Сол Марстан айнымайтын даласы бар Қызылорда өңіріне араға біраз жыл салып осыдан бір жұма бұрын барып қайтып едім.
Көлігің қанша жүгірсе де айналаң еш өзгермейтін, тірі жан түгіл мал екеш мал кездеспейтін далаға қарап отырып Денис Тито кешкен күйді мен де кештім.
“Қайран дала…
Тіршіліктің көзі қайда, қазақтың өзі қайда? Жалпы кім бар өзі мұнда?”

Сөйтіп, қырық градус ыстықта қаладан жүз қырық шақырым жол жүріп, “Ақшабұлақ” деп аталатын жерге келдік. Елді мекен деуге келмейді, мұнай мен газдың мекені. Адамы болмағанмен, аты айтып тұрғандай, ақшасы мол жер.
Мұнайын сатып, мұнаймен қоса шығатын ілеспе газды жағып, электр қуатын шығарып отырған станция бар сол жерде.

Көрмегім де сол еді өзі, ақыры жеттім ғой.
Сөйтсем, астафралла, астафралла, алдымнан жапон шығып, басын иіп, қолымды алып жатыр.
Көрмей жүрген халық емес қой, жапоннан үркіп тұрған мен жоқ.
Бірақ, “Сіздер Марста не ғып жүрсіздер, жандарым-ау” деймін ғой, жап-жасыл боп жатқан Жапонияны ойға алып.
“Өзіңіз кезінде Қазақстанға ең алғаш боп алып келген жапондық газ турбинасының жұмысын тексеріп қайтуға келіп едік, осында келе жатыр деген соң күтіп отырғанбыз” дейді.
“Айналайындар-ау, мені қойшы, мен осы елдің баласымын ғой, өздеріңізде əйтеуір бəрі дұрыс па, қайда тұрып, қайда жатырсыздар” десем, “Ой, несін сұрайсыз, мұнда жер деген жеткілікті ғой, қасымызда қазақ достарымыз бар, сосын, істейтін ісіміз бар, ең бастысы сол” дейді.
Қазақ қана емес, жапон да нəпақа тауып жүрген қазақтың даласы.

Сол станция қазір біздің елдегі ең жаңа, ең табысты кəсіпорындардың бірі. Қандай əдемі соғылған.
Станция, завод, фабрика десе советтерден қалған ашық-шашық жатқан ғимараттарды елестетін əдетім қалмаған, мынадай жап-жаңа, жип-жинақы шаруашылықты көріп, Қызылорда үшін қатты қуандым.
Қазақтың табиғи байлығы мен жапонның технологиясы біріксе, соны істей алсақ, екі жаққа да тиімді болары сөзсіз дегенге тағы да бір рет көзім жетті.

Сонымен кеш түсіп, қайта қалаға жол тарттық.
Сол даланы қимай батып бара жатқан алтын Күн қандай əдемі еді. Расымен-ақ, ғарышқа жол бастайтын даланың өзі өзге планета сияқты.

Қалаға қайтып, жаңағы станцияны тұрғызған компанияның басшысының үйінде қонақта болдым.
Үйінің қандай екенін, жағдайының қандай екенін айтып жату артық болар.
Бірақ, бір нəрсені айтпасқа болмас.

Бұл кісі Қызылорданың қақ төрінен жиырма гектар жер сатып алып, жер жер болғалы өмірі бұл өңірде өсіп көрмеген ағаштың түр-түрін егіп, қаланы көгалдандыруға үлес қосып отыр екен.
Емен мен аққайыңды бұл өңірде көрем деп кім ойлаған. КазГУдің жанындағы ботсадтан кейін адамның қолымен жасалған жасыл саябақты көргенім осы.
Денис Тито көрсе ғой, шіркін.

Ағаш түгіл, адам ексең адам шығатын Түлкібасымның алмасынан кейін дəміне сүйсінген алма да осы саябақта пісіп тұр екен. Осыншама еңбекпен піскен алманы өз қолыммен жұлып жеудің құны қандай қымбат еді.

Бұндайды жасауға кеткен қаржыны қайдан тапқанында шаруам жоқ, бірақ, қызыл даланы жасыл алқапқа айналдырып отырған ниетіңнен айналайын. Кəсібің оңға басқай. Тапқаның осы игі іске жарасын. Басымды иіп, қолын сүйдім сол кісінің.
“Атадан мал қалғанша тал қалсын”.

Батырхан Құрмансейіттің facebook парақшасынан алынды