АНА ТІЛІМ – БАЙЛЫҒЫМ
kerey.kz
Кокажаева А.Б.
Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті,
математика кафедрасының қауым.профессор м.а.
Заман талабына сай инновация мен технологияның жаңа кезеңіне қадам
басқан халқымыз үшін басты мәселелердің бірі ол – тіл тағдыры, яғни «Тіл
тағдыры – ұрпақ тағдыры, ұрпақ тағдыры – ел тағдыры».
Елбасымыз атап көрсеткен жаңғырудың Үшінші кезеңіне көшуіміз
жаһандық технологиялық бәсекелестігімізді арттырумен қатар, рухани-
мәдени дамуымызға да серпін берері баршаға мәлім. Осыған орай, қазіргі
заманауи қоғам азаматтары тілдік ортаны жетілдіруге, оның ішінде қазақ
тілін өз еліміздің болашақ дамуы үшін ортақ тілге айналдыруға
атсалысуымыз қажет.
Тіл мәселесі – болашақ ұрпаққа мақтанышпен тапсыратын ата-
бабамыздың қалдырған аманаты. Осы ана тіліміз қарым-қатынас жасап келе
жатқан ұрпағымыздың өткені мен бүгінгісін салмақтай келе, келешегі баянды
болатын халықтың мәңгілік бейнесін көрсетеді. Тілдерді дамыту мен
қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаға
негізделген Республика көлемінде тілдің мәртебесін көтеріп, қолданыс аясын
кеңейтуге бағытталған ісшаралар жоспары әзірленіп, жұмыс барысы бүгінгі
күні әр салада жүйелі жолға қойылуда.
Жалпы мемлекеттік тілді қоғам өмірінің барлық саласына енгізу арқылы
2025 жылға дейін қазақ тілін меңгерген қазақстандықтардың үлесін арттыру
көзделіп отыр. Бұл тапсырма баршамызға үлкен жауапкершілік жүктейтіні
белгілі. Осы бағытта мемлекеттік тілге жанашыр, яғни оған жан-жақты көңіл
бөлу, ана тілде сөйлейтін, өз қызмет ортасында осы тілге төрден орын
беретін жанашырларының қатарын көбейтіп, оның қолданыс аясын
кеңейтуге күш салу. Бұл дегеніміз Ана тілімізге деген шексіз құрметтен,
ұлтқа деген сыйластық пен мейірімділіктің нысаны.
Сөз өнерін қадір тұтып, киелі санап, тілді барынша насихаттап жүрген
жастарға қолдау көрсету – ұлтымыздың рухани жаңғыруы мен отаншылдық
қасиеттерін көтерудің бірден-бір негізгі мақсаты. Егеменді елімізде
көкжиегімізді кеңейтіп, рухани кемелденуіміздің кепілі болмақ. Өркениеттің
өр биігіне шығарар берік тұғыр – ұлттық болмыс десек, сол ұлттық
болмыстың бір қиыры тілмен сабақтас. Қоғамдық сананы рухани тұрғыдан
жаңғырту рухани қазыналарымызды, соның ішінде қастерлі қазаақ тіліміздің
тұғырын одан әрі биіктете түсумен және оны ұрпақ кәдесіне жаратумен
тығыз байланысты екекні баршаға аян. Сондықтан, осындай
құндылықтарымызды бағалап, өскелең ұрпаққа әдемі күйінде аманат ету
бүгінгі міндеттердің бірі.
Мемлекеттік тіл саясатына ақпараттық қолдау көрсету арқылы оны
бұқараға кеңінен насихаттау, сол арқылы қоғамдық пікір қалыптастыру
мақсатында бұқаралық ақпарат құралдарының, интернет-ресурстарының
әлеуеті кеңінен пайдаланылады. Тілдік ахуалды одан әрі жақсарта түсу
мақсатында бүгінде алдымызда үлкен міндеттер тұр. Осылардың ішіндегі ең
бастыс мәселе – қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасы аясында қазақ
әліпбиін латын графикасына көшіру.
Тәуелсіздіктің тірегі – ұлттың тілі және діні. Тәуелсіз елімізде көптеген
ұлт өкілдері алаңсыз өмір сүріп келе жатқаны баршамызға аян. Елбасының
көреген саясатының арқасында еліміздегі ұлттар өз тілдеріне ешқандай
нұсқан келтірмей, мемлекет қолдауымен өркендеп дамуда.
Сонымен қатар, тілдерді құқықтық тұрғыдан қорғау Қазақстан
Республикасының Конституциясымен, ҚР «Қазақстан Республикасындағы
тіл туралы» Заңымен және өзге де заң актілерімен қамтамасыз етілген.
Тәуелсіз Қазақстанда көптеген ұлттардың өкілдері тату-тәтті өмір сүріп
жатқанын мақтанышпен айтуға болады.
Бүгінгі таңда Қазақстан әлемдегі ең бейбітшіл, саяси тұрақтылық,
әлеуметтік-экономикалық өркендеу қалыптасқан мемлекет ретінде танылып
отыр. Бұл жетістік қазақстан халықтарының көз қарашығындай сақтайтын
байлығы деп айтсақ артық болмас.
Осы орайда еліміздегі ұлтаралық келісімге, әлеуметтік – экономикалық
даму үрдісіне, азаматтық қоғамның орнығуына кепілдік болып отырған
Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жүргізіп отырған саясатын
ел болып бағалай білуіміз қажет.
«Ана тілінде еркін сөйлеп, шын жүрегіңмен құрметтесең ғана өзгелерге
де ана тіліңді құрметтете аласың», – деп атақты жазушы бабамыз Ахмет
Байтұрсынов айтқандай, ана тіліміз өркендеп, асқар шыңдардан көріне
берсін!. Қазақ тілі – бай да құнарлы тілдердің қатарына жатады. Ежелгі
бабаларымыздың тарихы, шежіресі және түрлі әдеби мұралар бүгінгі ұрпаққа
өзіміздің осы ана тіліміз арқылы жетіп отыр. Тіл тарихы халық тарихына
ұқсас. Қоғамның жылжып, өзгеруіне байланысты тіл де дамып, өзгеріп
отырады.
Бүгінгі қазақ тілінің тағдыр мен болашағы қазіргі жастардың қолында.
Сондықтан да болар Елбасының «Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»,
«Ана тілі – бәріміздің анамыз, өйткені ол – ұлтымыздың анасы» деген сөзі
бар. Ал соңғы жолдауында айтылған «Қазақ тілі, біздің мемлекеттік тіліміз
өсіп-өркендеп келеді. 2020 жылға қарай мемлекеттік тілді меңгергендердің
қатары 95 пайызға дейін жететін болады. Еліміздегі барлық мектептер мен
оқу орындарында қазақ тілінде оқыту үрдісі жүріп жатыр» деген.
Тіл – ұлтымыздың байлығы, тіл ұмтылса – салт-дәстүріміз де ұмтылады,
«Өзге тілдің бәрін біл өз тіліңді құрметте» демекші, өз тілін білмеген адам
ата – баба тарихын ешқашан түсіне алмайды.
Сөзімізді қорытындылай келе, тілдердің әлеуметтік-коммуникативтік
қызметін кеңейту мен нығайту, белсенді қолданылуын қамтамасыз ету,
жалпы мәдени қызметін сақтау – баршамыздың ортақ міндетіміз болмақ.
Kerey.kz
Пікір қалдыру