БАЙҚОҢЫР

| Sep 13, 2021

Құрметті ҚАЗАҚ ЕЛІ,ҰЛТЖАНДЫ ҚАЗАҚ
БЕЛСЕНДІЛЕРІ, БАЙҚОҢЫРҒА ТАҒЫ ТОРҒАЙ
ЖЕРІН ҚОСЫП БЕРУГЕ ҚАРСЫЛЫҚ
БІЛДІРЕМІЗ! (Жер мəселесі референдум арқылы
шешілетін мəседе)
================
Қазақ жеріне тағы үлкен қауіп төнді. Осыдан үш төрт жыл
бұрын Қазақ билігі Байқоңырға Торғай жерінің жартысын,
Ырғызға дейін гептилін құлатуға берген.
Байқоңырдың бұрын да өте көлемді 70 шақырым шаршы
километр аймағым бартын. Осыдан екі үш жыл бұрын біздің
биліктің рұқсатымен 50 мың шаршы километр жерді қосып
алған. Енді міне, тағы Жангелдин ауданының жерін түгел
қосып алмақшы көрінеді. Өзіңіз ойлап қараңыз, сонда
Қазақстанның жартысы Байқоңырдың жері (Ресейдің жері)
болып шығады ғой! Байқоңырдың 70 жыл ішінде Қазақстан
жеріне келтірген экологиялық зияны орасан зор болды .
Ракеталарды суыту үшін Сырдарияның суы
пайдаланып,ақырында, Арал теңізі соның кесірінен тартылды
Ал, қазақ жеріне түсіп жатқаг-гептильдің зияны есептеп
жатқан адам жоқ.
Қазақ жері сондай сойқан экологиялық зиян шегіп отырғанына
қарамастан, Мəжіліс пен Сенат Торғайдың қалған жерін
Байқоңырға гептил құлату,а беру үшін Заң қабылдауға
кірісіпті. Гептиильден жердің уланатынына, малдардың
өліміне əкелетініне, адамдардың денсаулықтарына зиян
келтіретініне Мəжіліс пен Сенаттың назар аудармай Заңға қол
қоюға құштарланып отырғандары мені таң қалдырады.
Осыдан екі үш күн бұрын жүздеген адам қол қойып,
Байқоңырға Торғай жерін беруге қарсылық білдірген.
ҚҰРМЕТТІ ҚАЗАҚ ЕЛІ, ҚАЗАҚТЫҢ БЕЛСЕНДІ АЗАМАТТАРЫ
мен АЗАМАТШАЛАРЫ!

ЕЛ БОЛЫП,МЕМЛЕКЕТ БОЛЫП ҚАЛАЙЫҚ ДЕСЕК,
БАЙҚОҢЫРҒА ТОРҒАЙДЫҢ ҚАЛҒАН ЖЕРІН БЕРМЕУ ҮШІН
КҮРЕСУГЕ ШАҚЫРАМЫН. БАЙҚОҢЫР қазірдің өзінде
Ресейдің жері болып саналады. Енді оған Билік Торғайды
қосып берсе, Қазақстанның жартысы Ресейдің жері болып
шықпай ма!?
Ал, енді гептил дің Қазақстан – жерін 70 жыл улап келе
жатқанына Сенат пен Мəжіліс депутаттары ның назар
аудармай отырғанына таңмын. .
Сенат басшысы Ашимов мырза! ,Мəжіліс бпсшысы-
Нигматуллин мырза! Қазақ
Халқы Байқоңырға Торғай жерін қосып беретін ЗАҢ
қабылдауларыңызға қарсы .
ЖҰМАТ ƏНЕСҰЛЫ, ақын жазушы, ҚР Құрметті Журналисті,
тарихшы

Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға
Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
Саяси қуғын-сүргінге ұшыраған арғы беттің көрнекі тұлғалары мен зиялы қауым өкілдері

kerey.kz

Арма әлеумет! 31 мамыр саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Осыған байланысты іргелес елдерде соның ішінде Шығыс Түркістан өңірінде өмір сүріп жатқан Шыңжаң қазақтарының саяси, әлеуметтік һәм мәдени тарихын танып біліп жүргеніміз артық болмас. Алдымен суреттерге түсініктеме: Бірінші сурет: Шыңжаң өлкесінде 1934-44 жылдары өлке губернаторы болған Шэн Шицайдың (盛世才) бейнесі. Екінші сурет: Тайвань Тайпэйдегі Шэн Шицайдың мазары. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барғандағы естелік. Ол туралы естелікті кейін оқисыздар. Үшінші сурет: Шыңжаң өлкесі Құмыл аймағының аймақ губернаторы болған Жолбарыс Бег-тің мазары. Тайвань Тайпэй қаласындағы мұсылмандар зиратында жерленген. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барып қайттым. Төртінші сурет: 1944 жылы ұлт-азаттық көтерілісшілері Құлжа қаласын азат қылған соң қала
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма?

kerey.kz

Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға