. جالعانى جوق، انىق ەدى. كۋامىز، 70-جىلدارداعى قازاق تاريحى وقۋلىعىنىڭ قالىڭدىعى پىشاقتىڭ قىرىنداي عانا-تىن. ونىڭ ءوزى ماردىمدى وقىتىلمادى. بۇل شەجىرەمىزدىڭ وتار كەزدەگى كۇيى ەدى… ال قازىرگى تاريحىمىز بۇرىنعىدان دا بەتەر سوراقى جاعدايعا ءتۇستى. ءبىلىم مەن عىلىمعا كوڭىل ءبولۋدىڭ ورنىنا بۇگىنگى قازاق رۋ-تايپا ۇيماسىنان شىعا الماي ءجۇر. وسى كۇنى اركىم ءوز اتالاسىنىڭ نەمەسە باباسىنىڭ بي بولعانىن، جىراۋ نە باتىر بولعانىن ويدان شىعارعان جالعان دەرەكتەرىمەن ۇزدىكسىز ناسيحاتتاپ، كەيىن وعان سان ميلليونداعان قارجى شاشىپ، كىتاپ شىعارۋ، اس بەرىپ، كەسەنە، ەسكەرتكىش ورناتۋ سىقىلدى ت.ب. بەرەكەسىز ءىستىڭ سوڭىنا تۇسكەن. وكىنىشكە قاراي، جاعىمسىز

  • الاشتىڭ بەيمالىم بەينەسى تابىلدى

    الاشتىڭ بەيمالىم بەينەسى تابىلدى

    قۋانىشتى، ءسۇيىنىشتى جاڭالىق! الاشتىڭ بەيمالىم بەينەسى تابىلدى ارما، قادىرلى وقىرمان! «يسكرى» جۋرنالدىڭ 1907 جىلعى ءبىر سانىندا قازاق قايراتكەرلەرىنىڭ بىزگە بەيمالىم بەينەسى ساقتالعان. ايتا كەتەيىك، «يسكرى» سۋرەتتى جۋرنالى 1901-1917 جىلدارى «رۋسسكوە سلوۆو» گازەتىنىڭ قوسىمشاسى رەتىندە شىعىپ تۇرعان. “دۋماداعى مۇسىلمان فراكتسياسى” دەپ اتالاتىن سۋرەتتى حاباردا پاتشالىق رەسەي قۇرامىنداعى مۇسىلمان دەپۋتاتتارىنىڭ بەينەسى كورسەتىلگەن. ىشىندە دۋماعا مۇشە بولعان قازاق دەپۋتاتتارى دا بار. اتاپ ايتساق ءتورت تاريحي تۇلعانىڭ بەينەسى ساقتالىپتى: ءبىرىنشى سۋرەت: م. تىنىشبايۇلى، جەتىسۋ وبلىسى; ەكىنشى سۋرەت: ب. قاراتايۇلى، ورال وبلىسى; ءۇشىنشى سۋرەت: ا. ءبىرىمجانۇلى، تورعاي وبلىسى; ءتورتىنشى سۋرەت: ش. قوسشىعۇلۇلى، اقمولا وبلىسىنان. ۇلىستىڭ ۇلى مەرەكەسى قۇتتى بولسىن! ەلدەس وردا 19.03.2025

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: