اتادان مال قالعانشا تال قالسىن
kerey.kz
Əلەمدەگى العاشقى عارىشتىق تۋريست اتانعان امەريكاندىق دەنيس تيتو مىرزا ەستەرىڭىز دە عوي؟
سول اعامىز عارىش كەمەسىنىڭ يلليۋميناتورىنان سىرتقا قاراپ وتىرىپ، ەرەكشەسەزىمگە بولەنىپ، ەرىكسىز سويلەپ كەتەدى.
“مىنە، عارىش دەگەن قانداي! بالا كەزىمنەن ءوز كوزىممەن كورۋدى ارمان قىلعان عارىش. ەندى مىنە، ءومىر بويى جيعان-تەرگەنىمدى اياماي، 24 ميلليون دوللار تولەپ ارمانىما جەتكەن عارىشىم كوز الدىمدا. نە دەگەن كەڭ-بايتاق دۇنيە! تىرشىلىگى سەزىلمەيتىن، تۇگى جوق، تيپ-تيپىل، تىپ-تىنىش، ۇشى-قيىرى كورىنبەيتىن كەڭىستىك. دالا، دالا، دالا…
ويپىرماي، مىنا كورىپ وتىرعانىم قىزىل قۇمدى مارس پا؟! مəسساعان، مəسساعان! راس ەكەن-اۋ، مىنا جەردە تىرشىلىك جاساپ، كۇن كورۋ əستە مۇمكىن ەمەس. ادام بالاسى باسقا جاقتان تىرشىلىك ىزدەپ، ءبىر كەتسە وسى مارسقا كەتەر، سەبەبى سۋ بولۋى ىقتيمال بۇل جەردە دەپ جۇرگەن كەيبىر عالىمسىماقتار بوق جەپتى. سۋ تۇگىلى ۋ دا جوق بۇل جەردە. الدىمەن مەنىڭ كورگەنىمدى ءوز كوزدەرىمەن كورىپ السىنشى ولار، بىلگىشسىنە بەرمەي” – دەپ، بويى كوككە جەتكەن كوكەمىز وزىمەن ءوزى سويلەسىپ وتىرادى.
ءسويتىپ، ارمانىنا جەتىپ، باقىتتان باسى اينالىپ وتىرعان اعامىزدىڭ قاسىنا قازاقتىڭ ءبىر ەڭگەزەردەي قارا جىگىتى كەپ، “Əي، كوكەتاي، نە دەپ دالباسالاپ وتىرسىز باعانادان بەرى، ءبىز ءəلى بايقوڭىردان ۇشقان جوقپىز، بىلەسىز با، مىنا جەر ءبىزدىڭ قىزىلوردا!” دەپ، əلگىنى جەرگە ءتۇسىرىپ، ءوز ورنىنا قويادى.
“و ماي گاد، و ماي گاد!” دەپ شىڭعىرعان قوناق كىسى قاتتى شوشىپ، ۇلكەن شوك الادى. “مۇمكىن ەمەس، مۇمكىن ەمەس! كۇن كوزىنە كۇيىپ كەتكەن مىنا قىزىل دالانىڭ جەر ەكەنىنە سەنبەيمىن، سەنە المايمىن. وندا مەن نەگە ءوز سالماعىمدى ءوزىم سەزبەي وتىرمىن؟ قالىقتاپ ءجۇرمىن عوي، قاراعىم-اۋ” دەيدى.
سوندا ءبىزدىڭ باتىر: “سەن سياقتى جەڭىلتەكتە ءبىزدىڭ قىزىلوردادا قايدان سالماق بولسىن، شىركىننىڭ دəمەسىن قارا، سالماعىم دەيدى”، – دەپ مىرس ەتىپ، قولىن ءبىر سىلتەپ، دالاعا شىعىپ كەتەدى.
سول مارستان اينىمايتىن دالاسى بار قىزىلوردا وڭىرىنە اراعا ءبىراز جىل سالىپ وسىدان ءبىر جۇما بۇرىن بارىپ قايتىپ ەدىم.
كولىگىڭ قانشا جۇگىرسە دە اينالاڭ ەش وزگەرمەيتىن، ءتىرى جان تۇگىل مال ەكەش مال كەزدەسپەيتىن دالاعا قاراپ وتىرىپ دەنيس تيتو كەشكەن كۇيدى مەن دە كەشتىم.
“قايران دالا…
تىرشىلىكتىڭ كوزى قايدا، قازاقتىڭ ءوزى قايدا؟ جالپى كىم بار ءوزى مۇندا؟”
ءسويتىپ، قىرىق گرادۋس ىستىقتا قالادان ءجۇز قىرىق شاقىرىم جول ءجۇرىپ، “اقشابۇلاق” دەپ اتالاتىن جەرگە كەلدىك. ەلدى مەكەن دەۋگە كەلمەيدى، مۇناي مەن گازدىڭ مەكەنى. ادامى بولماعانمەن، اتى ايتىپ تۇرعانداي، اقشاسى مول جەر.
مۇنايىن ساتىپ، مۇنايمەن قوسا شىعاتىن ىلەسپە گازدى جاعىپ، ەلەكتر قۋاتىن شىعارىپ وتىرعان ستانتسيا بار سول جەردە.
كورمەگىم دە سول ەدى ءوزى، اقىرى جەتتىم عوي.
سويتسەم، استافراللا، استافراللا، الدىمنان جاپون شىعىپ، باسىن ءيىپ، قولىمدى الىپ جاتىر.
كورمەي جۇرگەن حالىق ەمەس قوي، جاپوننان ۇركىپ تۇرعان مەن جوق.
بىراق، “سىزدەر مارستا نە عىپ جۇرسىزدەر، جاندارىم-اۋ” دەيمىن عوي، جاپ-جاسىل بوپ جاتقان جاپونيانى ويعا الىپ.
ء“وزىڭىز كەزىندە قازاقستانعا ەڭ العاش بوپ الىپ كەلگەن جاپوندىق گاز تۋربيناسىنىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ قايتۋعا كەلىپ ەدىك، وسىندا كەلە جاتىر دەگەن سوڭ كۇتىپ وتىرعانبىز” دەيدى.
“اينالايىندار-اۋ، مەنى قويشى، مەن وسى ەلدىڭ بالاسىمىن عوي، وزدەرىڭىزدە əيتەۋىر ءبəرى دۇرىس پا، قايدا تۇرىپ، قايدا جاتىرسىزدار” دەسەم، “وي، نەسىن سۇرايسىز، مۇندا جەر دەگەن جەتكىلىكتى عوي، قاسىمىزدا قازاق دوستارىمىز بار، سوسىن، ىستەيتىن ءىسىمىز بار، ەڭ باستىسى سول” دەيدى.
قازاق قانا ەمەس، جاپون دا نəپاقا تاۋىپ جۇرگەن قازاقتىڭ دالاسى.
سول ستانتسيا قازىر ءبىزدىڭ ەلدەگى ەڭ جاڭا، ەڭ تابىستى كəسىپورىنداردىڭ ءبىرى. قانداي əدەمى سوعىلعان.
ستانتسيا، زاۆود، فابريكا دەسە سوۆەتتەردەن قالعان اشىق-شاشىق جاتقان عيماراتتاردى ەلەستەتىن əدەتىم قالماعان، مىناداي جاپ-جاڭا، جيپ-جيناقى شارۋاشىلىقتى كورىپ، قىزىلوردا ءۇشىن قاتتى قۋاندىم.
قازاقتىڭ تابيعي بايلىعى مەن جاپوننىڭ تەحنولوگياسى بىرىكسە، سونى ىستەي الساق، ەكى جاققا دا ءتيىمدى بولارى ءسوزسىز دەگەنگە تاعى دا ءبىر رەت كوزىم جەتتى.
سونىمەن كەش ءتۇسىپ، قايتا قالاعا جول تارتتىق.
سول دالانى قيماي باتىپ بارا جاتقان التىن كۇن قانداي əدەمى ەدى. راسىمەن-اق، عارىشقا جول باستايتىن دالانىڭ ءوزى وزگە پلانەتا سياقتى.
قالاعا قايتىپ، جاڭاعى ستانتسيانى تۇرعىزعان كومپانيانىڭ باسشىسىنىڭ ۇيىندە قوناقتا بولدىم.
ءۇيىنىڭ قانداي ەكەنىن، جاعدايىنىڭ قانداي ەكەنىن ايتىپ جاتۋ ارتىق بولار.
بىراق، ءبىر نəرسەنى ايتپاسقا بولماس.
بۇل كىسى قىزىلوردانىڭ قاق تورىنەن جيىرما گەكتار جەر ساتىپ الىپ، جەر جەر بولعالى ءومىرى بۇل وڭىردە ءوسىپ كورمەگەن اعاشتىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ەگىپ، قالانى كوگالداندىرۋعا ۇلەس قوسىپ وتىر ەكەن.
ەمەن مەن اققايىڭدى بۇل وڭىردە كورەم دەپ كىم ويلاعان. كازگۋدىڭ جانىنداعى بوتسادتان كەيىن ادامنىڭ قولىمەن جاسالعان جاسىل ساياباقتى كورگەنىم وسى.
دەنيس تيتو كورسە عوي، شىركىن.
اعاش تۇگىل، ادام ەكسەڭ ادام شىعاتىن تۇلكىباسىمنىڭ الماسىنان كەيىن دəمىنە سۇيسىنگەن الما دا وسى ساياباقتا ءپىسىپ تۇر ەكەن. وسىنشاما ەڭبەكپەن پىسكەن المانى ءوز قولىممەن جۇلىپ جەۋدىڭ قۇنى قانداي قىمبات ەدى.
بۇندايدى جاساۋعا كەتكەن قارجىنى قايدان تاپقانىندا شارۋام جوق، بىراق، قىزىل دالانى جاسىل القاپقا اينالدىرىپ وتىرعان نيەتىڭنەن اينالايىن. كəسىبىڭ وڭعا باسقاي. تاپقانىڭ وسى يگى ىسكە جاراسىن. باسىمدى ءيىپ، قولىن ءسۇيدىم سول كىسىنىڭ.
“اتادان مال قالعانشا تال قالسىن”.
باتىرحان قۇرمانسەيىتتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى
پىكىر قالدىرۋ